Tại Nepal, cảnh sát phát cảnh báo khẩn cấp sau khi một đập tự nhiên phía Tây Tạng tiếp tục tràn, trong lúc thảm họa trước đó đã khiến ít nhất 579 người chết và 1.924 người mất tích.
- Phía tây Hải Phòng tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công
- Sầu riêng giảm giá, Black Thorn vẫn giữ giá cao
- Dân làng Nghệ An giữ tục “cướp lộc” trăm năm
Sáng 29/8, giờ Hà Nội, cảnh sát Nepal yêu cầu nhân viên an ninh, lực lượng cứu hộ và người dân tại khu vực bị ảnh hưởng lập tức rời vùng trũng, di chuyển lên nơi cao. Cảnh báo được đưa ra sau khi mực nước sông Bhote Koshi, huyện Rasuwa, bất ngờ dâng trở lại.
Theo Reuters, một người vận hành máy xúc tại hiện trường cho biết công việc san lấp đường buộc phải dừng lại khi nước sông bất ngờ dâng trở lại. Diễn biến này xuất hiện chỉ ba ngày sau trận lũ quét ngày 26/8, khi Nepal ghi nhận ít nhất 579 người thiệt mạng và 1.924 người vẫn mất tích, theo số liệu cơ quan quản lý thảm họa nước này công bố tối 28/8.
Từ hồ nước tạm thời đến thảm họa
Thảm họa bắt nguồn từ một khối băng lớn tách khỏi sông băng trên dãy Himalaya, đổ xuống thung lũng sông Lhende dọc biên giới Nepal – Tây Tạng sáng 26/8. Khối đá và băng chặn dòng chảy, tạo thành một hồ nước tạm thời trước khi “con đập tự nhiên” bị phá vỡ.
Lượng nước sau đó tràn xuống hạ lưu, cuốn theo làng mạc, cầu đường và nhà máy thủy điện dọc sông Trishuli và Bhote Koshi. Cơ sở Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ban đầu ghi nhận một trận động đất 4,4 độ xảy ra cùng thời điểm, nhưng sau đó xác định rung chấn này thực chất do nguyên nhân khác, không phải động đất kích hoạt lở đất.
Phía Tây Tạng, huyện Gyirong chịu ảnh hưởng nặng nề, với 05 người chết và 558 người mất tích tính đến tối 28/8, theo South China Morning Post dẫn số liệu chính thức Trung Quốc. Địa hình cao nguyên lạnh giá, thung lũng dốc, thời tiết biến động cùng nhiều băng và hồ băng khiến hoạt động cứu hộ tại đây gặp nhiều khó khăn.
Khu vực sông Bhote Koshi từng nhiều lần đối mặt nguy cơ lũ tương tự do các hồ băng vỡ ở phía Tây Tạng. Điều đó khiến tuyến sông này trở thành điểm nóng thiên tai xuyên biên giới giữa Nepal và Tây Tạng.
Một cảnh báo mới xuất hiện khi hậu quả của trận lũ trước vẫn chưa được giải quyết. Đây cũng là lúc vấn đề cứu hộ vượt khỏi câu chuyện về địa hình và thời tiết.
Nepal đã từ chối phần lớn đề nghị hỗ trợ tìm kiếm, cứu chữa từ nước ngoài, dù Ấn Độ, Trung Quốc, Mỹ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Sri Lanka và Bangladesh đều bày tỏ mong muốn tham gia. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nepal Lok Bahadur Chhetri nói với Reuters rằng năng lực an ninh trong nước đủ để bảo đảm công tác và “hiện chưa cần” hỗ trợ nước ngoài.
Ông Chhetri cũng bác bỏ khả năng quyết định này liên quan đến yếu tố chính trị. Tuy nhiên, Dinesh Bhattarai, cựu Đại sứ Nepal tại Liên Hiệp Quốc ở Geneva, cho rằng vị trí của huyện Rasuwa có thể là một yếu tố cần tính đến.
“Có thể họ đã cân nhắc đến yếu tố nhạy cảm về vị trí địa lý của khu vực này và quyết định không tiếp nhận các đội cứu hộ nước ngoài”, ông nói với Reuters. Huyện Rasuwa giáp trực tiếp với Tây Tạng và được mô tả là một trong những khu vực nhạy cảm đối với Bắc Kinh.
Sự khác biệt giữa hai cách lý giải nằm ở một bên là khả năng tự xử lý, bên còn lại là những cân nhắc về địa chính trị. Trong khi đó, hàng trăm công dân nước ngoài, trong đó có nhiều người Mỹ và Hàn Quốc, vẫn nằm trong danh sách mất tích chưa được xác minh.
Bùi Hà (tổng hợp)