Sau khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991, với sự tan rã của Khối Hiệp ước Warsaw, mối đe dọa quân sự của các nước thuộc khối cộng sản Liên Xô đối với Tây Âu đã chấm dứt. Nhưng NATO không tự giải tán. NATO cần kẻ thù mới và một nhiệm vụ mới để điều chỉnh lại Trật tự thế giới mới theo ý muốn của mình. Và Ukraine trở thành quân cờ trong ván cờ toàn cầu của NATO.

NATO đã tạo ra một kẻ thù mới

Một kẻ thù mới đã được tạo ra, và nước Nga được coi là hậu duệ của “đế chế độc ác”. 

NATO đã thất hứa với Nga khi tiến hành một cuộc mở rộng quy mô lớn nhằm xâm lấn các quốc gia thuộc quỹ đạo vệ tinh của Liên Xô cũ, trong bối cảnh nước Nga khi ấy kiệt quệ cả về kinh tế lẫn quân sự. 

Sự bành trướng của NATO có thể được coi là chiến lược nhằm bao vây Nga. NATO đã phát triển từ 16 quốc gia trước khi nước Đức thống nhất (1990) lên thành 30 quốc gia ngày nay, và sắp tới là thêm 2 nước là Phần Lan và Thụy Điển. 

Năm 2008, các nhà lãnh đạo NATO đã hứa hẹn với Ukraine rằng, quốc gia này một ngày nào đó sẽ có cơ hội gia nhập liên minh, thắp lên niềm hy vọng tràn trề ở Kiev.

NATO có lẽ đã cố tình quên đi một thực tế, người Nga sở hữu vùng đất rộng lớn trải dài khắp châu Âu và châu Á qua 9 múi giờ, với dân cư thưa thớt chưa đầy 150 triệu người. Sự lo sợ của Nga không phải là không có cơ sở. 

Nga là một cường quốc lục địa chủ yếu dựa trên đất liền, và chỉ có thể tự bảo vệ mình bằng cách có một vùng đệm với phương Tây. Và Ukraine là vùng đệm hoàn hảo.

Ukraine là vùng đệm hoàn hảo giữa Nga và NATO

Nếu Ukraine trở thành căn cứ của NATO, tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân của NATO chỉ mất từ 5 đến 10 phút có thể hủy diệt Moscow. Đó là mối đe dọa đối với sự tồn vong của một cường quốc quân sự thứ hai thế giới như Nga. 

Và cuộc xung đột Nga – Ukraine hiện tại bắt nguồn từ lỗi “định mệnh” này.

Ukraine: NATO “mật ngọt” chết người

Một trong số nhiều lý do dẫn đến cuộc xung đột tại Ukraine hiện nay có lẽ xuất phát từ việc NATO liên tục mở rộng về phía Đông, cùng với nguyện vọng gia nhập khối này của chính quyền Tổng thống Zalesky.

14 năm về trước, tại Hội nghị thượng đỉnh Bucharest năm 2008, NATO hoan nghênh việc Ukraine trở thành thành viên, và đồng ý nước này có thể trở thành thành viên nếu đáp ứng được một số yêu cầu. Và điều đó có lẽ đã khiến Ukraine “nuôi” hy vọng. 

Theo Miamiherald, chuyên gia về quan hệ xuyên Đại Tây Dương tại Đại học Middlebury – ông Stanley Sloan hé lộ: “Có rất nhiều tiêu chí để trở thành thành viên NATO. Ukraine thực sự không đáp ứng bất kỳ tiêu chí nào trong số đó, mặc dù nước này đang trong quá trình đạt được những điều đó”. (

Điều đó có nghĩa gì? Phải chăng ngay từ đầu, NATO đã xác định Ukraine khó có thể gia nhập liên minh, nhưng vẫn cho Ukraine một hy vọng ‘mơ hồ’ suốt 14 năm, kể từ 2008 cho tới tháng 2/2022? 

