Phụ nữ trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam, có tuổi thọ trung bình cao hơn nam giới nhờ sự kết hợp giữa gene, hormone, thói quen chăm sóc sức khỏe và điều kiện môi trường sống.
- Mưa lớn khiến nhiều xã ở Sơn La ngập sâu, sạt lở đất đá
- Hai vụ án mạng ở An Giang đều bắt nguồn từ mâu thuẫn nhỏ
- Giữ biển sạch, xây dựng điểm đến xanh
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, năm 2024, tuổi thọ trung bình của nữ giới tại Việt Nam đạt 77,3 tuổi, cao hơn khoảng 5 năm so với nam giới, ở mức 72,3 tuổi. Các chuyên gia cho rằng khoảng cách này không chỉ đến từ yếu tố sinh học như hormone và gene, mà còn liên quan đến lối sống, thói quen chăm sóc sức khỏe và nguy cơ gặp tai nạn hoặc bệnh tật giữa hai giới.
Một trong những khác biệt lớn nhất giữa hai giới nằm ở hormone. Ở phụ nữ trước tuổi mãn kinh, estrogen góp phần bảo vệ thành mạch, cải thiện cholesterol và hỗ trợ chức năng mạch máu, nhờ đó nguy cơ mắc bệnh tim thường xuất hiện muộn hơn so với nam giới cùng độ tuổi.
Tuy nhiên, sau khi mãn kinh, khi nồng độ estrogen giảm, lợi thế này cũng giảm dần và nguy cơ mắc bệnh tim ở phụ nữ tăng lên.
Ngoài yếu tố sinh học, các chuyên gia cho rằng khác biệt về lối sống cũng đóng vai trò quan trọng. So với nữ giới, nam giới có xu hướng hút thuốc và uống rượu bia nhiều hơn, làm việc trong môi trường nguy hiểm hơn, đồng thời ít khám sức khỏe định kỳ và thường trì hoãn điều trị khi có dấu hiệu bất thường.
Những yếu tố này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư, tai nạn và tử vong sớm ở nam giới. Trong khi đó, phụ nữ thường quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn, có xu hướng khám định kỳ và đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường, giúp nhiều bệnh được phát hiện ở giai đoạn đầu và nâng cao hiệu quả điều trị.
Một yếu tố sinh học khác liên quan đến nhiễm sắc thể. Phụ nữ có hai nhiễm sắc thể X, trong khi nam giới chỉ có một, nghĩa là phụ nữ giữ hai bản sao của nhiều gene trên nhiễm sắc thể này, giúp giảm nguy cơ biểu hiện của một số bệnh di truyền so với nam giới.
Theo một bài tổng quan công bố năm 2024 trên tạp chí Nature Reviews Immunology, tổng hợp kết quả từ nhiều nghiên cứu, phụ nữ thường tạo ra đáp ứng miễn dịch mạnh hơn nam giới. Điều này giúp cơ thể loại bỏ nhiều tác nhân gây bệnh hiệu quả hơn, đồng thời góp phần giảm nguy cơ tử vong do một số bệnh nhiễm trùng.
Như vậy, không có một nguyên nhân đơn lẻ nào giải thích được vì sao phụ nữ thường sống thọ hơn nam giới. Sự khác biệt này là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, từ hormone, cấu trúc nhiễm sắc thể, khả năng miễn dịch cho đến lối sống và thói quen chăm sóc sức khỏe hằng ngày.
Vũ Dung (tổng hợp)