Bộ Công Thương vừa công bố dự thảo Nghị định Kinh doanh xăng dầu, đề xuất xóa bỏ cơ chế Nhà nước công bố giá cơ sở định kỳ và trao quyền tự định giá bán lẻ cho thương nhân đầu mối.
- Xe khách chở 21 người đâm vách núi đèo Khánh Lê, nguyên nhân chưa rõ
- Chị Thủy: Hành trình từ những tháng ngày lạc lối nơi cửa đền đến quán Tinh Hoa của sự tử tế
- Thanh Hóa kiểm tra 22 dự án nhà ở xã hội: Mua sai đối tượng, cho thuê lại trái phép
Nếu được thông qua, thị trường xăng dầu sẽ không còn mức giá gần như thống nhất toàn quốc như hiện nay mà có thể xuất hiện nhiều mức giá bán lẻ khác nhau giữa các hệ thống phân phối. Đây là một trong những nội dung Bộ Công Thương đang lấy ý kiến vì liên quan trực tiếp đến cạnh tranh thị trường.
Bộ Công Thương thừa nhận dù thị trường 7 tháng đầu năm 2026 cơ bản ổn định, không đứt gãy nguồn cung, nhưng vẫn tồn tại hàng loạt bất cập: quá nhiều tầng nấc trung gian, mua bán lòng vòng, găm hàng, chiết khấu bằng 0 và nhiều doanh nghiệp vi phạm quy định về dự trữ, tồn kho. Bộ kết luận thị trường “đòi hỏi phải có sự cải tổ”.
Theo dự thảo, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối sẽ tự quyết định và công bố giá bán lẻ trong hệ thống của mình theo công thức quy định tại Nghị định, đồng thời phải kê khai với cơ quan quản lý để giám sát. Riêng với vùng sâu, vùng xa, giá bán lẻ của thương nhân phân phối không được vượt mức giá cao nhất do thương nhân đầu mối công bố tại cùng địa bàn.
Dự thảo cũng nâng đáng kể điều kiện để trở thành thương nhân đầu mối. Doanh nghiệp phải có ít nhất 36 tháng hoạt động liên tục với tư cách thương nhân phân phối, sở hữu kho tiếp nhận xăng dầu sức chứa tối thiểu 15.000m³, có ít nhất 10 cửa hàng bán lẻ và bảo đảm tổng nguồn cung tối thiểu 100.000m³ mỗi năm.
Doanh nghiệp không đáp ứng sản lượng tối thiểu trong hai năm liên tiếp sẽ bị xem xét thu hồi giấy phép — điều khoản đặt ra áp lực buộc đầu mối duy trì năng lực thực chất thay vì giữ giấy phép làm trung gian. Cùng với đó, các tầng nấc đại lý bán lẻ, thương nhân nhận quyền bán lẻ và thương nhân phân phối sẽ được sắp xếp lại nhằm hạn chế mua bán lòng vòng.
Thương nhân đầu mối và phân phối sẽ phải kết nối dữ liệu với Bộ Công Thương, kê khai giá và báo cáo trực tuyến về nguồn hàng, tồn kho, hệ thống phân phối theo thời gian thực. Đây là nền tảng để Bộ xây dựng hệ thống quản lý xăng dầu quốc gia — công cụ giám sát mà hiện tại chưa tồn tại.
Dự thảo còn định hướng phát triển cửa hàng bán lẻ xăng dầu thành hạ tầng thương mại đa dịch vụ. Sau khi Nghị định được ban hành, Bộ Công Thương sẽ triển khai đồng thời các quy định về niêm yết giá, hóa đơn điện tử, quản lý chất lượng xăng E10 và các quy chuẩn kỹ thuật đối với cửa hàng và bồn chứa.
Đỗ Vân (tổng hợp)