Site icon MUC News

Nông nghiệp Việt và bài toán ESG: Làm được nhưng nói chưa đúng

Nông nghiệp Việt và bài toán ESG: Làm được nhưng nói chưa đúng

Hệ thống dữ liệu ESG và báo cáo phát triển bền vững của Vinamilk được xây dựng theo các thông lệ quốc tế.(Ảnh: Chụp màn hình Báo Mới).

Trong chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng khắt khe, ESG đang trở thành yêu cầu bắt buộc, tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp nông nghiệp.

ESG – yêu cầu bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), ESG không còn dừng lại ở vai trò một báo cáo kỹ thuật, mà đang trở thành điều kiện quan trọng để doanh nghiệp nông nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phát biểu tại một diễn đàn về bình đẳng giới – một trong những nội dung thuộc trụ cột “S” của ESG, bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS), cho rằng ESG hiện nay không còn là lựa chọn mang tính thiện chí, mà là yêu cầu tất yếu trong hoạt động sản xuất, kinh doanh nông nghiệp gắn với xuất khẩu.

Theo bà My, AgriS tiếp cận ESG theo hướng tích hợp ngay từ khâu thiết kế hệ thống vận hành, coi ESG là một phần của năng lực quản trị doanh nghiệp. Mục tiêu của cách tiếp cận này nhằm tăng khả năng tham gia bền vững của người lao động, trong đó có lao động nữ, trong chuỗi giá trị nông nghiệp.

Ở cấp độ vận hành, doanh nghiệp cho biết việc thúc đẩy bình đẳng giới được triển khai thông qua minh bạch hóa hệ thống đo lường hiệu suất, phân công công việc dựa trên năng lực và hiệu quả thực thi thay vì giới tính. Một số vị trí như giám sát, kiểm soát chất lượng, nhân sự hay các hoạt động mang tính sáng tạo được bố trí căn cứ vào yêu cầu công việc và năng lực của người lao động.

Bên cạnh đó, AgriS triển khai một số chính sách hỗ trợ ngoài công việc nhằm góp phần giảm áp lực cho người lao động, qua đó nâng cao khả năng gắn bó lâu dài. Theo thông tin doanh nghiệp cung cấp, các chính sách này hướng tới các yếu tố phúc lợi và sức khỏe tinh thần – nội dung ngày càng được đề cập trong các khung ESG hiện đại.

Theo bà Đặng Huỳnh Ức My, trong các bộ tiêu chuẩn ESG và tài chính xanh, các yếu tố xã hội, trong đó có bình đẳng giới, đang được xem là một trong những điều kiện để tiếp cận nguồn vốn và hợp tác dài hạn. AgriS hiện đang làm việc với một số định chế tài chính quốc tế để huy động nguồn vốn phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững, với tổng quy mô theo định hướng công bố lên tới hàng trăm triệu USD.

Không chỉ AgriS, nhiều doanh nghiệp nông nghiệp lớn cũng đang chủ động nâng chuẩn ESG. Vinamilk đã công bố lộ trình hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, kèm theo các mục tiêu trung hạn và hệ thống chỉ số đo lường được cập nhật định kỳ.

Tại khâu sản xuất, Vinamilk đầu tư cho công nghệ nhằm tối ưu hóa năng lượng và giảm phát thải, đồng thời từng bước chuyển dịch sang sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo và năng lượng sạch như điện mặt trời, khí CNG, biomass và biogas. Theo thông tin công bố, tỷ lệ năng lượng xanh – sạch trong hoạt động sản xuất của doanh nghiệp hiện chiếm tỷ trọng lớn.

Một trường hợp khác là Công ty CP Thực phẩm G.C (GC Food). Doanh nghiệp này cho biết đang triển khai các giải pháp tiết giảm tiêu thụ nước, tối ưu năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng bao bì thân thiện môi trường và tái chế phụ phẩm nông nghiệp. GC Food cũng áp dụng mô hình nông nghiệp tuần hoàn, ứng dụng tưới tiết kiệm nước, giúp giảm đáng kể lượng nước sử dụng so với phương pháp truyền thống, đồng thời chú trọng hỗ trợ kỹ thuật và đầu ra cho nông dân.

“Làm tốt nhưng nói chưa đúng” – điểm nghẽn của doanh nghiệp vừa và nhỏ

Theo bà Nguyễn Thị Cẩm Chi, Giám đốc Khối Tư vấn phát triển bền vững của MCG Management Consulting, một trong những hạn chế phổ biến của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam khi tiếp cận ESG là đã có nhiều hoạt động tích cực nhưng chưa được ghi nhận và phản ánh đầy đủ bằng dữ liệu.

“Nhiều doanh nghiệp đã quan tâm đến bảo vệ môi trường, phúc lợi người lao động hay hỗ trợ cộng đồng, song lại thiếu hệ thống ghi chép, đo lường và báo cáo. Khi không có dữ liệu và minh chứng, các nỗ lực này khó được đối tác quốc tế đánh giá”, bà Chi nhận định.

Theo chuyên gia này, báo cáo phát triển bền vững cần phản ánh trung thực hoạt động của doanh nghiệp, bao gồm cả điểm mạnh và những nội dung còn hạn chế. Dữ liệu đầy đủ là cơ sở để doanh nghiệp cải thiện hoạt động, quản trị rủi ro và xây dựng kế hoạch phát triển phù hợp với yêu cầu thị trường.

Đối với doanh nghiệp nông nghiệp vừa và nhỏ, việc triển khai ESG không nhất thiết phải tốn kém nếu thực hiện đúng ngay từ đầu. Bà Chi khuyến nghị doanh nghiệp cần lựa chọn mô hình tổ chức phù hợp để bảo đảm tính pháp lý và minh bạch dữ liệu chuỗi; cập nhật đầy đủ các quy định về kế toán, thuế và chứng từ; đồng thời thiết lập hệ thống ghi nhận dữ liệu vận hành, dù ở mức cơ bản, nhằm bảo đảm khả năng đo lường và truy xuất thông tin.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang tích hợp ESG vào chính sách thương mại và các tiêu chuẩn kỹ thuật, ESG ngày càng tác động trực tiếp đến chi phí vốn, khả năng ký kết hợp đồng và duy trì thị trường xuất khẩu. Theo bà Đặng Huỳnh Ức My, khi các tiêu chí ESG được đưa vào quy định và tiêu chuẩn bắt buộc, việc làm hình thức hay xây dựng báo cáo không có dữ liệu đối chứng sẽ không còn phù hợp.

“Khi doanh nghiệp chứng minh được việc thực hiện ESG bằng dữ liệu và hệ thống vận hành minh bạch, điều đó không chỉ giúp tiêu thụ sản phẩm mà còn góp phần xây dựng niềm tin lâu dài với đối tác và nhà đầu tư”, bà My cho biết.

Bước sang năm 2026, các quy định mới liên quan đến truy xuất nguồn gốc, phát thải, lao động và trách nhiệm xã hội dự kiến sẽ tiếp tục được triển khai tại nhiều thị trường lớn. Trong bối cảnh đó, việc chuẩn hóa ESG được xem là một trong những điều kiện quan trọng để sản phẩm nông nghiệp Việt Nam duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo: Báo Mới