Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, trong đó cho phép xem xét cấp sổ đỏ cho những thửa đất có vi phạm về thủ tục trước ngày 01/8/2024 nếu đáp ứng một số điều kiện cụ thể.
- Công an xã Đô Lương và Nam Đàn cảm hóa thanh thiếu niên bằng kiểm diện và theo dõi sát
- Cha đòi lại đất đã tặng con trai út, tòa bác đơn kháng cáo
- Camera lắp trước nhà nhưng quay sang sân nhà người khác là vi phạm pháp luật
Dự thảo dự kiến được trình Quốc hội cho ý kiến vào đầu tháng 8. Cơ quan soạn thảo cho biết thực tế còn nhiều thửa đất được sử dụng từ lâu nhưng chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý, và đây là một trong những vướng mắc mà lần sửa đổi này nhắm tới giải quyết.
Theo dự thảo, điều kiện để được xem xét cấp sổ đỏ gồm: đất được sử dụng ổn định, không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch, không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường và an toàn công trình. Chính phủ sẽ quy định chi tiết về việc cấp sổ đỏ, xác định lại diện tích đất ở, đính chính, thu hồi và hủy giấy chứng nhận đã cấp.
Phạm vi các trường hợp tồn đọng mà dự thảo đề cập khá rộng: đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường; đất sau cổ phần hóa doanh nghiệp; đất dôi dư sau sắp xếp trụ sở; và đất của tổ chức đã bố trí cho hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở trước ngày 01/8/2024. Với nhóm cuối, dự thảo yêu cầu diện tích đó phải được bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền trước khi tiến hành cấp sổ cho người đang sử dụng.
Một thay đổi khác liên quan đến cách ghi thông tin trên sổ đỏ khi thửa đất có nhiều người chung quyền sử dụng. Dự thảo quy định sổ phải ghi đầy đủ tên tất cả những người có chung quyền, thay vì chỉ ghi người đại diện như thực tế vẫn xảy ra; các thành viên hộ gia đình tự thỏa thuận xác định người có chung quyền và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Luật Đất đai năm 2024 đã quy định mỗi người chung quyền sử dụng đất được cấp một giấy chứng nhận riêng, hoặc cấp chung một giấy trao cho người đại diện nếu các bên có yêu cầu. Dự thảo lần này tiếp tục kế thừa quy định đó và bổ sung yêu cầu ghi đầy đủ tên, nhằm thu hẹp khoảng trống giữa quy định và thực tế ghi nhận.
Dự thảo cũng xác lập rõ sổ đỏ gồm hai hình thức: bản giấy và bản điện tử, trong đó bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy. Luật năm 2024 chưa phân định hai hình thức này; việc bổ sung nhằm phục vụ chuyển đổi số và khai thác cơ sở dữ liệu đất đai.
Về đính chính và thu hồi, dự thảo quy định cơ quan cấp sổ phải đính chính nếu thông tin về người được cấp hoặc về thửa đất có sai sót so với hồ sơ đăng ký hoặc văn bản giải quyết tranh chấp đã có hiệu lực. Các trường hợp thu hồi cơ bản được kế thừa từ luật hiện hành, bao gồm Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích, cấp đổi, đăng ký biến động phải cấp giấy mới, giấy cấp sai quy định, bị tòa án tuyên hủy hoặc phải thu hồi để thi hành án.
Một giới hạn đáng chú ý: sổ đỏ cấp sai thẩm quyền, đối tượng, diện tích, điều kiện, mục đích, thời hạn hoặc nguồn gốc sử dụng đất không bị thu hồi nếu người được cấp đã chuyển quyền sử dụng đất đúng pháp luật. Đây không phải chính sách mới của dự thảo mà đã được quy định trong Luật Đất đai năm 2024 và tiếp tục được giữ lại.
Dự thảo được xây dựng trên cơ sở tổng kết gần hai năm thi hành Luật Đất đai năm 2024, tập trung xử lý các vướng mắc trong thực tế và điều chỉnh thẩm quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đỗ Vân (tổng hợp)