Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út, đáp trả việc Riyadh trước đó phong tỏa các cảng và sân bay do lực lượng này kiểm soát.
- Nhóm nghi phạm Việt Trung Quốc bị bắt vì bán vàng giả liên tỉnh
- Khởi tố đường dây tiêu thụ heo bệnh quy mô lớn tại Quảng Trị
- Khởi tố sáu bị can vụ mua bán hơn 250 tấn heo bệnh ở Quảng Trị
Ngày 20/7, người phát ngôn quân sự Yahya Saree công bố qua video rằng lệnh phong tỏa có hiệu lực ngay khi ban hành, dựa trên nguyên tắc ăn miếng trả miếng. Tuyên bố được đưa ra sau khi hai bên lần đầu trao đổi hỏa lực trong nhiều năm vào tuần trước, và sau vụ tấn công vào sân bay Sanaa mà Houthi cáo buộc do Ả Rập Xê Út đứng sau.
Đối chiếu phát ngôn của ông Saree với diễn biến thực tế cho thấy một cơ chế leo thang có tính đối xứng: Ả Rập Xê Út phong tỏa cảng và sân bay Houthi kiểm soát, Houthi đáp lại bằng phong tỏa hàng hải, đúng như lời ông tuyên bố “đáp trả lệnh phong tỏa bằng một lệnh phong tỏa khác”. Ông cũng cảnh báo nguyên văn rằng “bất kỳ hành động liều lĩnh nào của kẻ thù Ả Rập Xê Út nhằm leo thang căng thẳng sẽ phải đối mặt với sự đáp trả toàn diện và quyết liệt”, cho thấy Houthi đặt trách nhiệm leo thang tiếp theo về phía Riyadh.
Truy ngược trình tự sự việc, ngày 13/7 Houthi phóng tên lửa vào một sân bay ở Abha, miền nam Ả Rập Xê Út. Trước đó, chính quyền Yemen được quốc tế công nhận và được Riyadh hậu thuẫn đã tấn công sân bay Sanaa với lý do ngăn một chuyến bay chở phái đoàn Houthi từ Iran hạ cánh — chi tiết cho thấy nguyên nhân trực tiếp của vòng đáp trả hiện tại nằm ở tranh chấp quyền kiểm soát không phận Yemen, vốn đã tồn tại hơn một thập niên khi mọi chuyến bay vào Yemen đều cần liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu phê chuẩn.
Cơ chế trách nhiệm còn thể hiện rõ qua vị trí địa lý của xung đột: biển Đỏ và vịnh Aden là tuyến hàng hải Houthi từng nhiều lần tấn công tàu thuyền trong bối cảnh xung đột Gaza, buộc tàu bè vòng qua châu Phi. Cùng khu vực này còn có cảng Yanbu, cửa ngõ xuất khẩu dầu giúp Ả Rập Xê Út tránh phụ thuộc eo biển Hormuz — nơi Iran kiểm soát chặt trong thời gian xung đột với Mỹ, cho thấy lệnh phong tỏa mới không chỉ là động thái quân sự mà còn nhắm vào huyết mạch kinh tế của Riyadh. Diễn biến này xảy ra trong khi Ngoại trưởng Iran vẫn chưa gặp được tân Lãnh tụ tối cao, một chi tiết đặt câu hỏi về vai trò điều phối của Tehran đối với Houthi vào lúc căng thẳng leo thang.
Vũ Quyến (tổng hợp).