Tehran – Sau nửa năm giao tranh, Mỹ tiếp tục siết chặt kinh tế Iran, trong khi Tehran ra điều kiện mở lại eo biển Hormuz và nỗ lực trung gian của Qatar vẫn chưa tạo được đột phá.
- Tài xế Lạng Sơn bị đề nghị truy tố vì chở 12 người Trung Quốc
- Người lính, cô giáo mầm non và hành trình tìm lại sự bình an
- Cây trầm tổ hơn 500 năm tuổi được công nhận là Cây Di sản
Ngày 29/8/2026, cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran bước sang tháng thứ bảy mà chưa bên nào chịu nhượng bộ, trong bối cảnh Mỹ duy trì phong tỏa các cảng biển của Iran còn Tehran giữ quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman Al Thani đã đến Tehran gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 27/8/2026 nhằm tìm lối thoát cho thế bế tắc mà Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian mô tả là “không chiến tranh cũng không hòa bình”.
Sáu tháng trước, Mỹ phát động chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Cuồng nộ) tấn công Iran, với mục tiêu định hình lại Trung Đông bằng sức mạnh quân sự. Nửa năm sau, khu vực đã thay đổi, nhưng không theo hướng Washington từng kỳ vọng.
Ngày 27/8/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông không vội buộc Iran quay lại đàm phán, cho rằng giới lãnh đạo Iran đang gặp khó khăn về ngân sách quân đội và bị ông đánh giá là “Năng lực của họ rất hạn chế”, theo AP. Mỹ hiện chuyển trọng tâm từ các đòn tấn công quân sự sang chiến dịch làm suy yếu nền kinh tế Iran, đồng thời duy trì phong tỏa các cảng biển của nước này.
Về phía Iran, nước này vẫn tuyên bố kiểm soát chặt eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch của dầu mỏ thế giới. Nhưng theo chuyên gia Thomas O’Donnell tại Wilson Center, được The Jerusalem Post dẫn lời ngày 28/8/2026, lợi thế này đang suy giảm do các lực lượng thân Iran trong khu vực đã yếu đi sau nhiều năm đối đầu Israel, còn chương trình hạt nhân của Tehran bị trì hoãn từ sau cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6/2025.
Thị trường dầu mỏ thế giới đã dần thích nghi với tình trạng ùn tắc tại Hormuz. Khả năng Iran tấn công các cơ sở của Mỹ trong khu vực vẫn là một lá bài mà Tehran có thể sử dụng nếu đàm phán tiếp tục bế tắc.
Ngày 27/8/2026, Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman Al Thani đến Tehran gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Theo Reuters dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao Qatar, hai bên bàn về một tuyến vận chuyển tạm thời chung giữa Iran và Oman đi qua eo biển Hormuz, cùng nỗ lực “hạ nhiệt căng thẳng và tạo điều kiện cho đối thoại”.
Cuộc gặp cũng đề cập kế hoạch rà phá thủy lôi tại Hormuz theo đề xuất của Iran và Oman, trong khi Thủ tướng Qatar kêu gọi các bên quay lại bàn đàm phán. Về phía Iran, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Mohsen Rezaei tuyên bố Mỹ phải đáp ứng các điều kiện trước khi Tehran mở lại tuyến hàng hải này.
Các điều kiện Iran đưa ra gồm chấm dứt phong tỏa cảng biển, chấm dứt xung đột trong khu vực, bồi thường thiệt hại và dỡ bỏ cấm vận. Ông Rezaei cho biết Iran đã thống nhất với Oman về một hành lang đi qua vùng biển của cả hai nước, tàu thuyền sẽ dùng luồng trung tâm nếu Mỹ chấp nhận các điều kiện trên.
Cùng ngày 27/8/2026, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hiện không có cuộc đàm phán nào đang diễn ra giữa hai nước. Bà nói Mỹ đang tập trung gây sức ép kinh tế lên Iran, còn Tổng thống Trump vẫn để ngỏ mọi phương án.
Xung đột kéo dài cũng để lại hệ lụy ngoài Trung Đông. Ngày 28/8/2026, AP dẫn lời một quan chức quốc phòng Mỹ ở châu Âu cho biết lực lượng Mỹ tại đây đang thiếu tên lửa đánh chặn Patriot, không đủ đối phó một đợt tấn công kéo dài bằng tên lửa đạn đạo của Nga.
Tình trạng này được cho là phản ánh hệ lụy từ quyết định của Tổng thống Trump khi phát động chiến dịch quân sự chống Iran. Phát ngôn viên NATO Martin O’Donnell bác bỏ thông tin thiếu hụt nghiêm trọng, khẳng định liên minh vẫn đủ khả năng đánh chặn và duy trì viện trợ cho Ukraine.
Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby, phát biểu trước đại sứ các nước NATO tại Bỉ ngày 27/8/2026, kêu gọi liên minh rà soát lại thế trận chiến lược và thúc đẩy một hệ thống phòng thủ “do chính châu Âu dẫn đầu”. Bảy tháng sau ngày Mỹ mở chiến dịch với mục tiêu tái định hình Trung Đông, kết quả hiện tại là một cuộc xung đột chưa có lối ra rõ ràng, một đồng minh châu Âu phải tự điều chỉnh thế trận phòng thủ, và một Iran tuy suy yếu nhưng chưa khuất phục.
Hà Lê (tổng hợp)