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (bên trái), Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (giữa), Tổng thống Nga Vladimir Putin (bên phải) tại một hội nghị ở Paris tháng 12/2019 (ảnh: Flickr).
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (bên trái), Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (giữa), Tổng thống Nga Vladimir Putin (bên phải) tại một hội nghị ở Paris tháng 12/2019 (ảnh: Flickr).

Ngược lại, NATO lại nhanh chóng chào đón cả Thụy Điển và Phần Lan gia nhập khối này với thời gian ngắn kỷ lục, nếu không tính Thổ Nhĩ Kỳ phản đối.

Tổng thống Zelensky từng nói rằng, ông không còn tha thiết gia nhập NATO nữa: “Tôi đã trở nên kém mặn mà với vấn đề này sau khi nhận ra rằng NATO không sẵn sàng chấp nhận Ukraine.” (france24) 

Lằn ranh đỏ của Nga

Thực tế Tổng thống Putin không muốn làm “sống lại Liên Xô”. Đó là lời nói dối của truyền thông dòng chính Mỹ. Trong bài diễn văn trước quốc dân Nga  trước khi tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine vào ngày 24/2, Tổng thống Putin đã phê phán Lenin và Stalin đã lập nên ĐCS Liên Xô mà đánh mất lãnh thổ của Nga Hoàng. 

Nước Nga dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Vladimir Putin đã thách thức chủ nghĩa đơn phương của NATO, bằng bài phát biểu của ông ở Hội nghị An ninh Munich lần thứ 43 vào năm 2007. 

Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu tại phiên họp toàn thể của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 28 tháng 9 năm 2015 (ảnh: Điện Kremlin).
Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu tại phiên họp toàn thể của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 28 tháng 9 năm 2015 (ảnh: Điện Kremlin).

Ông Putin cáo buộc Mỹ áp đặt lợi ích của mình lên các quốc gia khác, trách NATO đã phá vỡ lời hứa không mở rộng về phía đông và tuyên bố không đồng ý với nỗ lực của phương Tây nhằm tạo ra một thế giới đơn cực. 

Tất nhiên bài phát biểu này đã khiến NATO liệt Putin vào danh sách kẻ thù.

Năm 2015, Nga viện trợ quân sự cho đồng minh Syria trong bối cảnh quốc gia này bị Mỹ và NATO tấn công, điều này càng khiến Nga tiếp tục trở thành kẻ thù cần phải đối phó của NATO.

Kể từ cuộc đảo chính ở Ukraine vào năm 2014 do Mỹ và châu Âu hậu thuẫn, phương tây đã lật đổ tổng thống thân thiện với Nga, và cài đặt một nhà lãnh đạo thân NATO. 

Tổng thống Putin đã khởi xướng nhiều dự thảo hiệp ước, dự thảo thỏa thuận với Ukraine và NATO, với các nước thuộc Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), nhưng cơ bản đều bị Mỹ và NATO từ chối. 

NATO đáp trả Nga bằng cách nói rằng, sẽ không có đảm bảo an ninh ràng buộc pháp lý nào bên ngoài NATO, và họ cũng ngày càng mở rộng liên minh tiến gần hơn tới biên giới Nga. 

Thêm nữa, việc chính quyền Kiev tăng cường pháo kích vào khu vực Donbass – nơi có nhiều người nói tiếng Nga sinh sống vào cuối năm 2021, đầu 2022, đã vi phạm nghiêm trọng các Thỏa thuận Minsk ký kết vào tháng 2 năm 2015 và được thông qua bởi nghị quyết của Hội đồng Bảo an.

Đó là điều Nga không thể chấp nhận được. Tổng thống Putin đã vạch ra lằn ranh đỏ với Ukraine, khi Nga yêu cầu Mỹ có một sự đảm bảo an ninh, rằng Ukraine và Gruzia sẽ không bao giờ được chấp nhận gia nhập NATO. 

Tuy nhiên, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg đã bác bỏ ý kiến ​​này, và khẳng định NATO có quyền đưa nhiều nước hơn vào liên minh. 

