Chủ tịch Tập Cận Bình đang thực hiện cuộc thanh trừng quân sự được mô tả là lớn nhất từ năm 1976. Việc Tướng Trương Hựu Hiệp bị điều tra để lại khoảng trống quyền lực lớn.
- AI ghép ảnh lãnh đạo: Chiêu trò “thổi phồng quan hệ” lừa đảo 4 tỷ đồng
- Đàm phán Nga – Ukraine tại Abu Dhabi: Chưa thể tháo gỡ nút thắt lãnh thổ
- Phát hiện xe máy nghi phạm trong vụ cướp ngân hàng Gia Lai
Mối quan hệ đặc biệt với ông Tập Cận Bình và vai trò ‘người gác cổng’
Theo thông tin từ tạp chí The Economist, ông Tập Cận Bình, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, đang tiến hành một cuộc thanh trừng chính trị nhắm vào các quan chức hàng đầu của quân đội. Giới quan sát quốc tế mô tả đây là động thái mạnh mẽ nhất kể từ khi ông Mao Trạch Đông qua đời vào năm 1976.
Cụ thể, Thượng tướng Trương Hựu Hiệp (Zhang Youxia), Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương và là nhân vật quyền lực số một trong quân đội, cùng với ông Lưu Chấn Lập (Liu Zhenli), Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên quân, đã được xác nhận bị điều tra vào ngày 24. Các nhà phân tích cho rằng bộ chỉ huy cao nhất của quân đội Trung Quốc đang bị “làm rỗng” một cách có hệ thống. Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) được nhận định là đang bước vào thời kỳ biến động chỉ huy và bất ổn định nhất kể từ khi kết thúc Cách mạng Văn hóa.
Việc ông Trương Hựu Hiệp, 75 tuổi, nằm trong danh sách điều tra được xem là một diễn biến cực kỳ nhạy cảm. Ông Trương không chỉ có mối thâm tình hai thế hệ với gia đình ông Tập Cận Bình mà còn là một trong số ít các tướng lĩnh cao cấp còn tại vị của PLA từng có kinh nghiệm chiến đấu thực tế trong cuộc chiến tranh biên giới năm 1979.
Trong một thời gian dài, ông Trương được xem là trụ cột quan trọng giúp ông Tập nắm chắc quyền lực quân sự, thậm chí được ví như “người gác cổng” trong các đợt thanh lọc trước đây. Giới phân tích cho rằng việc bắt giữ nhân vật này là tín hiệu cho thấy ông Tập Cận Bình đang đẩy nhanh việc loại bỏ các nhân vật nòng cốt có uy tín chính trị độc lập hoặc đại diện cho các lực lượng gia đình quân sự truyền thống.
Ba nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự sụp đổ theo giới phân tích
Tạp chí The Economist đưa ra ba suy luận chính để giải thích cho sự sụp đổ đột ngột của nhân vật được xem là “đại ca” trong quân đội này.
Thứ nhất là vấn đề về mục tiêu cải cách. Ông Tập Cận Bình đã đặt ra yêu cầu PLA phải có khả năng tấn công Đài Loan vào năm 2027. Tuy nhiên, với tư cách là người phụ trách phát triển vũ khí và thiết bị trong thời gian dài, ông Trương Hựu Hiệp được cho là đã không đưa ra được báo cáo thỏa đáng về tiến độ và kết quả thực hiện.
Thứ hai là tình trạng tham nhũng trong hệ thống mua sắm. Mặc dù các chiến dịch chống tham nhũng đã diễn ra suốt 14 năm qua, các vấn đề trong lĩnh vực mua sắm vũ khí vẫn được đánh giá là nghiêm trọng. Các báo cáo chỉ ra những lỗi kỹ thuật cụ thể, như hỏng hóc nắp hố ga tên lửa, đã trực tiếp làm suy yếu khả năng chiến đấu thực tế của quân đội.
Thứ ba là sự va chạm về quyền lực phe phái. Có sự mâu thuẫn gia tăng giữa thế hệ quân nhân cũ, đại diện cho “thế hệ đỏ thứ hai”, và những người trung thành mới do ông Tập thúc đẩy. Điều này có thể khiến nhà lãnh đạo Trung Quốc cảm thấy quyền lực của mình đang bị đe dọa.
Khoảng trống quyền lực và rủi ro đối với năng lực tác chiến
Dưới tác động của các cuộc thanh trừng liên tiếp, Quân ủy Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đối mặt với khoảng trống nhân sự chưa từng có. Theo cơ cấu, hệ thống ra quyết định vốn cần sự hỗ trợ của khoảng 40 tướng tại ngũ, nay chỉ còn lại ông Tập Cận Bình và ông Trương Thịnh Dân (Zhang Shengmin) – người phụ trách giám sát kỷ luật – để duy trì hoạt động.
Một báo cáo quốc phòng do Lầu Năm Góc công bố vào tháng 12 năm ngoái cũng nhận định rằng làn sóng thanh trừng này đã gây ra sự xáo trộn trong các ưu tiên tổ chức của PLA. Điều này có khả năng gây gián đoạn về hiệu quả chiến đấu trong ngắn hạn.
Mặc dù việc thanh trừng giúp củng cố quyền kiểm soát tuyệt đối của cá nhân ông Tập đối với quân đội, giới quan sát cảnh báo cái giá phải trả là sự suy giảm về khả năng chỉ huy chuyên nghiệp và tính ổn định của tổ chức. Việc bổ nhiệm nhanh chóng các tướng lĩnh trẻ, hoặc những người bị nghi ngờ về năng lực, có thể tạo thành điểm yếu chí mạng trong môi trường chiến trường phức tạp.
Sự sụp đổ của ông Trương Hựu Hiệp cho thấy những thách thức mang tính hệ thống đằng sau “giấc mơ cường quân” của Trung Quốc. Nếu nạn tham nhũng cơ cấu được loại bỏ hoàn toàn, PLA có thể chuyển mình thành lực lượng hiệu quả hơn về lâu dài, tuy nhiên kết quả cuối cùng của canh bạc quyền lực này vẫn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ.
Theo: Aboluowang