BẮC NINH – Đợt mưa lũ do bão số 4 nhấn chìm hàng trăm hecta cây ăn quả tại các phường Phượng Sơn, Chũ và xã Lục Ngạn, khiến vườn vải, cam, bưởi hư hại nặng và nhiều gia đình đối mặt thiệt hại tiền tỷ.
- Nắm gạo sống giữa bão và hành trình đổi đời của bà Nguyễn Thị Hương ở Thanh Hóa
- Cựu tù nhân ở Nghệ An đào ma túy chôn dưới vườn, nhận án 25 năm
- Pakistan – Afghanistan đấu súng dữ dội sau đàm phán hòa bình thất bại
Theo UBND xã Lục Ngạn, khoảng 407ha cây trồng trên địa bàn bị ngập úng trong đợt mưa lũ, trong đó vải thiều chiếm 183ha. Tại phường Chũ, diện tích ngập lên tới 620ha cây ăn quả và hoa màu; nước rút từ ngày 25/8/2026 nhưng nhiều vườn cam, bưởi vẫn hư hại nặng sau 2 ngày ngâm nước, riêng gia đình chị Lâm Thị Bình ước tính thiệt hại hơn 1 tỷ đồng khi hơn 1.000 cây cam khó có khả năng phục hồi.
Tại các phường, xã Phượng Sơn, Tân Sơn, Lục Ngạn, Chũ, nước lũ nhấn chìm nhiều vùng trồng cây ăn quả trong khoảng 2 ngày. Ngay khi nước rút, người dân trở lại vườn khơi thông mương rãnh, tiêu nước và vệ sinh cây.
Tại khu Cầu Đất, phường Phượng Sơn, hơn 300 gốc vải Thanh Hà của bà Phạm Thị Hà bị nước sông Kim bao vây 2 ngày. Cây chưa chết nhưng phân bón lót vừa rải đã bị cuốn trôi gần hết, còn bộ rễ ít nhiều bị ảnh hưởng. “Cây vải thiều chịu nước khá tốt nên sau khi nước rút, cây chưa bị chết. Tuy nhiên, phân bón lót vừa rải bị lũ cuốn gần hết. Cây bị ngâm nước cũng ảnh hưởng đến bộ rễ, giờ phải chăm sóc để phục hồi”, bà Hà nói.
Vấn đề bà Hà lo ngại không nằm ở thiệt hại trước mắt mà ở giai đoạn sắp tới: những tháng cuối năm là lúc cây tích lũy dinh dưỡng và phân hóa mầm hoa, quyết định năng suất vụ sau. Nếu sau ngập, thời tiết tiếp tục ấm và ẩm kéo dài, cây có thể bật lộc thay vì phân hóa mầm hoa, kéo theo nguy cơ giảm năng suất vụ tới.
Tại phường Chũ (khu vực Trù Hựu cũ), gia đình anh Lý Văn Hưng có khoảng 30 gốc vải bị ngập nhưng vẫn chống chịu được. Hơn 100 gốc cam đang mang quả của gia đình anh chịu ảnh hưởng nặng hơn, quả rụng nhiều với thiệt hại ước khoảng 70-80%. “Cây vải còn có thể chịu được ngập nước khoảng 2-3 ngày, nhưng cây cam đang mang quả thì bị ảnh hưởng nặng hơn nhiều”, anh Hưng cho biết.
Tại thôn Muối, xã Lục Ngạn, ông Trần Mạnh Hùng, trưởng thôn, cho biết khoảng 10ha vải thiều và 10ha táo bị ngập 2 ngày, đến nay chưa ghi nhận cây chết hàng loạt mà chủ yếu xuất hiện vàng lá. Riêng diện tích cam, bưởi thiệt hại khoảng 2ha; theo ông Hùng, nước lũ rút nhanh và ít để lại bùn đất nên việc vệ sinh, chăm sóc cây sau ngập thuận lợi hơn.
Ông Vi Văn Tư, Chủ tịch UBND xã Lục Ngạn, xác nhận khoảng 407ha cây trồng trên địa bàn xã bị ngập úng, trong đó vải thiều khoảng 183ha, chiếm gần 45% tổng diện tích ảnh hưởng; khoảng 223ha cây ăn quả khác gồm cam, bưởi, táo, ổi, chuối cũng bị ngập. “Đợt lũ này gây ngập trên diện rộng, nhưng nước rút tương đối nhanh nên phần lớn diện tích vải thiều chưa xảy ra tình trạng chết cây. Tuy nhiên, những diện tích cây ăn quả đang mang quả, nhất là cam, bưởi, táo… bị ảnh hưởng nặng hơn”, ông Tư cho biết.
Tại phường Chũ, mưa lớn và nước lũ dâng cao khiến khoảng 620ha cây ăn quả và hoa màu bị ngập, cùng khoảng 78.000m² ao hồ bị ảnh hưởng và 19,3 tấn cá bị cuốn trôi. Đến ngày 25/8/2026, mưa tạnh, nước rút, giao thông cơ bản trở lại bình thường và UBND phường Chũ đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn hướng dẫn người dân khôi phục sản xuất.
Ngay khi nước rút, ông Lương Văn Tâm, tổ dân phố Hồ Đức Tân, phường Chũ, dùng máy bơm tăng áp rửa bùn đất bám trên lá, thân cây tại vườn cam đang thời kỳ cho quả. Dù nỗ lực cứu vườn, ông Tâm vẫn lo khả năng phục hồi bởi cây cam có bộ rễ nhạy cảm, dễ thối nếu ngâm nước nhiều ngày.
Thiệt hại nặng nhất ghi nhận tại vườn cam của gia đình chị Lâm Thị Bình, tổ dân phố Tư Một, phường Phượng Sơn. Sau 2 ngày đêm chìm trong nước, thân, lá và quả phủ đầy bùn đất; hơn 1.000 cây cam được xác định khó có khả năng phục hồi, trong đó nhiều cây hơn 20 năm tuổi, đang cho năng suất cao, có cây đạt 3,5-4 tạ quả mỗi vụ.
Gia đình chị Bình ước tính thiệt hại về cây và quả hơn 1 tỷ đồng, chưa kể chi phí đầu tư và công sức chăm sóc nhiều năm. Đáng chú ý, đây đã là năm thứ ba liên tiếp vườn cam của gia đình chị chịu ảnh hưởng của mưa lũ. “Để có điều kiện gây dựng lại vườn cây, tiếp tục sản xuất, gia đình rất mong được tiếp cận các chính sách hỗ trợ, nhất là nguồn vốn vay để tái đầu tư”, chị Bình chia sẻ.
Ba năm liên tiếp một khu vườn bị lũ ảnh hưởng, trong khi các con số thiệt hại vẫn được thống kê theo từng đợt riêng lẻ, cho thấy khoảng cách giữa nỗ lực khắc phục tại chỗ của người dân và một giải pháp phòng ngập căn cơ, dài hạn cho vùng cây ăn quả trọng điểm của Bắc Ninh.
Hà Lê (tổng hợp)