Tại thôn Nà Kèn – Nặm Trọ, xã Lâm Thượng, nhiều hộ đồng bào Tày đã chuyển từ nhà sàn gỗ sang nhà sàn bê tông. Thay đổi vật liệu nhưng giữ nguyên kiến trúc truyền thống, mô hình này góp phần bảo vệ rừng và nâng cao chất lượng sống
- Drone Trung Quốc bị Đài Loan cáo buộc bay vào không phận Pratas 8 phút
- Tàu cao tốc Tây Ban Nha va chạm nghiêm trọng, ít nhất 21 người thiệt mạng
- Khởi tố tổng giám đốc Medistar Việt Nam sản xuất collagen, vitamin giả quy mô lớn
Giữ dáng nhà sàn, đổi vật liệu xây dựng
Nà Kèn – Nặm Trọ nằm dưới chân dãy núi đá vôi thuộc xã Lâm Thượng, nơi có 173 hộ dân sinh sống, trong đó đồng bào Tày chiếm khoảng 98%. Từ lâu, nhà sàn là biểu tượng gắn bó với đời sống văn hóa, sinh hoạt cộng đồng của người Tày nơi đây.
Trước kia, để dựng một ngôi nhà sàn gỗ, gia chủ phải tích lũy gỗ trong nhiều năm, thời gian thi công kéo dài, chi phí lớn. Khi nguồn gỗ ngày càng khan hiếm, nhiều hộ dân đã thay đổi tư duy làm nhà, giữ nguyên hình thức kiến trúc nhưng thay thế vật liệu bằng bê tông cốt thép.
Theo anh Hoàng Văn Cói, Phó Chủ tịch UBND xã Lâm Thượng, các cột gỗ truyền thống nay được thay bằng cột bê tông, dầm thép kiên cố, giúp rút ngắn thời gian xây dựng và giảm phụ thuộc vào tài nguyên rừng.
Nhà sàn bê tông: bền chắc, tiện nghi hơn
Gia đình anh Hoàng Văn Cưới là một trong những hộ tiên phong xây dựng nhà sàn bê tông tại thôn. Được chia đất ra ở riêng, anh từng gặp khó khăn khi tính toán chi phí dựng nhà sàn gỗ do giá cao và nguồn vật liệu hạn chế.
Anh Cưới cho biết, việc sử dụng bê tông giúp ngôi nhà chắc chắn, hạn chế mối mọt, giảm nguy cơ cháy nổ và phù hợp với điều kiện sinh hoạt lâu dài. Dù vật liệu thay đổi, bố cục không gian, mái dốc và cầu thang vẫn giữ đúng lối kiến trúc truyền thống của người Tày.
Cách đó không xa, gia đình anh Nông Minh Vĩnh đang hoàn thiện ngôi nhà sàn bê tông với cách bố trí linh hoạt hơn. Tầng trên vẫn dành cho thờ cúng và sinh hoạt chung, trong khi phần gầm sàn được xây kín, chia thành các phòng chức năng để đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, sinh hoạt trong điều kiện khí hậu ngày càng khắc nghiệt.
Kết hợp bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường
Không chỉ dừng ở độ bền, nhiều hộ dân còn chú trọng yếu tố thẩm mỹ. Nhà sàn của gia đình chị Hoàng Thị Ngàn sử dụng sơn giả gỗ, cửa sổ mở rộng, tận dụng ánh sáng tự nhiên và gió trời. Thay vì lát sàn gỗ, gia đình lựa chọn ốp đá và gạch vân gỗ để dễ vệ sinh, giữ không gian luôn sạch sẽ.
Dù thay đổi vật liệu, các gia đình vẫn tuân thủ nghiêm ngặt kiến trúc nhà sàn truyền thống, từ mái, cầu thang đến cách bài trí gian thờ. Việc chuyển sang nhà sàn bê tông được xem là giải pháp dung hòa giữa bảo tồn bản sắc văn hóa và yêu cầu bảo vệ tài nguyên rừng.
Theo UBND xã Lâm Thượng, mô hình nhà sàn “không gỗ” đã góp phần giảm áp lực khai thác rừng, giúp người dân yên tâm an cư, ổn định sản xuất, nhất là trong mùa mưa bão
Theo: Báo Lào cai