Tổng thống Mỹ Donald Trump vạch lộ trình xử lý chương trình hạt nhân Iran, yêu cầu chuyển giao ngay lập tức số uranium làm giàu cho Mỹ hoặc tiêu hủy tại chỗ.
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Ông Trump hoãn ký kết để gia tăng sức ép
- Cướp giật tài sản: Bắt nghi phạm giật vàng của cụ bà
- Mỹ hoãn ký thỏa thuận hòa bình với Iran
Mỹ ra điều kiện cứng rắn nhằm xóa bỏ chương trình hạt nhân Iran
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump vừa đưa ra các phương án cụ thể nhằm giải quyết triệt để vấn đề hạt nhân của Tehran. Theo đó, số uranium đã làm giàu cần được chuyển giao ngay lập tức cho phía Mỹ để vận chuyển đi nơi khác hoặc tiến hành tiêu hủy trực tiếp tại hiện trường dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Ông Trump nhấn mạnh rằng quá trình này có thể diễn ra tại các địa điểm được chấp thuận khác nhằm đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối trong toàn bộ quá trình xử lý.
Trước đó, khi trao đổi với báo giới tại Phòng Bầu dục, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định Washington sẽ không có bất kỳ sự nhượng bộ nào trong việc thu hồi các vật liệu hạt nhân nhạy cảm này. Tuy nhiên, ông vẫn thể hiện một thái độ cởi mở nhất định khi để ngỏ khả năng cho phép sự tham gia của Tehran vào quy trình tiêu hủy hoặc xử lý vật liệu. Mục tiêu cuối cùng mà Nhà Trắng hướng tới là đảm bảo phía Iran không còn nắm giữ những thành phần hạt nhân quan trọng trong tay dưới bất kỳ hình thức nào.
Việc Iran phải từ bỏ quyền kiểm soát đối với lượng uranium làm giàu cấp độ cao được coi là điều kiện tiên quyết để chấm dứt các xung đột hiện nay. Washington xác định việc Iran tiến tới ngưỡng sở hữu vũ khí hạt nhân là một “lằn ranh đỏ” không thể bước qua vì những rủi ro an ninh toàn cầu. Đây cũng chính là một trong những lý do cốt lõi khiến ông Trump quyết định duy trì các chiến dịch gây áp lực mạnh mẽ lên chính quyền Tehran cũng như giám sát chặt chẽ các cơ sở hạt nhân
Uranium và nỗ lực ngoại giao bế tắc giữa các cường quốc hạt nhân
Hiện nay, theo các số liệu ước tính từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, Iran đang nắm giữ khoảng hơn 400kg uranium được làm giàu ở mức 60%. Trong khi đó, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cảnh báo với các nghị sĩ rằng nước này chỉ cần thêm vài tuần để nâng cấp một tấn vật liệu lên cấp độ vũ khí. Đáp lại những áp lực này, Tehran liên tục phủ nhận các cáo buộc phát triển vũ khí hạt nhân và khẳng định chương trình nguyên tử của họ chỉ phục vụ duy nhất các mục đích hòa bình.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhắc lại đề xuất chuyển giao số uranium của Iran sang lãnh thổ Nga để thực hiện lưu trữ. Mô hình này vốn từng được các bên chấp thuận trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015 như một giải pháp giảm nhiệt hiệu quả cho khu vực. Ông Putin cho biết Moscow vẫn luôn coi đây là phương án khả thi để tháo gỡ bế tắc hiện nay, đồng thời sẵn sàng đóng vai trò trung gian lưu trữ vật liệu để giảm bớt sự nghi kỵ.
Dù ban đầu các quốc gia như Mỹ, Iran và Israel từng có sự đồng thuận nhất định về ý tưởng lưu trữ tại Nga, nhưng tình hình sau đó đã trở nên phức tạp do lập trường cứng rắn từ các phía. Mỹ kiên quyết yêu cầu vật liệu hạt nhân phải được đưa về lãnh thổ mình, trong khi Iran lại đề xuất thành lập một liên doanh ngay trên đất Iran để thực hiện việc pha loãng uranium. Những bất đồng sâu sắc về địa điểm xử lý và quyền kiểm soát vật liệu đã khiến các nỗ lực ngoại giao rơi vào tình trạng bế tắc chưa có lối thoát.
Theo: Báo Dân trí