Mưa đá liên tục xuất hiện tại miền Bắc và Bắc Trung Bộ đầu tháng 5, gây hư hỏng nhà cửa và hoa màu, phản ánh những biến động khí hậu bất thường.
- Tai nạn trên đèo Violak: Xe tải đâm vách núi khiến hai người tử vong
- Suối Mây Thanh Hóa: Điểm giải nhiệt lý tưởng thu hút đông đảo du khách
- Bán lẻ Trung Quốc ồ ạt đổ bộ vào thị trường Việt Nam
Diễn biến các đợt giông lốc và thiên tai tại địa phương
Trong những ngày đầu tháng 5/2026, một đợt thiên tai khắc nghiệt đã quét qua khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, để lại những hậu quả nặng nề về tài sản và đời sống. Theo các ghi nhận từ hiện trường, hiện tượng giông lốc và mưa đá đã xảy ra liên tiếp từ ngày mùng 2 đến ngày 04/5, tập trung chủ yếu tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang và lan rộng xuống cả khu vực Hà Nội. Đặc biệt, tại các tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, những hạt đá có kích thước lớn bất thường, tương đương quả trứng gà hoặc bóng tennis, đã trút xuống khu dân cư,
Sức tàn phá của đợt mưa đá này được mô tả là rất nghiêm trọng khi khiến nhiều mái nhà của người dân bị thủng chi chít như “rỗ tổ ong”. Theo báo cáo sơ bộ, đã có 5 người bị thương và khoảng 350 căn nhà bị tốc mái hoặc hư hỏng nặng do đá rơi và gió giật mạnh. Không chỉ gây thiệt hại về nhà cửa, hàng trăm hecta lúa và hoa màu đang trong thời kỳ thu hoạch cũng bị đổ rạp hoàn toàn, gây tổn thất kinh tế lớn cho cộng đồng nông thôn. Tại các đô thị như Hà Nội, mưa lớn cường độ cao còn gây ra tình trạng ngập úng cục bộ và làm hư hại nhiều phương tiện giao thông di chuyển trên đường.
Sự kiện này được giới chuyên môn đánh giá là một hiện tượng hiếm gặp khi mưa đá xuất hiện đồng thời trên diện rộng, từ vùng trung du miền núi cho đến khu vực đồng bằng trong cùng một khoảng thời gian ngắn. Thông thường, các hiện tượng giông lốc chỉ xuất hiện lẻ tẻ tại các địa hình núi cao, nhưng việc đá lớn rơi dày đặc tại cả các vùng thấp cho thấy tính chất bất ổn định của khí quyển đang ở mức rất cao. Người dân tại nhiều địa phương đã phải dùng các biện pháp thủ công như sử dụng chăn dày để che chắn ô tô và các tài sản có giá trị nhằm giảm thiểu thiệt hại từ những khối băng từ trên trời rơi xuống.
Giải mã nguyên nhân hình thành mưa đá và xu hướng tương lai
Các phân tích khí tượng cho thấy sự kết hợp của nhiều yếu tố nhiệt lực và động lực trong khí quyển. Trong thời gian qua, khu vực miền Bắc đã duy trì trạng thái nóng ẩm với nắng mạnh vào ban ngày, tạo ra một nguồn năng lượng đối lưu tích tụ khổng lồ. Khi một đợt không khí lạnh yếu từ phía Bắc di chuyển xuống và nén rãnh áp thấp qua khu vực, khối khí nóng ẩm bị đẩy lên cao một cách đột ngột. Trong môi trường này, các dòng khí đi lên mạnh mẽ đã giữ các hạt băng trong đám mây lâu hơn, cho phép chúng tích tụ kích cỡ trước khi rơi xuống đất tạo thành mưa đá.
Các chuyên gia còn đưa ra những cảnh báo dài hạn về sự thay đổi của các hình thái thời tiết cực đoan do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño dự kiến xuất hiện vào giữa năm 2026. Mặc dù tổng lượng mưa và số lượng bão có thể ít hơn trung bình nhiều năm, nhưng tính chất khốc liệt của các đợt nắng nóng và giông lốc diện rộng sẽ gia tăng đáng kể. Sự biến động này đặt ra những thách thức lớn trong việc dự báo và phòng chống thiên tai, đặc biệt là nguy cơ lũ quét và sạt lở đất tại các khu vực có địa hình dốc sau các đợt mưa lớn cường độ cao.
Việc chủ động nhận biết các dấu hiệu sớm của mưa đá như mây đen kéo đến nhanh, trời chuyển mát lạnh đột ngột và gió giật mạnh là vô cùng quan trọng. Dự báo cho thấy vào cuối tuần này, khoảng ngày 8-9/5, một đợt không khí lạnh mới sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến miền Bắc, mang theo nguy cơ cao về các hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Người dân được khuyến cáo cần gia cố nhà cửa và tìm nơi trú ẩn an toàn ngay khi có dấu hiệu giông lốc để bảo vệ tính mạng và tài sản, tránh các khu vực có cây lớn hoặc công trình tạm bợ.
Theo: VietNamNet