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg (Ảnh chụp màn hình)

Cần lưu ý là, Ukraine thuộc về Nga trong nhiều thế kỷ. Hai quốc gia có nền văn hóa và ngôn ngữ tương đồng và Kyiv từng là thủ đô của đế chế Nga. 

Vì vậy có thể nói, cuộc xung đột trước tiên thuộc về lỗi của NATO. Cuộc chiến của Tổng thống Putin là cuộc chiến bảo vệ nước Nga khi bị đe dọa bởi sự mở rộng của NATO. 

Tất nhiên việc Nga tấn công một quốc gia có chủ quyền là điều khó có thể biện minh. 

Tuy nhiên, thay vì tìm kiếm mối quan hệ chặt chẽ hơn với Nga như dưới thời Tổng thống Donald Trump, thậm chí ông Trump còn nói về việc giải tán NATO, thì chính quyền của Tổng thống Joe Biden liên tục chống lại Nga bằng việc mở rộng NATO.

Ukraine: Một số phận nghiệt ngã

Rõ ràng, trong những tuần gần đây, châu Âu đang đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng và dường như tỏ ra mệt mỏi vì cuộc chiến tại Ukraine. Có vẻ Châu Âu quan tâm đến việc kết thúc chiến tranh hơn là ai sẽ giành chiến thắng, đặc biệt là Đức và Pháp

Nói một cách dễ hiểu hơn, hai quốc gia hùng mạnh nhất châu Âu đang cùng chung quan điểm muốn chiến tranh kết thúc và đưa mọi thứ “trở lại bình thường” càng sớm càng tốt. 

Điều đáng nói là, xu hướng này đang đi ngược lại với mục tiêu kéo dài chiến tranh nhằm “làm suy yếu nước Nga” của Mỹ, Anh và các nước vùng Balkan trong đó có Ba Lan.

Rõ ràng là Ukraine cảm nhận rất rõ điều này, khi Ngoại trưởng Ukraine là ông Dmytro Kuleba từng phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới hôm 25/5 rằng, NATO “thực sự không làm gì cả”. 

Nga và NATO: Bẫy nguy hiểm

Liệu NATO có hỗ trợ Ukraine nhiều hơn, bằng cách cung cấp các loại vũ khí hạng nặng hay không? Nếu nó là sự thật thì đồng nghĩa với việc Nga sẽ ném bom nhiều hơn vào các tuyến đường bộ và đường sắt ở miền Tây Ukraine? 

Liệu NATO có đưa quân vào Ukraine để tham chiến nhằm cứu vãn sự thất bại của Ukraine ở Donbass và sắp tới là Odessa hay không? Hay chỉ đơn giản là sẽ áp đặt một khu vực cấm bay ở miền Tây Ukraine? 

Nếu nó xảy ra thì cũng đồng nghĩa là chiến tranh toàn lục địa, quy mô lớn sẽ xảy ra. Một chiến thắng của NATO trong bất kỳ cuộc chiến tranh nào với Nga khó có thể xảy ra, nếu không nhờ đến vũ khí hạt nhân. 

Một chiến thắng của NATO trong bất kỳ cuộc chiến tranh nào với Nga khó có thể xảy ra, nếu không nhờ đến vũ khí hạt nhân. (Ảnh chụp màn hình)

Để tránh khả năng này, Mỹ và NATO cần dừng mọi hành động thù địch, không trang bị vũ khí cho Ukraine và khuyến khích cả hai bên đàm phán một thỏa thuận hòa bình. 

Xét cho cùng, Nga là một quốc gia Châu Âu và quốc gia của họ cũng có niềm tin Cơ đốc giáo Chính thống. Những gì Mỹ và NATO nên làm là đảm bảo với Nga rằng phương Tây sẽ không làm gì quá khích. Họ nên nỗ lực đoàn kết chống lại mối đe dọa thực sự của thế giới: Đó chính là Trung Quốc. 

Có thể bạn quan tâm: