Bắc Ninh lên thành phố, Đền Đô khoác áo mới sau 40 năm

Bắc Ninh bước vào giai đoạn đô thị mới, trong khi Đền Đô, nơi thờ 8 vị vua triều Lý, vừa hoàn thành giai đoạn 1 dự án tu bổ trị giá hơn 73 tỷ đồng.

• Nông dân Hà Tĩnh đội mưa bão Nongfa thu hoạch “đệ nhất danh quả” chạy lũ
• Cát Bà: Hơn 1.700 du khách mắc kẹt đã về đất liền bằng cáp treo
• Hàng trăm người dầm bùn bắt cá cầu may ở Nghệ An

Chiều 24/8, với 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số tỉnh Bắc Ninh hiện nay, có hiệu lực từ ngày 20/9. Trong không gian đô thị mới, Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô tại phường Từ Sơn vừa hoàn thành giai đoạn 1 dự án tu bổ sau 9 tháng thi công, với tổng vốn hơn 73 tỷ đồng.

Đền Đô, còn gọi là Cổ Pháp Điện, nằm trong Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý tại vùng đất Cổ Pháp – Đình Bảng, nơi được xác định là đất phát tích và thờ các vị vua, hoàng tộc nhà Lý. Triều Lý bắt đầu năm 1009 khi Lý Công Uẩn lên ngôi, dời đô ra Thăng Long năm 1010 và kéo dài đến năm 1225 qua 8 đời vua.

Hậu cung của đền là nơi đặt bài vị, biểu tượng thờ 8 vị vua, từ Lý Thái Tổ đến Lý Huệ Tông. Toàn khu có diện tích 31.250m², tương đương hơn 3,1ha, gồm khu ngoại thành với hồ Bán nguyệt, Thủy đình, Văn chỉ, Võ chỉ và khu nội thành với Phương đình, nhà Tiền tế, Hậu cung, nhà bia.

Tại nhà Tiền tế còn lưu bức thư khắc “Chiếu chuyển đô” của Lý Thái Tổ. Với những giá trị lịch sử, kiến trúc đặc biệt, quần thể này được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2014.

Đô thị mới song hành với việc giữ gìn di sản

Điểm đáng chú ý nằm ở việc một đô thị đang tăng tốc công nghiệp hóa cũng dành nguồn lực cho một di tích gần 40 năm chưa được đại tu quy mô lớn. Dự án khởi công từ tháng 8/2025, gồm 16 hạng mục, từ Phương đình, Hậu cung đến hệ thống phòng cháy chữa cháy, điện và âm thanh, được triển khai trong 9 tháng với tổng mức đầu tư hơn 73 tỷ đồng.

Theo ông Đàm Thế Sử, Chủ tịch UBND phường Từ Sơn, “Đền Đô không chỉ là niềm tự hào của vùng Đình Bảng xưa mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng quan trọng, nơi lưu giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống đặc sắc của dân tộc”.

Việc tu bổ diễn ra trong thời điểm địa phương vận hành mô hình chính quyền cấp hai, cùng lúc thành phố Bắc Ninh mới được định hướng trở thành cực tăng trưởng công nghiệp, công nghệ cao gắn với bảo tồn văn hóa. Tuyến tàu du lịch hai tầng “Chuyến tàu Hà Nội – Hà Nội 5 Ô” nối Hà Nội với Từ Sơn, khai thác thương mại từ 09/3/2025, cũng mở thêm cách tiếp cận Đền Đô theo hướng kết hợp văn hóa, ẩm thực và âm nhạc.

Giữa quá trình công nghiệp hóa đang diễn ra quanh Đình Bảng, diện mạo mới của Đền Đô cho thấy một vùng đất có thể bước vào không gian đô thị mới mà vẫn giữ lại những dấu tích của triều đại từng mở ra Thăng Long năm văn hiến.

Nguyễn Quyến (tổng hợp)