COLOMBIA – Trận động đất 7,4 độ Richter có tâm chấn tại tỉnh Chocó đã khiến ít nhất 111 người thiệt mạng, hơn 1.600 công trình hư hại và buộc chính phủ Colombia ban bố tình trạng thảm họa quốc gia.
- Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan nộp gần hết 16,3 tỷ đồng hối lộ
- Vết nứt trên núi ở Quan Sơn lan rộng, 60 người dân phải sơ tán
- Tuyên bố của Trump về Hormuz đối lập lập trường Iran
Sáng 10/8 theo giờ địa phương, trận động đất xảy ra tại khu vực San José del Palmar, tỉnh Chocó, cách thủ đô Bogotá khoảng 400km về phía tây và có độ sâu khoảng 100km. Thảm họa được Cơ quan Địa chất Colombia xác nhận là trận động đất mạnh nhất nước này trong vòng một thập kỷ, đồng thời xảy ra chưa đầy hai tháng sau chuỗi động đất nghiêm trọng tại Venezuela láng giềng.
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), rung chấn xuất hiện lúc 7h34 ngày 10/8 theo giờ địa phương, lan rộng tới Ecuador, Panama và Venezuela. Ngay cả người dân tại Bogotá cũng phải sơ tán khỏi nhà để bảo đảm an toàn.
Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella, người mới nhậm chức ít ngày trước khi thảm họa xảy ra, đã tuyên bố tình trạng thảm họa quốc gia và trực tiếp chỉ đạo công tác ứng phó. Trước khi tới vùng tâm chấn, ông viết trên mạng xã hội X: “Tôi muốn nói với những người Colombia đang trải qua thời khắc khó khăn hôm nay: các bạn không đơn độc”.
Từ tâm chấn Chocó đến những thiệt hại trên diện rộng
Khu vực Chocó nằm tại nơi giao nhau của ba mảng kiến tạo Nazca, Caribe và Nam Mỹ, thuộc Vành đai lửa Thái Bình Dương. Cơ quan Địa chất Colombia cho biết trận động đất còn kéo theo dư chấn mạnh 5 độ.
Tại Cali, thành phố lớn thứ ba Colombia, khoảng 20 đến 30 tòa nhà đã sập đổ và nhiều người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Chính quyền địa phương phải thiết lập các khu lều dã chiến để điều phối hoạt động tìm kiếm cứu nạn.
Ở Pereira, thị trưởng Mauricio Salazar xác nhận ít nhất 18 người thiệt mạng do công trình sụp đổ. Thành phố Manizales cũng ghi nhận 17 tòa nhà sập hoàn toàn và 19 công trình khác bị hư hại một phần.
Số liệu sơ bộ từ chính quyền địa phương cho thấy Risaralda là khu vực chịu thiệt hại nhân mạng nặng nhất với khoảng 40 người chết. Tiếp theo là Valle del Cauca với 27 người, Chocó 12 người và Caldas 4 người.
Hơn 1.600 công trình trên cả nước được ghi nhận bị hư hại sau động đất. Khoa nhi và sơ sinh của một bệnh viện tại Cali cũng bị sập, trong khi sáu sân bay khu vực gồm Pereira, Manizales, Quibdó, Armenia, Cartago và Buenaventura phải tạm dừng hoạt động để đánh giá mức độ an toàn kết cấu.
Mỹ sau đó thông báo viện trợ khẩn cấp 15,5 triệu USD nhằm hỗ trợ nơi ở tạm thời, lương thực và công tác đánh giá thiệt hại.
Một điểm đáng chú ý là thảm họa này diễn ra chỉ hơn một tháng sau khi Venezuela hứng chịu hai trận động đất liên tiếp mạnh 7,2 và 7,5 độ vào ngày 24/6, khiến hơn 6.000 người thiệt mạng. Dù cùng liên quan đến khu vực hoạt động của mảng Nazca, giới khoa học cho rằng hai sự kiện không có cùng cơ chế địa chất.
Tiến sĩ Gustavo Ortiz thuộc Hội đồng Nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật Quốc gia Argentina (CONICET) nhận định với CNN rằng bối cảnh địa chất và địa kiến tạo của hai trận động đất hoàn toàn khác nhau. Theo ông, động đất tại khu vực tây nam Nam Mỹ thường liên quan đến quá trình mảng Nazca trượt xuống bên dưới mảng Nam Mỹ.
Trong khi đó, nhà địa chấn học độc lập Amilcar Carrera-Cevallos cho rằng trận động đất ở Colombia xảy ra dọc theo một đứt gãy trượt ngang, bắt nguồn từ ứng suất tích tụ bên trong chính mảng Nazca thay vì tại ranh giới giữa các mảng. Nhận định này cho thấy đây có thể là một phần của quá trình địa chất lặp lại trong khu vực chứ không phải hiện tượng đơn lẻ.
Với độ sâu khoảng 100km và phạm vi ảnh hưởng lan rộng trên nhiều quốc gia, trận động đất đã một lần nữa cho thấy mức độ phức tạp của hoạt động địa chấn tại Nam Mỹ. Sau hơn 40 ngày liên tiếp chứng kiến hai thảm họa lớn gây thiệt hại nghiêm trọng về người, câu hỏi về khả năng dự báo chính xác các trận động đất mạnh vẫn tiếp tục là thách thức đối với giới khoa học.
Minh Tâm (tổng hợp)