Washington, Mỹ – Tổng thống Donald Trump tuyên bố mở một chiến dịch kinh tế nhằm gây sức ép lên Iran và cảnh báo các quốc gia, tổ chức tiếp tục hỗ trợ Tehran sẽ đối mặt hậu quả kinh tế lớn.
- Spa Bắc Ninh dựng bác sĩ giả để bán liệu trình đắt tiền
- Khởi tố người đàn ông chém bố vợ rồi ném gạch vào công an
- Trẻ ngủ yên chưa chắc ngủ tốt hơn
Trong bài đăng trên Truth Social tối 19/8, ông Trump đặt tên chiến dịch là “Kinh tế D-Day”, đồng thời đưa ra danh sách những hoạt động có thể khiến các bên hỗ trợ Iran bị nhắm tới. Tuyên bố được đưa ra một ngày sau khi thời hạn 60 ngày mà ông đặt ra cho đàm phán Mỹ – Iran kết thúc mà chưa đạt kết quả.
Ông Trump cảnh báo các tổ chức tài chính, doanh nghiệp, sân bay hoặc cơ quan chính phủ cho phép Iran vận chuyển dầu, trao đổi tiền tệ, chuyển tiền mặt, vận hành cơ sở đổi ngoại tệ, đăng ký tàu hoặc sử dụng công ty bình phong sẽ phải dừng những hoạt động này “ngay lập tức”. Theo ông, nếu không chấp hành, các bên liên quan sẽ phải chịu “hậu quả kinh tế to lớn”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Mỹ. Ông gọi đây là “đòn đánh hướng dẫn từ cuộc khủng hoảng nợ công và lãi của chính nước Mỹ”, đồng thời cảnh báo Washington sẽ tiếp tục thất bại nếu duy trì chính sách cũ.
Sức ép kinh tế nối dài xung đột Mỹ – Iran
Tuyên bố mới được đưa ra trong bối cảnh cuộc xung đột Mỹ – Israel với Iran đã kéo dài từ ngày 28/02/2026. Các cuộc tấn công quy mô lớn diễn ra trong thời gian này, trong đó có vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei được cho là đã thiệt mạng, trước khi Tehran đáp trả bằng tên lửa và UAV nhằm vào Israel cùng các cơ sở Mỹ trong khu vực.
Từ ngày 13/4, sau khi vòng đàm phán tại Islamabad đổ vỡ, Hải quân Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran và chặn tàu ra vào. Washington và Tehran sau đó có thời gian hạ nhiệt, ký biên bản ghi nhớ hồi tháng 6 nhằm mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, nhưng thỏa thuận sớm đổ vỡ do bất đồng về tuyến đường tàu được phép đi qua.
Ngày 18/8, thời hạn 60 ngày mà ông Trump dành cho đàm phán kết thúc mà không đạt được bước đột phá. Một ngày sau, UAE thông báo thống nhất toàn bộ quan hệ thương mại và tài chính với Iran, sau khi hệ thống phòng không phát hiện hai tên lửa được phóng từ Iran về phía tuyến hàng hải.
Một tên lửa rơi ngoài khơi UAE, trong khi quả còn lại rơi ngoài bờ biển nước này. Iran bác bỏ cáo buộc, còn người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cho rằng đây có thể là một “cờ giả”. Chưa có thông tin độc lập xác định nguồn phóng của các tên lửa, vì vậy cáo buộc vẫn chưa được kiểm chứng.
Giới phân tích đặt câu hỏi về hiệu quả của sức ép kinh tế mới. Ông Daniel Citrinowicz, cựu quan chức phụ trách vấn đề Iran tại Cơ quan Tình báo Quốc phòng Israel, cho rằng kỳ vọng Iran sụp đổ dưới áp lực kinh tế là thiếu cơ sở, bởi Tehran từng chịu nhiều đợt trừng phạt khắc nghiệt nhưng vẫn duy trì hoạt động.
Việc Washington chuyển trọng tâm sang mặt trận kinh tế cũng cho thấy những giới hạn của sức mạnh quân sự. Có thông tin cho rằng kho dự trữ vũ khí chính xác cao và tên lửa đánh chặn của Mỹ chịu áp lực sau nhiều tháng giao tranh, dù Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bác bỏ khả năng thiếu nguồn cung.
Một trong những bài toán khó nhất của Washington nằm ở Trung Quốc, quốc gia mua phần lớn dầu của Iran và có quan hệ tài chính, thương mại sâu rộng với Tehran. Tuy nhiên, Mỹ khó có thể mạnh tay trừng phạt các ngân hàng hoặc doanh nghiệp Trung Quốc ngay trước chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình vào tháng 9.
Bùi Hà (tổng hợp)