Washington đang cân nhắc kiểm soát nguồn cung dầu của Tehran, một bước đi tương tự thỏa thuận với Venezuela nhằm gia tăng áp lực kinh tế và chính trị lên Iran

Kiểm soát dầu Iran và vị thế năng lượng độc lập của Mỹ

Tại cuộc họp nội các ngày 26/3, Tổng thống Donald Trump đã hạ thấp tầm quan trọng chiến lược của eo biển Hormuz đối với an ninh năng lượng của Mỹ. Ông khẳng định rằng với sản lượng dầu nội địa hiện tại lớn gấp đôi so với Nga và Arab Saudi, Mỹ không còn phụ thuộc vào các tuyến hàng hải tại Trung Đông. Tuyên bố này nhằm củng cố luận điểm rằng Washington có đủ tiềm lực để tiến hành các biện pháp kiểm soát dầu Iran mà không lo ngại về rủi ro thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.

Ông Trump cảnh báo Iran cần phải từ bỏ hoàn toàn tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân nếu muốn tránh một kịch bản tồi tệ hơn trong tương lai. Ông nhấn mạnh rằng chiến dịch gây áp lực hiện tại sẽ còn tiếp tục gay gắt nếu Tehran không chấp nhận lựa chọn một con đường mới theo các tiêu chuẩn quốc tế. Thông điệp “cơn ác mộng tồi tệ nhất” được đưa ra như một lời cảnh báo về hậu quả nếu Iran từ chối các điều kiện về giải giới hạt nhân và kiểm soát dầu mỏ mà Mỹ đề xuất.

Vị lãnh đạo Mỹ cũng thể hiện thái độ cứng rắn khi tuyên bố không quan tâm đến việc đàm phán có thành công hay không trong thời điểm này. Theo quan điểm của ông, Tehran mới là bên đang chịu áp lực lớn nhất và phải chủ động tìm kiếm giải pháp cứu vãn tình hình kinh tế đang suy kiệt. Việc kiểm soát dầu Iran được xem là đòn giáng cuối cùng vào nguồn thu chính của quốc gia này, buộc họ phải cân nhắc nghiêm túc về các đề xuất hòa bình đang đặt trên bàn nghị sự.

Diễn biến chiến sự và các nỗ lực trung gian quốc tế

Chiến dịch quân sự của Mỹ nhắm vào các mục tiêu tại Iran được ông Trump đánh giá là đạt hiệu quả vượt bậc về mặt thời gian và quy mô. Sau gần một tháng triển khai, các mục tiêu quan trọng đã được thực hiện, cho phép Mỹ có thêm nhiều lựa chọn trong việc định hình lại bản đồ năng lượng khu vực. Ông nhấn mạnh rằng Washington vẫn còn nhiều mục tiêu khác phải hoàn thành trước khi chính thức kết thúc các hoạt động quân sự tại vùng Vịnh và các khu vực lân cận.

Trong một diễn biến liên quan, đặc phái viên Steve Witkoff tiết lộ thông tin về dự thảo thỏa thuận 15 điểm đã được chuyển giao cho giới lãnh đạo Tehran. Bản dự thảo này được gửi thông qua các kênh trung gian tại Pakistan, cho thấy nỗ lực ngoại giao ngầm vẫn đang diễn ra song song với các hoạt động quân sự. Phía Mỹ tin rằng những áp lực kinh tế từ việc đe dọa kiểm soát dầu Iran sẽ khiến giới chức nước này phải xem xét nghiêm túc các điều khoản trong bản dự thảo mới nhất.

Tuy nhiên, thực tế trên thực địa vẫn cho thấy nhiều sự mâu thuẫn giữa tuyên bố của hai bên về tình hình đàm phán. Trong khi Washington khẳng định có những dấu hiệu tích cực và các cuộc tiếp xúc cấp cao đang diễn ra, phía Iran lại kiên quyết phủ nhận mọi thông tin về thỏa thuận. Sự bác bỏ này cho thấy khoảng cách giữa hai phía vẫn còn rất lớn, đặc biệt là khi Tehran coi các yêu cầu kiểm soát tài nguyên và dừng chương trình hạt nhân của Mỹ là hành vi can thiệp quá sâu.

Theo: VnExpress

Từ Khóa: