Chóng mặt thường bị xem nhẹ nhưng có thể che giấu nhiều bệnh lý phức tạp; nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm giúp tránh biến chứng nặng.

Nguyên nhân chóng mặt: từ tai trong đến não bộ

Chóng mặt không chỉ là cảm giác đơn thuần mà là một rối loạn đa giác quan phức tạp. Theo ThS.BS Hồ Văn Hùng, Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai; hiện tượng này nảy sinh từ sự mất phối hợp giữa hệ tiền đình, thị giác và cảm giác bản thể. Thống kê y tế chỉ ra rằng cứ 10 người trên 60 tuổi thì có 3 người gặp tình trạng này; và tỷ lệ đạt mức 50% ở nhóm trên 85 tuổi.

Về mặt lâm sàng, bác sĩ Hùng phân loại nguyên nhân thành hai nhóm chính: ngoại biên và trung ương. Nhóm ngoại biên thường xuất phát từ tai trong, điển hình là chứng sỏi tai gây chóng mặt dữ dội khi thay đổi tư thế; hoặc bệnh Menière đi kèm triệu chứng ù tai và giảm thính lực. Dù những tình trạng này gây ra sự khó chịu rất lớn cho sinh hoạt hàng ngày; chúng thường được đánh giá là thuộc nhóm lành tính.

Biểu hiện của chóng mặt có thể thay đổi đa dạng từ cảm giác vật dụng xung quanh quay cuồng; đến việc thấy bồng bềnh như đi trên mây. Ngoài các vấn đề về tai, một số nguyên nhân khác dễ bị bỏ sót bao gồm rối loạn tuyến giáp; hoặc tác dụng phụ của thuốc ở người cao tuổi. Việc xác định đúng căn nguyên ngay từ đầu là bước then chốt; để có hướng xử lý y tế phù hợp và kịp thời cho từng trường hợp cụ thể.

Dấu hiệu cảnh báo và cách xử trí đúng

Hiện nay, tình trạng tự ý dùng thuốc “hoạt huyết” và thuốc tuần hoàn não khi chưa rõ nguyên nhân đang ngày càng phổ biến. Tại Bệnh viện Bạch Mai, PGS.TS Võ Hồng Khôi cảnh báo thói quen điều trị theo kinh nghiệm có thể gây rủi ro lớn. Việc dùng thuốc không kiểm soát đôi khi làm giảm; hoặc che lấp triệu chứng của các bệnh nghiêm trọng như Đột quỵ hay u não.

Theo các chuyên gia, chẩn đoán chính xác là yếu tố quyết định khả năng phục hồi. Khi triệu chứng bị “làm mờ” bởi thuốc, người bệnh dễ bỏ lỡ giai đoạn can thiệp sớm – thời điểm quan trọng trong cấp cứu thần kinh. Hiện nay, các công cụ lâm sàng như HINTS đã được áp dụng; để hỗ trợ phân biệt chóng mặt lành tính với các nguyên nhân nguy hiểm ngay từ khi khởi phát.

Ngoài điều trị bằng thuốc, hướng tiếp cận hiện đại còn kết hợp phục hồi chức năng tiền đình và hỗ trợ tâm lý. Người bệnh cần đặc biệt lưu ý nếu chóng mặt kèm theo đau đầu dữ dội, đau cổ gáy, yếu tay chân hoặc nói khó. Trong những trường hợp này, việc đến cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám kịp thời là cần thiết nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả điều trị.

Theo: VnExpress

Từ Khóa: