Ngày 2/4/2025, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh áp dụng mức thuế nhập khẩu mới với 180 quốc gia, mở đầu cho một chương mới trong chính sách thương mại của Mỹ.

Động thái này không chỉ tác động sâu rộng đến quan hệ thương mại toàn cầu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế nội địa, đặc biệt là các ngành hàng nhập khẩu chủ lực.

Mức thuế mới, cú sốc đối với thương mại toàn cầu

Sắc lệnh mới của ông Trump quy định:

  • 10% thuế cơ bản đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.
  • Thuế bổ sung 20-34% cho các quốc gia như Trung Quốc, EU, Malaysia, Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ.

Dù mục tiêu là bảo vệ sản xuất trong nước và giảm thâm hụt thương mại, nhưng chính sách này đã thổi bùng lo ngại về bất ổn kinh tế toàn cầu.

Biểu đồ giá trị các nhóm hàng hóa nhập khẩu hàng đầu tại Mỹ. Biểu đồ: Statista

Ngành dược phẩm, khoảng lặng trước cơn bão

Dược phẩm đứng đầu danh sách hàng nhập khẩu với kim ngạch hơn 246,8 tỷ USD trong năm 2024. Tuy tạm thời được miễn thuế, nhưng tương lai vẫn đầy bất định.

  • Các quốc gia như Ấn Độ, Nhật Bản và Ireland hưởng lợi trước mắt.
  • Tuy nhiên, ông Trump tiết lộ đang lên kế hoạch áp thuế riêng với dược phẩm, có thể khiến ngành này đối mặt “sóng gió” trong thời gian tới.
  • Chỉ trong ngày 3/4, cổ phiếu các công ty dược tăng mạnh, nhưng các chuyên gia gọi đây là “sự yên ả ngắn hạn”.

Ô tô & linh kiện bị siết chặt chuỗi cung ứng

Mỹ nhập khẩu hơn 214 tỷ USD xe hơi và 197 tỷ USD linh kiện ô tô trong năm 2024. Các quốc gia xuất khẩu chính gồm:

  • Mexico: Đối tác lớn nhất, cung cấp 79 tỷ USD xe hơi và 81 tỷ USD linh kiện.
  • Canada: Giao thương gắn bó sâu sắc, cung cấp linh kiện cho các dòng xe nổi tiếng như Ford F-Series và Mustang.
  • Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức: Các thương hiệu lớn như Toyota, Honda, BMW đều xuất khẩu số lượng lớn sang Mỹ.

Thuế nhập khẩu 25% đánh vào xe sản xuất ngoài nước Mỹ từ ngày 2/4 đã khiến chi phí sản xuất đội lên cao, đẩy giá xe tăng thêm 10.000 – 20.000 USD/chiếc, theo ước tính của chuyên gia tại Đại học Cornell.

Dầu mỏ và năng lượng nguồn cung không thể thay thế

Dầu mỏ và năng lượng là nhóm hàng nhập khẩu trọng yếu, đạt 167,3 tỷ USD năm 2024.

  • Canada: Nhà cung cấp dầu thô số 1 của Mỹ với giá trị nhập khẩu 97 tỷ USD.
  • Mexico: Đứng thứ hai, cung cấp 12 tỷ USD dầu mỏ.
  • Việc Mỹ phụ thuộc vào nguồn cung từ Canada ngày càng lớn sau khi đường ống Trans Mountain được nâng cấp, giúp vận chuyển tới 890.000 thùng/ngày.
Dầu mỏ và năng lượng là nhóm hàng chịu ảnh hưởng của tác động . Ảnh: Reuters

Điện thoại, máy tính và thiết bị gia dụng

Mỹ nhập khẩu lượng lớn thiết bị công nghệ như:Điện thoại thông minh, laptop, tivi, đồ gia dụng… – chủ yếu từ Trung Quốc. Với mức thuế 54% đánh vào các sản phẩm từ Trung Quốc, giá thành sản phẩm công nghệ dự kiến sẽ tăng vọt, ảnh hưởng trực tiếp đến:

  • Người tiêu dùng Mỹ vốn quen với hàng giá rẻ.
  • Các tập đoàn lớn như Apple, Dell, buộc phải tìm kiếm nguồn cung mới, đẩy chi phí sản xuất tăng trong ngắn hạn.

Theo Goldman Sachs, GDP Trung Quốc có thể sụt giảm 0,5% trong năm 2025 do ảnh hưởng từ chính sách thuế này.

Chính sách thuế mới của ông Trump đang tạo ra những chấn động lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Dù hướng đến việc bảo vệ sản xuất trong nước, nhưng rõ ràng những tác động tiêu cực là không thể tránh khỏi, đặc biệt đối với ngành dược phẩm,Công nghiệp ô tô, năng lượng, công nghệ điện tử.

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang chao đảo, sự bất định là điều duy nhất có thể dự đoán trước.