Uống thuốc vô tội vạ suy thận đang đẩy nhiều người trẻ vào nguy cơ mất chức năng thận, phải chạy thận suốt đời, sau khi tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc, mua trên mạng, không kiểm tra sức khỏe định kỳ sớm.
- Không khí lạnh mới nhất: 9 tỉnh miền Bắc dưới 10°C
- Tháng Chạp và ý nghĩa văn hóa tâm linh người Việt
- Ăn đồ sống gây sốc: Hình ảnh X-quang kén sán dày đặc ở người đàn ông
Uống thuốc vô tội vạ suy thận: cái giá phải trả từ thói quen chủ quan
Minh, 23 tuổi; không nghĩ những gói thuốc trị xoang mua trên mạng lại có thể khiến cuộc sống đảo lộn chỉ sau vài tháng. Nhập Bệnh viện Thống Nhất trong cơn đau bụng dữ dội; Minh tưởng tái phát đau dạ dày. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy chức năng thận suy giảm nghiêm trọng; buộc bác sĩ phải lần ngược bệnh sử để tìm nguyên nhân.
Những gói thuốc bột không nhãn mác Minh uống đều đặn mỗi khi nghẹt mũi nhanh chóng bị nghi ngờ. “Uống vào đỡ nghẹt mũi; thấy khỏe nên mua dùng tiếp, đến khi nhập viện mới biết bị suy thận cấp”; Minh nói. Các xét nghiệm chuyên sâu đã loại trừ viêm cầu thận; nhiễm trùng hay sử dụng ma túy. Khả năng duy nhất là độc chất trong thuốc không rõ nguồn gốc; gây tổn thương trực tiếp lên ống thận.
PGS.TS Nguyễn Bách, Trưởng khoa Nội thận – Lọc máu; Bệnh viện Thống Nhất; nhận định đây là trường hợp điển hình của suy thận cấp do ngộ độc thuốc. May mắn, Minh nhập viện sớm và ngưng ngay loại thuốc nghi ngờ; nên chức năng thận có dấu hiệu cải thiện sau vài ngày. “Nếu đến muộn, tổn thương cấp tính có thể chuyển sang mạn tính không hồi phục”; bác sĩ Bách nhấn mạnh.
Tại các khoa nội thận, không hiếm bệnh nhân nhập viện khi hai quả thận đã xơ hóa; teo nhỏ – dấu hiệu của suy thận mạn giai đoạn cuối. Nguyên nhân phổ biến là lạm dụng thuốc giảm đau; thuốc nam, thuốc bắc hoặc thực phẩm chức năng trôi nổi trong thời gian dài.
Một người đàn ông 55 tuổi phải “lĩnh án” chạy thận suốt đời; vì thói quen uống thuốc giảm đau trị nhức răng trong hai năm. Ngại đi nha khoa, mỗi khi đau ông lại tự mua thuốc uống, có đợt dùng liên tục cả tuần. Khi nhập viện, thận đã tổn thương không hồi phục; buộc phải lọc máu định kỳ.
Tương tự; một cô gái 22 tuổi vĩnh viễn mất chức năng thận sau khi uống 250 viên “thuốc giảm cân” mua trên mạng chỉ trong một tháng. Sáu kg cân nặng giảm đi, đổi lại là suy gan cấp; xuất huyết tiêu hóa và suy thận giai đoạn cuối. Từ đó, cô phải chạy thận ba lần mỗi tuần; gắn cuộc sống với máy lọc máu.
Theo các bác sĩ, đáng lo ngại là nhiều loại thuốc giảm đau còn bị trộn vào thực phẩm chức năng; thuốc “thảo dược”, thuốc giảm cân bán trôi nổi trên mạng. Người dùng không hề hay biết mình đang đưa độc chất vào cơ thể mỗi ngày; cho đến khi thận đã bị tổn thương nặng.
Uống thuốc vô tội vạ suy thận ngày càng trẻ hóa
Nếu trước đây suy thận chủ yếu gặp ở người lớn tuổi do biến chứng tiểu đường; tăng huyết áp, thì nay nhóm bệnh nhân 17-45 tuổi ngày càng gia tăng. Ngoài các bệnh lý tự miễn; thói quen dùng thuốc tùy tiện là yếu tố nguy hiểm đẩy nhiều người trẻ đến bờ vực suy thận.
BS.CK2 Lê Thị Đan Thùy, Trưởng khoa Nội thận – Lọc máu; Bệnh viện Bình Dân, cho biết hầu như ngày nào khoa cũng tiếp nhận bệnh nhân bị tổn thương thận do thuốc. Phần lớn người trẻ không nghĩ những loại thuốc tưởng chừng “đơn giản” có thể gây hại thận; nên dùng kéo dài mà không kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện khi đã phù; tiểu ít hoặc tăng huyết áp. Lúc này, tổn thương thận đã tiến triển nặng và rất khó hồi phục. Không ít người phải chấp nhận chạy thận suốt đời hoặc chờ ghép thận khi tuổi đời còn rất trẻ.
Bảo vệ thận bằng cách dùng thuốc có kiểm soát
Các bác sĩ khuyến cáo người dân chỉ sử dụng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ; đúng liều và đúng thời gian. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc giảm đau, thuốc nam, lá cây hay các sản phẩm được quảng cáo “thải độc”; “giảm cân”, “làm đẹp” khi chưa biết rõ thành phần và tình trạng chức năng thận của bản thân.
Người có bệnh nền như tiểu đường; tăng huyết áp, tim mạch hoặc đã mắc bệnh thận cần đặc biệt thận trọng; theo dõi chức năng thận trong và sau khi dùng thuốc. Khám sức khỏe định kỳ với xét nghiệm máu và nước tiểu là biện pháp sàng lọc hiệu quả; bởi bệnh thận mạn thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.
Để bảo vệ thận, mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh; ăn nhạt, uống đủ nước, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn; tập thể dục đều đặn, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và kiểm soát tốt các bệnh nền. Khi xuất hiện các dấu hiệu như phù; tiểu ít, mệt mỏi kéo dài hoặc tăng huyết áp ;cần đi khám sớm để phát hiện và ngăn chặn tổn thương thận kịp thời.
Theo: Báo VnExpress