Nghệ An: Ông Nguyễn Văn Tùy cho biết họ Nguyễn đã gửi đơn đề nghị chính quyền làm rõ nguồn gốc ngôi mộ tại khu vực Đồng Đen, nơi họ Nguyễn và họ Phạm cùng nhận là mộ tổ.
- Hà Tĩnh thả rạn nhân tạo xuống biển bằng tiền bồi thường Formosa
- Trí tuệ nhân tạo trở thành trợ thủ của bác sĩ
- Bị truy nã, Trần Văn Hùng đến công an đầu thú
Ngày 22/9, ông Tùy, tộc trưởng họ Nguyễn, trú xã Nghĩa Hưng, tỉnh Nghệ An, cho biết dòng họ đề nghị chính quyền xác minh nguồn gốc phần mộ. Ngôi mộ nằm tại khu vực Đồng Đen, thuộc địa bàn xã Hưng Nguyên; hai dòng họ hiện đưa ra các căn cứ khác nhau để xác nhận thân nhân được an táng tại đây.
Theo ông Tùy, dựa vào gia phả, tư liệu dòng họ và việc dịch đạo sắc năm 1997, họ Nguyễn xác định cụ tổ Nguyễn Dặm, quê xã Ước Lệ, nay thuộc xã Hưng Nguyên, được an táng tại khu vực này. Nhiều năm qua, con cháu dòng họ Nguyễn Dặm vẫn thăm viếng, chăm sóc và thắp hương cho phần mộ.
Năm 1998, khi họ Nguyễn Dặm chuẩn bị xây dựng, tôn tạo mộ, họ phát hiện dòng họ Phạm đã tu sửa và dựng bia. Hai bên từng gặp gỡ, trao đổi nhưng chưa thống nhất được cách xác định phần mộ.
Trong đơn kiến nghị, dòng họ Nguyễn cho biết: “Mỗi lần đến tảo mộ, chúng tôi thường ghi tên cụ tổ, địa chỉ và các thông tin liên quan trên bạt tại khu vực ngôi mộ nhằm xác định việc thờ phụng của dòng họ”. Đến cuối năm 2025, họ Nguyễn đặt thêm bia đá ghi tên cụ tổ Nguyễn Dặm cạnh ngôi mộ để thuận tiện nhận diện và thờ cúng.
Hai bên đưa ra những căn cứ khác nhau
Ông Phạm Xuân Trình, tộc trưởng họ Phạm, trú xã Hưng Nguyên Nam, cho biết gia phả dòng họ ghi cách đây hơn 500 năm, ông Phạm Văn Minh, quê Phú Điền, xã Hưng Phú cũ, nay thuộc xã Lam Thành, đến dạy học và lập nghiệp tại làng Yên Nậu, xóm Hồng Hà, xã Hưng Thông cũ, nay thuộc xã Hưng Nguyên Nam.
Sau khi qua đời, ông Minh được an táng tại Đồng Đen. Qua nhiều thế hệ, con cháu họ Phạm duy trì việc thắp hương, tảo mộ và chăm sóc phần mộ vào các dịp lễ, Tết.
Theo ông Trình, phần mộ đã được tu sửa lớn 3 lần. Tháng 10/1992, con cháu đổ bê tông trùm lên phần mộ. Ngày 20/8/1998, dòng họ dựng bia và tấm bia này vẫn còn. Sau đó, họ Phạm xin UBND xã Hưng Đạo, nay thuộc xã Hưng Nguyên, xây hàng rào quanh khu vực mộ và được địa phương đồng ý.
Sau khi nhận đơn của đại diện hai dòng họ, chính quyền địa phương đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An phối hợp nghiên cứu các tư liệu do hai bên cung cấp. Mục tiêu là xác minh nguồn gốc ngôi mộ, đồng thời tìm hướng hòa giải và xử lý vụ việc.
Ông Hồ Mạnh Hà, Phó phòng Quản lý di sản văn hóa thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, cho rằng cần căn cứ vào gia phả, tư liệu của các dòng họ và quá trình chăm sóc, hương khói để xác định ngôi mộ thuộc dòng họ nào.
Tuy nhiên, nếu tư liệu chỉ ghi cụ tổ được an táng tại khu vực Đồng Đen thì việc xác định sẽ khó khăn vì cánh đồng này có diện tích rộng. Nếu các phương pháp xác minh chưa đủ cơ sở, chính quyền có thể hòa giải và vận động hai bên tạm thời thống nhất coi đây là mộ chung.
Ông Hà cho rằng khi nguồn gốc chưa được làm rõ, việc đặt bia mang tên riêng một dòng họ dễ phát sinh mâu thuẫn. Phương án được ông đề cập là hai bên cùng chăm sóc, hương khói và tiếp tục tìm thêm căn cứ để xác minh.
Bùi Hà (tổng hợp)