Tết là dịp đoàn viên thiêng liêng trong tâm thức người Việt. Nhưng giữa nhịp sống công nghiệp và áp lực kinh tế, không ít người mệt mỏi trước kỳ nghỉ dài. Khi truyền thống gặp thực tế mới, khái niệm “Tết vừa vặn” trở thành một gợi mở cần thiết.
- Hơn 800 trường hợp vi phạm nồng độ cồn bị xử lý trong ngày mùng 1 Tết
- Thầy giáo tại Vũng Tàu hồi sinh hơn 400 xe đạp cũ tặng người nghèo mưu sinh
- Quảng trường mùa xuân thay thế Táo quân nhận ý kiến trái chiều về nội dung
Khi Tết không còn là khoảng nghỉ đúng nghĩa
Nhiều năm gần đây, dịp Tết ghi nhận lượng người đi du lịch tăng mạnh. Không ít gia đình chọn rời thành phố từ mùng một. Vé máy bay quốc tế kín chỗ. Tour nước ngoài tăng giá nhưng vẫn đông khách.
Ở chiều ngược lại, hàng triệu người lao động xa quê mong mỏi được về nhà. Nghịch lý ấy phản ánh sự phân hóa nhu cầu. Có người xem Tết là dịp đoàn tụ. Có người coi đó là cơ hội nghỉ ngơi hiếm hoi sau một năm làm việc căng thẳng.
Xã hội đã thay đổi đáng kể. Tỷ lệ dân số sống ở đô thị ngày càng cao. Gia đình thu nhỏ. Họ hàng phân tán. Nhưng kỳ vọng về một cái Tết đầy đủ nghi thức vẫn gần như giữ nguyên. Khi bối cảnh đổi thay mà chuẩn mực đứng yên, xung đột là điều dễ hiểu.
Áp lực tài chính và tâm lý trong những ngày xuân
Tết không chỉ là niềm vui. Với nhiều người, đó còn là gánh nặng chi tiêu. Tiền thưởng chưa chắc đủ chi phí đi lại. Giá cả tăng khiến mâm cỗ tốn kém hơn. Bao lì xì đôi khi trở thành áp lực hơn là lời chúc.
Bên cạnh tài chính là áp lực tâm lý. Những câu hỏi quen thuộc về công việc, thu nhập, hôn nhân có thể khiến người trẻ e ngại. Vòng chúc Tết kéo dài làm quỹ nghỉ ít ỏi nhanh chóng cạn kiệt.
Mạng xã hội góp phần khuếch đại sự so sánh. Hình ảnh mâm cao cỗ đầy, chuyến du lịch sang trọng khiến Tết bị “trình diễn hóa”. Khi giá trị vật chất lấn át ý nghĩa tinh thần, cảm giác mệt mỏi là điều khó tránh.
Tết vừa vặn – linh hoạt để giữ giá trị cốt lõi
“Tết vừa vặn” không phải là cắt bỏ truyền thống. Đó là cách thực hành linh hoạt hơn. Không nhất thiết phải tự tay gói bánh chưng mới là giữ nếp xưa. Mua sẵn nhưng quây quần bên nhau vẫn là sum họp.
Không thể về quê vẫn có thể gọi video. Lì xì không cần giá trị lớn. Quan trọng là lời chúc tốt đẹp đầu năm. Khi bao lì xì được trả về ý nghĩa tượng trưng, áp lực sẽ giảm đi đáng kể.
Tết vừa vặn là Tết phù hợp với điều kiện của từng gia đình. Không ai phải gồng mình theo chuẩn mực chung. Khi kỳ vọng ở mức hợp lý, niềm vui sẽ trở nên tự nhiên hơn.
Một phần quà Tết giản dị có thể khiến người lao động xa quê xúc động. Trong khi đó, một mâm cỗ thịnh soạn chưa chắc mang lại cảm giác đủ đầy. Hạnh phúc không đo bằng vật chất. Nó đến từ sự trân trọng và sẻ chia.
Cân bằng giữa truyền thống và hiện đại
Để Tết tiếp tục được yêu thương, điều cần thiết là sự thấu cảm. Các thế hệ trong gia đình cần lắng nghe nhau. Người lớn mong giữ nếp xưa. Người trẻ cần không gian riêng. Sự dung hòa sẽ giúp Tết bớt căng thẳng.
Cũng cần xây dựng nếp sống văn minh ngày Tết. Không lợi dụng dịp lễ để chặt chém. Không vi phạm giao thông vì tâm lý “Tết mà”. Không để rượu bia làm ảnh hưởng trật tự công cộng. Một cái Tết đẹp phải đi cùng trách nhiệm.
Ở nhiều quốc gia, cộng đồng người Việt vẫn tổ chức các chương trình đón xuân ấm áp. Giữa trời đông lạnh giá, áo dài và nhạc xuân tạo nên không khí quê nhà. Điều đó cho thấy Tết không chỉ nằm ở địa lý. Nó nằm ở cách con người gìn giữ.
Tết sẽ trường tồn khi biết tiếp biến theo thời đại. Không phải nhiều nghi thức hơn. Không phải ít truyền thống đi. Mà là chọn cách thực hành phù hợp nhất.
Một “Tết vừa vặn” không phô trương. Không quá tải. Không áp lực. Nhưng đủ ấm để gắn kết gia đình. Đủ nhẹ để tâm hồn được nghỉ ngơi. Đủ sâu để giữ gìn giá trị cốt lõi của văn hóa Việt.
Theo: Khai Mở