Mỹ và Iran phát đi các tuyên bố trái chiều về cuộc gặp tại Doha ngày 30/6/2026, trong khi ba nút thắt lớn gồm eo biển Hormuz, rà phá thủy lôi và Li Băng vẫn chưa có lối tháo gỡ.

Ngày 29/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã đề nghị tổ chức một cuộc gặp tại Doha (Qatar) vào ngày 30/6; Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đã sang Qatar để chuẩn bị tiếp xúc với phía Iran. Cùng ngày, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẽ tiếp tục thực hiện các cam kết trong bản ghi nhớ ký với Mỹ, với điều kiện Washington cũng tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ của mình.

Tuy nhiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 30/6 khẳng định không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ ở bất kỳ cấp độ nào trong những ngày tới. Theo ông, phái đoàn chuyên gia Iran đến Qatar chỉ nhằm tham vấn về việc thực thi bản ghi nhớ giữa hai bên, không phải để gặp trực tiếp đại diện Mỹ.

Một quan chức cấp cao Iran được Reuters dẫn lời cho biết nếu cuộc họp tại Doha ngày 30/6 có diễn ra, trọng tâm sẽ là quản lý eo biển Hormuz và giảm leo thang căng thẳng, không phải đàm phán về một thỏa thuận cuối cùng; các phái đoàn hai bên dự kiến gặp riêng các nhà trung gian Qatar và Pakistan vào ngày 01/7.

Về phía Mỹ, phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt được CNN dẫn lời cho biết chính quyền Tổng thống Trump muốn đạt một thỏa thuận hòa bình, nhưng sẽ tiếp tục đáp trả nếu các lợi ích của Mỹ bị tấn công. Những tuyên bố qua lại cho thấy ngoại giao Mỹ – Iran chưa đổ vỡ, song cũng chưa bước vào giai đoạn đàm phán thực chất.

Eo biển Hormuz là bất đồng lớn nhất hiện tại. Sau cuộc họp đầu tiên của Ủy ban chung Oman – Iran tại Muscat ngày 29/6, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết hai bên đã đạt “sự hiểu biết chung” về quản lý eo biển và bàn khả năng thu phí đổi lấy dịch vụ.

Ngoại trưởng Oman sau đó nói Muscat không ủng hộ việc áp đặt phí quá cảnh, dù để ngỏ khả năng thu phí đối với một số dịch vụ hàng hải nhất định, trong khi Mỹ phản đối mọi hình thức thu phí đối với vận tải quốc tế và châu Âu lo ngại về hệ lụy chi phí năng lượng và tiền lệ pháp lý.

Về rà phá thủy lôi, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 29/6 cho biết Paris sẽ phối hợp với Oman và các đối tác để bảo đảm an toàn hàng hải tại Hormuz; Iran lập tức bác bỏ, khẳng định hoạt động này phải do Tehran tiến hành theo bản ghi nhớ 14 điểm với Mỹ, đồng thời cảnh báo Pháp không nên làm tình hình thêm phức tạp.

Tại Li Băng, Tehran yêu cầu mọi giao tranh phải chấm dứt trên tất cả các mặt trận và đòi Israel rút khỏi miền nam Li Băng, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz ngày 29/6 khẳng định Tel Aviv sẽ tiếp tục hiện diện tại đây cho đến khi Hezbollah bị giải giáp — một điều kiện mà Hezbollah bác bỏ và chính phủ Li Băng khó có đủ năng lực thực thi, theo Reuters.

Nguyễn Lan (tổng hợp)