Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận hòa bình với Iran phần lớn đã được đàm phán xong và các chi tiết cuối cùng sẽ sớm được công bố rộng rãi.
- Cuộc sống chật vật của công nhân tại các khu công nghiệp Việt Nam
- Nga triển khai vũ khí hạt nhân sang Belarus tập trận
- Ủy quyền thừa kế suýt mất 50 cây vàng
Thỏa thuận Mỹ – Iran mở ra triển vọng chấm dứt xung đột khu vực
Vào ngày 23/5 theo giờ địa phương, từ Phòng Bầu dục tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức phát đi thông báo trên mạng xã hội Truth Social về tiến trình ngoại giao quan trọng với Iran. Theo lời nhà lãnh đạo Hoa Kỳ, một thỏa thuận hòa bình mới phần lớn đã được các bên đàm phán xong và hiện tại chỉ còn chờ những bước hoàn thiện cuối cùng giữa Washington, Tehran cùng sự tham gia của một số quốc gia đối tác khác. Ông cũng cho biết thêm rằng các khía cạnh kỹ thuật và chi tiết cụ thể của văn bản này đang được thảo luận tích cực để có thể sớm công bố rộng rãi trước công luận trong thời gian tới.
Nội dung cốt lõi của thỏa thuận này bao gồm việc mở cửa lại eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường hàng hải huyết mạch nhất đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Tehran đã thực hiện việc phong tỏa phần lớn khu vực này kể từ khi cuộc xung đột bùng phát cách đây khoảng ba tháng, gây ra nhiều áp lực lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, một điểm đáng lưu ý là ông Trump không đề cập đến chương trình hạt nhân của Iran hay các kho dự trữ uranium đã được làm giàu đến mức 60%, dù trước đó ông liên tục khẳng định sẽ không cho phép quốc gia này sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong tiến trình này, Tổng thống Trump tiết lộ ông đã có cuộc điện đàm rất tích cực với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng lãnh đạo nhiều quốc gia khác tại khu vực Trung Đông. Các nhà lãnh đạo khu vực đã bày tỏ sự ủng hộ và khuyến khích Washington chấp nhận khung thỏa thuận đề xuất với Iran, đồng thời mô tả các cuộc trao đổi là đầy khích lệ cho một bước đột phá ngoại giao. Một nhà ngoại giao tham gia cuộc gọi còn chia sẻ rằng tiến triển đang được thực hiện rất tốt nhờ những nỗ lực cá nhân của ông Trump trong việc kết nối các bên liên quan thông qua một bản ghi nhớ chung.
Những phản ứng trái chiều và nỗ lực hoàn tất bản ghi nhớ hòa bình
Thỏa thuận Mỹ – Iran dù đạt được những bước tiến khả quan nhưng vẫn vấp phải những lo ngại sâu sắc từ phía Israel về các điều khoản cụ thể trong văn bản. Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã phải triệu tập các nhà lãnh đạo trong liên minh chính phủ cùng các giám đốc an ninh hàng đầu để thảo luận về những rủi ro tiềm tàng. Mối quan ngại chính của Tel Aviv nằm ở việc thỏa thuận chỉ mang tính tạm thời, tập trung vào việc ngừng bắn và dỡ bỏ trừng phạt kinh tế cho Iran mà chưa giải quyết triệt để các vấn đề cốt lõi liên quan đến chương trình hạt nhân và kho uranium của Tehran.
Ở phía ngược lại, Bộ Ngoại giao Iran xác nhận Tehran đang dồn lực vào việc hoàn tất bản ghi nhớ hòa bình thông qua các kênh đàm phán do Pakistan làm trung gian. Người phát ngôn Esmail Baghaei vào ngày 23/5 tuyên bố rằng trọng tâm của văn bản này là chấm dứt xung đột vũ trang, bãi bỏ lệnh phong tỏa hải quân từ phía Mỹ và giải phóng các tài sản tài chính của Iran đang bị đóng băng tại nước ngoài. Ông Baghaei cũng làm rõ rằng do vấn đề hạt nhân không được đưa ra thảo luận trong giai đoạn này, nên các chi tiết về việc dỡ bỏ trừng phạt liên quan đến hạt nhân cũng sẽ không xuất hiện trong thỏa thuận
Các mốc thời gian thực hiện kéo dài 30 ngày và 60 ngày hiện đã được đưa vào dự thảo văn bản nhưng vẫn đang trong quá trình điều chỉnh để đạt được sự đồng thuận cao nhất. Người phát ngôn của Iran hy vọng các quan điểm sẽ tiếp tục xích lại gần nhau hơn trong khoảng 3 đến 4 ngày tới để có thể tiến tới ký kết. Tuy nhiên, Tehran vẫn giữ quan điểm cứng rắn khi tuyên bố rằng bất kỳ cơ chế quản lý nào tại eo biển Hormuz phải dựa trên sự đồng thuận của các quốc gia giáp ranh như Iran hay Oman, đồng thời khẳng định Mỹ hoàn toàn không có vai trò can thiệp vào vấn đề chủ quyền này.
Theo: Báo Dân trí