Bàn thờ Phật bằng đá chùa Hương Trai được công nhận bảo vật quốc gia, mang giá trị lịch sử nghệ thuật thời Trần, với hoa văn độc đáo và kỹ thuật chế tác tinh xảo hiếm thấy.
- Rau nhót tím những cánh đồng muối ven biển Nghệ An
- Tuyển sinh tại TPHCM: Chốt phương án nhập học lớp 1 và lớp 6
- Bảo Tín Minh Châu: Cảnh sát xuất hiện tại nhiều cửa hàng kinh doanh vàng
Giá trị lịch sử của bàn thờ Phật bằng đá chùa Hương Trai
Di tích chùa Hương Trai (Hà Nội) được khởi dựng từ nửa cuối thế kỷ 14, gắn với giai đoạn phát triển của Phật giáo thời Trần. Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, công trình vẫn bảo lưu được nhiều dấu tích kiến trúc cổ cùng các mảng chạm khắc mang phong cách đặc trưng của thời kỳ này. Đây là một trong những yếu tố giúp chùa giữ được giá trị lịch sử và nghệ thuật qua nhiều thế kỷ.
Đặc biệt, tại tòa Thượng điện hiện vẫn bảo tồn bàn thờ Phật bằng đá có niên đại từ năm 1370, được xem là hiện vật tiêu biểu của di tích. Ngày 3/2/2026, Thủ tướng đã ký quyết định công nhận hiện vật này là một trong 30 bảo vật quốc gia mới. Dù một số chi tiết như cánh sen bị vỡ hoặc các phiến đá xuất hiện vết nứt, bàn thờ vẫn giữ được hình dáng cơ bản và kết cấu ổn định theo thời gian.
Hiện vật có kích thước lớn so với các bàn thờ cùng thời, cho thấy vai trò quan trọng trong không gian thờ tự của Phật giáo Đại Việt. Ngoài giá trị vật thể, phần minh văn phía sau còn ghi chép thông tin về việc công đức ruộng đất từ năm 1360 và niên đại tạo dựng năm 1370. Những tư liệu này góp phần bổ sung dữ kiện quý giá về đời sống xã hội và hoạt động Phật giáo dưới thời Trần.
Nghệ thuật tạo tác độc đáo của bàn thờ Phật bằng đá chùa Hương Trai
Bàn thờ được cấu tạo từ nhiều lớp đá ghép lại theo kỹ thuật mộng đuôi cá, tạo nên sự vững chắc và cân đối cho tổng thể. Bề mặt hiện vật được xử lý khéo léo với độ võng nhẹ ở phần trung tâm, trong khi các góc có xu hướng vươn lên. Cách tạo hình này giúp bàn thờ không bị thô cứng mà vẫn giữ được nét mềm mại, hài hòa dù sử dụng chất liệu đá.
Hoa văn trang trí được phủ kín trên ba mặt với các họa tiết quen thuộc như cánh sen, rồng, hoa cúc và sóng nước. Nổi bật trong đó là ba tầng cánh sen được chạm nổi, tạo cảm giác sống động và khỏe khoắn. Các đường nét uốn cong cùng chi tiết cách điệu được thể hiện tinh tế, góp phần cân bằng giữa sự trang nghiêm của không gian thờ tự và giá trị thẩm mỹ của hiện vật.
Điểm nhấn đáng chú ý là hình tượng chim thần Garuda xuất hiện ở bốn góc, được khắc họa với hình dáng nửa người nửa chim. Hình tượng này mang ý nghĩa biểu tượng trong mỹ thuật Phật giáo, thể hiện sức mạnh nâng đỡ đài sen. Theo các nhà nghiên cứu, phong cách chạm khắc mang đặc trưng thời Trần với khối hình đầy đặn, giản dị nhưng giàu sức biểu đạt. Các chuyên gia cũng đánh giá đây là cổ vật hiếm, có giá trị lớn về lịch sử và nghệ thuật.
Theo: VnExpress