Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn vừa tổ chức hội thảo quốc tế về chiến lược điều trị vi khuẩn kháng kháng sinh, nơi các chuyên gia trong và ngoài nước đối mặt với một thực tế khó phủ nhận: số kháng sinh còn hiệu quả đang thu hẹp nhanh hơn tốc độ phát triển thuốc mới.
- Hơn 220 trẻ em Nghệ An tranh tài bơi lội, học kỹ năng chống đuối nước
- Giá xăng giảm sâu, đĩa cơm và tô phở vẫn đứng nguyên một chỗ
- Giáo viên Tuyên Quang bị giữ khẩn cấp vì nghi vấn điểm thi bất thường
Tình trạng kháng thuốc không còn giới hạn ở một chuyên khoa hay một bệnh viện. Theo TS.BS Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, đây đã là thách thức y tế toàn cầu, đòi hỏi toàn bộ hệ thống bệnh viện — từ bác sĩ điều trị đến dược sĩ lâm sàng và chuyên gia kiểm soát nhiễm khuẩn — cùng vào cuộc.
Tại các khoa hồi sức và điều trị tích cực, bác sĩ ngày càng gặp các chủng vi khuẩn sinh enzyme MBL — cơ chế giúp vi khuẩn vô hiệu hóa nhiều nhóm kháng sinh cùng lúc. Với những ca này, việc chậm chọn đúng phác đồ có thể làm giảm đáng kể cơ hội điều trị thành công.
“Cuộc chiến chống vi khuẩn kháng thuốc không còn là câu chuyện của riêng bác sĩ truyền nhiễm hay vi sinh, mà là bài toán của toàn bộ hệ thống bệnh viện”, TS Hưng nhấn mạnh. TS.BS Nguyễn Đức Long, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, xác nhận hướng đi: yếu tố quyết định chất lượng điều trị hiện nay là chọn đúng phác đồ ngay từ đầu, không phải sở hữu kỹ thuật hay thuốc mới.
Gánh nặng tài chính phản ánh rõ quy mô vấn đề. Bà Nguyễn Thị Tám, đại diện Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội, cho biết năm 2025, đơn vị đã chi trả cho hơn 14 triệu lượt khám chữa bệnh với tổng kinh phí gần 37.000 tỷ đồng — trong đó riêng kháng sinh chiếm gần 2.100 tỷ đồng, tương đương 16,8% tổng chi phí thuốc, chỉ đứng sau thuốc điều trị ung thư.
Mỗi chỉ định kháng sinh không hợp lý kéo theo chi phí tăng, thời gian nằm viện dài hơn và thúc đẩy thêm tình trạng kháng thuốc. Ông Nguyễn Hải Nam, giảng viên Đại học Dược Hà Nội, nhắc lại cảnh báo của giới khoa học quốc tế: nếu trong khoảng 20 năm tới không có thế hệ kháng sinh hoàn toàn mới với cơ chế tác động khác biệt, điều trị nhiễm khuẩn do vi khuẩn kháng thuốc sẽ ngày càng khó khăn.
“Đây là một cuộc đua mà vi khuẩn gần như luôn chạy trước”, ông Nam nhận định. Tốc độ tiến hóa của vi khuẩn vượt xa tốc độ nghiên cứu thuốc mới — khoảng cách này là căn nguyên của áp lực mà các bệnh viện đang gánh chịu.
Các chuyên gia thống nhất bốn giải pháp trọng tâm: chẩn đoán sớm, lựa chọn kháng sinh tối ưu theo nguyên tắc đúng thuốc – đúng thời điểm – đúng liều – đúng thời gian, điều trị đa chuyên khoa và kiểm soát lây nhiễm trong bệnh viện. Song song với đó, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn giới thiệu hai công cụ AI hỗ trợ dược lâm sàng: ADRChecker-SP phát hiện sớm biến cố bất lợi liên quan đến thuốc, và DeepMedSP-AI hỗ trợ kê đơn, theo dõi và giám sát sử dụng kháng sinh ở bệnh nhân nhiễm khuẩn.
Các chuyên gia nhấn mạnh AI chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ, còn quyết định điều trị vẫn do bác sĩ thực hiện. Tuy nhiên, khả năng rút ngắn thời gian phân tích dữ liệu và giảm nguy cơ bỏ sót thông tin quan trọng là lý do AI được kỳ vọng trong bối cảnh mỗi giờ chậm trễ đều có thể đổi bằng tính mạng người bệnh.
Diệp Anh (tổng hợp)