Từ tháng 8/2026, loạt quy định mới về giao thông, thú y, định danh số, đất đai và trí tuệ nhân tạo chính thức có hiệu lực, thay đổi trực tiếp nghĩa vụ và quyền lợi của hàng triệu người dân.
- Sữa thật giá bằng lời quảng cáo, còn bên trong là dầu cọ và hóa chất
- Đình chỉ học một năm hai sinh viên y khoa dọa tiêm thuốc độc
- Tiếng nổ lớn rung chuyển xã Bảo Lạc, nhà cao tầng rung lắc mạnh
Các nghị định và nghị quyết mới được ban hành trong thời gian ngắn, điều chỉnh từ mức phạt đối với tài xế và người nuôi chó đến thẩm quyền của chủ tịch xã trong lĩnh vực đất đai. Chính sách liên quan đến VNeID cũng mở ra ưu đãi về lệ phí trước bạ, có hiệu lực từ 15/8 đến 28/02/2027.
Theo Nghị định 238/2026 sửa đổi Nghị định 168/2024, từ 15/8, tài xế chở trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m mà không dùng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị phạt cảnh cáo, thay vì bị phạt tiền từ 800.000 đến một triệu đồng như quy định hiện hành. Song song đó, hành vi cho trẻ cùng nhóm tuổi và chiều cao ngồi cùng hàng ghế với người lái — trừ xe chỉ có một hàng ghế — vẫn bị phạt từ 800.000 đến một triệu đồng.
Thiết bị an toàn được xác định theo QCVN 123:2024/BGTVT, gồm hệ thống ghế trẻ em CRS và hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS. Trên mỗi ghế đạt chuẩn, nhà sản xuất phải gắn nhãn cố định ghi rõ giới hạn cân nặng hoặc chiều cao phù hợp, hướng lắp và các cảnh báo an toàn.
Trong lĩnh vực thú y, Nghị định 204/2026 có hiệu lực từ 01/8 nâng mức phạt với người dắt chó ra nơi công cộng không đeo rọ mõm hoặc không có xích giữ lên 1–2 triệu đồng. Hành vi thả rông chó nơi công cộng mà không có người dắt cũng chịu mức phạt tương tự — tăng từ 400.000 đồng đến 1,2 triệu đồng so với quy định cũ
Người nuôi động vật không tiêm vaccine và các biện pháp phòng bệnh bắt buộc bị phạt đến 300.000 đồng; riêng hành vi không tiêm phòng vaccine dại bị phạt 1–2 triệu đồng. Người vận chuyển trái phép động vật mắc bệnh hoặc chất thải mang mầm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ra khỏi vùng dịch đối mặt mức phạt 15–20 triệu đồng.
Về ưu đãi định danh số, Nghị quyết 66.22 có hiệu lực từ 15/8 đến 28/02/2027 cho phép người dùng tài khoản định danh điện tử mức 2 được giảm 50% lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu ôtô và miễn phí với xe máy lần hai. Mức ưu đãi tối đa không quá 5 lần lương cơ sở, tương đương 12,65 triệu đồng theo mức lương cơ sở hiện hành, và chỉ áp dụng tối đa một lần trong năm.
Để nhận ưu đãi, người dân cần nộp thuế điện tử theo hướng dẫn của cơ quan thuế và tích hợp đủ thông tin — mã số thuế, đăng ký xe, quyền sở hữu tài sản của bên chuyển nhượng — trên ứng dụng VNeID.
Từ 31/8, Nghị định 281/2026 nâng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai của Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu lên tối đa 250 triệu đồng. Mức này tăng gấp 50 lần so với quy định cũ là 5 triệu đồng và cao hơn cả thẩm quyền tối đa 100 triệu đồng từng thuộc về Chủ tịch UBND cấp huyện.
Cùng với quyền xử phạt, Chủ tịch xã, phường, đặc khu được giao quyền đình chỉ có thời hạn đến ba tháng các hoạt động dịch vụ tư vấn đất đai — thẩm quyền trước đây chỉ thuộc cấp huyện và cấp tỉnh. Trước khi nghị định mới có hiệu lực, cấp xã chỉ được tịch thu giấy tờ đất giả hoặc bị làm sai lệch và buộc khôi phục hiện trạng đất ban đầu.
Cuối cùng, từ 15/8, danh mục 46 hệ thống trí tuệ nhân tạo rủi ro cao do Thủ tướng ký ban hành chính thức có hiệu lực, yêu cầu quản lý nghiêm ngặt đối với các hệ thống có khả năng gây thiệt hại đáng kể đến tính mạng, sức khỏe, quyền lợi cá nhân và an ninh quốc gia. Danh mục bao trùm nhiều lĩnh vực: trong giáo dục là AI tự động xếp hạng người học hoặc giám sát học sinh bằng dữ liệu sinh trắc học; trong y tế là robot phẫu thuật tích hợp AI; trong ngân hàng là AI tự quyết định cấp tín dụng hoặc thực hiện giao dịch lớn không qua phê duyệt của con người.
Với giao thông, danh mục liệt kê hệ thống điều khiển tự hành cấp độ cao, hệ thống tự động vận hành tín hiệu giao thông và AI kiểm soát hạ tầng trọng yếu. Trong hàng không, các hệ thống AI quản lý không lưu tự động, dự báo xung đột quỹ đạo tàu bay và tự động điều phối slot cất, hạ cánh đều nằm trong danh mục rủi ro cao.
Đỗ Vân (tổng hợp)