Arab Saudi buộc phải chuyển hướng xuất khẩu dầu qua kênh đào Suez sau khi cả eo biển Hormuz lẫn Bab el-Mandeb đồng thời bị gián đoạn vì chiến sự Trung Đông.

Việc né hai tuyến đường xuất khẩu dầu chủ chốt khiến hành trình của các tàu chở dầu đến châu Á kéo dài thêm gần một tháng, đẩy chi phí vận chuyển tăng vọt. Áp lực này xuất hiện sau khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền trên biển Đỏ vào cuối tháng 2, khiến tuyến thay thế qua Bab el-Mandeb không còn được xem là an toàn.

Trước đây, trong thập niên 70 và 80 của thế kỷ XX, khách hàng mua dầu lớn nhất của Arab Saudi tập trung ở châu Âu và Mỹ. Hiện tại, thị trường xuất khẩu dầu của Riyadh đã dịch chuyển hoàn toàn sang châu Á, buộc các tàu chở dầu phải tính toán lại toàn bộ lộ trình khi các tuyến đường ngắn hơn bị chặn.

Nếu đi qua eo biển Bab el-Mandeb, một tàu chở dầu chỉ mất khoảng 19 ngày để đi từ cảng Yanbu trên biển Đỏ của Arab Saudi tới Đài Loan. Theo dữ liệu của các hãng phân tích năng lượng Kpler và LSEG, nếu phải đi qua kênh đào Suez, Địa Trung Hải, eo biển Gibraltar rồi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi, hành trình sẽ kéo dài tới 48 ngày.

Chi phí nhiên liệu cho hành trình dài hơn này tăng gấp đôi, từ 1,26 triệu USD lên 2,87 triệu USD, theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu của LSEG. Bên cạnh đó, các tàu còn phải chi thêm một triệu USD tiền phí để đi qua kênh đào Suez.

Một khó khăn kỹ thuật khác khiến bài toán chi phí càng thêm phức tạp. Theo Energy Aspects, tàu dầu cỡ lớn khi đi qua kênh đào Suez sẽ chỉ chở được nửa số hàng do bị hạn chế mớn nước, tức độ sâu của phần thân tàu chìm dưới mặt nước; sau đó tàu mới có thể bơm thêm dầu tại khu vực Địa Trung Hải.

Để giảm bớt gánh nặng vận tải qua kênh đào, giới quan sát cho rằng Arab Saudi có thể chuyển một phần dầu vào đường ống Sumed, tuyến đường ống dài 320km nối cảng dầu Ain Sokhna trên biển Đỏ với cảng Sidi Kerir bên bờ Địa Trung Hải. Đường ống Sumed có công suất vận chuyển tối đa 2,5 triệu thùng một ngày, tương đương một phần ba tổng lượng dầu xuất khẩu của Arab Saudi, và đây là phương án được xem là khả thi nhất để giảm sức ép lên tuyến kênh đào.

Lê Toan (tổng hợp)

Từ Khóa: