Greenland – hòn đảo lớn nhất thế giới thuộc Vương quốc Đan Mạch – đang nổi lên như một điểm nóng địa chính trị khi sở hữu nguồn khoáng sản chiến lược và vị trí then chốt ở Bắc Cực, lý giải vì sao cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump từng công khai mong muốn sáp nhập vùng lãnh thổ này
- Tổng thống Mỹ dọa hành động “rất mạnh mẽ” nếu Iran hành quyết người biểu tình
- Phá đường dây tiêu thụ 25 tấn hóa mỹ phẩm giả qua không gian mạng
- Nghi phạm giết người ở Hưng Yên bỏ xe ở Bắc Ninh, tiếp tục lẩn trốn
Greenland thường được gọi là “hòn đảo băng” của Bắc Cực. Tuy nhiên, bên dưới lớp băng dày là một cấu trúc kinh tế và tài nguyên giàu tiềm năng. Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng, các lợi thế này đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ Mỹ và phương Tây.
Kinh tế phụ thuộc thủy sản, tìm động lực tăng trưởng mới
Ngư nghiệp hiện là trụ cột của nền kinh tế Greenland. Theo số liệu từ Statistics Greenland, hơn 90% kim ngạch xuất khẩu của vùng tự trị này đến từ cá và hải sản. Sự phụ thuộc lớn vào thủy sản khiến kinh tế Greenland dễ tổn thương trước biến động giá cả và điều kiện khai thác theo mùa.
Chính vì vậy, chính quyền Greenland từ lâu tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới. Trong số các lựa chọn, lĩnh vực khai khoáng được xem là hướng đi giàu tiềm năng nhất, nhằm đa dạng hóa nền kinh tế và giảm phụ thuộc vào trợ cấp từ Đan Mạch.
Nguồn khoáng sản chiến lược cho chuyển dịch năng lượng
Greenland sở hữu danh mục khoáng sản đa dạng, bao gồm vàng, kẽm, graphite, đất hiếm và nhiều khoáng sản then chốt phục vụ chuyển dịch năng lượng. Cơ quan Khảo sát Địa chất Đan Mạch và Greenland (GEUS) đánh giá điều kiện địa chất của hòn đảo thuận lợi cho việc tìm kiếm và khai thác khoáng sản quan trọng.
Theo Reuters, khảo sát năm 2023 cho thấy Greenland có sự hiện diện của 25/34 loại khoáng sản được Ủy ban châu Âu xếp vào nhóm “nguyên liệu thô thiết yếu”. Điều này khiến Greenland trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản của phương Tây, giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
Chính quyền Greenland cũng ban hành Chiến lược Tài nguyên Khoáng sản Greenland giai đoạn 2025–2029, tập trung nâng cao hiểu biết địa chất, thu hút đầu tư và hoàn thiện khuôn khổ quản trị ngành khai khoáng.
Rào cản hạ tầng, môi trường và chính sách
Dù tiềm năng lớn, việc khai thác khoáng sản tại Greenland đối mặt nhiều thách thức. Thời tiết khắc nghiệt, khoảng cách xa thị trường tiêu thụ, thiếu hệ thống đường sá, cảng nước sâu và nguồn điện ổn định khiến chi phí dự án cao hơn đáng kể so với các khu vực khai khoáng truyền thống.
Financial Times nhận định Greenland không phải “viên ngọc khai mỏ” dễ khai thác. Tiềm năng là có thật, nhưng triển khai thương mại vấp phải rào cản kỹ thuật, môi trường và xã hội.
Yếu tố môi trường cũng tạo ra giới hạn chính sách rõ ràng. Năm 2021, Greenland tuyên bố ngừng cấp giấy phép thăm dò dầu khí mới, khép lại nhiều thập kỷ tìm kiếm dầu, do chi phí cao và rủi ro đối với hệ sinh thái Bắc Cực. Quyết định này được đưa ra dù Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ước tính riêng khu vực East Greenland Rift Basins còn khoảng 31,4 tỷ thùng dầu quy đổi chưa phát hiện.
Cùng năm, Greenland ban hành luật cấm khai thác các mỏ có hàm lượng uranium vượt ngưỡng cho phép, ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều dự án đất hiếm có kèm khoáng sản phóng xạ.
Vì sao Mỹ đặc biệt quan tâm Greenland
Trong nhiều phát biểu, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump từng công khai bày tỏ mong muốn Mỹ sáp nhập Greenland, coi đây là khu vực có giá trị chiến lược về an ninh và tài nguyên. Tuy nhiên, Đan Mạch khẳng định Greenland là lãnh thổ thuộc chủ quyền của mình, còn chính quyền Greenland nhấn mạnh quyền tự quyết của người dân địa phương.
Dù chưa có thay đổi về mặt pháp lý, Greenland vẫn tiếp tục là tâm điểm cạnh tranh chiến lược trong bối cảnh thế giới đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng và tái cấu trúc chuỗi cung ứng khoáng sản
Theo: Báo Thị Trường