BBC Good Food xếp tỏi thứ 7 trong danh sách 20 thực phẩm tốt nhất thế giới, dựa trên các hợp chất được nghiên cứu về tim mạch, chuyển hóa và nguy cơ một số bệnh ung thư.

Trong bảng xếp hạng do BBC Good Food công bố, tỏi vượt qua nhiều thực phẩm giàu dinh dưỡng như lựu, hạt dẻ cười và hành tây. Bác sĩ chuyên khoa 1 Bùi Hoàng Bích Uyên, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết ăn tỏi sống thường xuyên “có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ một số bệnh ung thư, đặc biệt ở nhóm có thói quen sử dụng nhiều tỏi”.

ỏi đứng thứ 7 trong danh sách thực phẩm tốt nhất thế giới, chứa nhiều hợp chất có lợi nhưng cần ăn đúng cách để tránh tác dụng không mong muốn.
Tỏi ngâm được dùng làm gia vị trong bữa ăn, kết hợp cùng ớt và rau thơm. (Ảnh minh họa: MUC)

Tỏi được chú ý không chỉ vì vị đặc trưng trong bữa ăn. Các hợp chất lưu huỳnh như allicin, alliin và diallyl disulfide từ lâu đã được nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa, kháng viêm và hỗ trợ chuyển hóa.

Theo tài liệu dinh dưỡng, trung bình một củ tỏi chứa khoảng 1mg natri, 12mg kali và 4mg phốt pho. Các hoạt chất trong loại gia vị này được ghi nhận có thể giúp giảm cholesterol, hạn chế viêm ở thận và làm giảm nồng độ chì, cadmium tích tụ trong thận, tim, gan và máu.

Với ung thư, một số nghiên cứu được bác sĩ Bích Uyên dẫn lại cho thấy mối liên hệ đáng chú ý. Nghiên cứu đối chứng quy mô lớn tại Trung Quốc ghi nhận người ăn tỏi sống ít nhất 2 lần mỗi tuần có nguy cơ ung thư phổi thấp hơn đáng kể, ở cả người hút thuốc và không hút thuốc.

Một nghiên cứu dân số khác tại miền Đông Trung Quốc cũng ghi nhận ăn tỏi sống thường xuyên có thể giảm nguy cơ ung thư gan, đặc biệt ở nhóm không nhiễm viêm gan B.

Bằng chứng chưa đồng nghĩa thuốc chữa bệnh

Đáng chú ý hơn là nghiên cứu kéo dài hơn hai thập kỷ của các nhà khoa học Bệnh viện Đại học Bắc Kinh. Hơn 3.000 người từ 35-64 tuổi nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori được theo dõi; sau hơn 22 năm, nhóm sử dụng chế phẩm tỏi có nguy cơ mắc ung thư dạ dày và tử vong do bệnh này giảm rõ rệt so với nhóm còn lại.

Nhưng những kết quả đó chưa đủ để biến tỏi thành “thần dược” chữa ung thư. Bác sĩ Bích Uyên nhấn mạnh phần lớn bằng chứng hiện nay đến từ nghiên cứu quan sát, không thể chứng minh quan hệ nhân quả trực tiếp.

Kết quả cũng thay đổi tùy loại ung thư, thói quen ăn uống và cách chế biến. Đây là điểm quan trọng khi những kết quả tích cực từ nghiên cứu dễ bị hiểu thành tác dụng chắc chắn trong mọi trường hợp.

Allicin, hợp chất thường được nhắc đến nhất, chỉ hình thành khi tỏi được băm hoặc giã nhỏ. Tuy nhiên, lượng allicin trong tỏi tươi rất hạn chế, không ổn định và dễ bị phá hủy ở nhiệt độ cao.

Tỏi đứng thứ 7 trong danh sách 20 thực phẩm tốt nhất thế giới, chứa nhiều hợp chất có lợi nhưng cần sử dụng đúng cách.
Những củ tỏi ngâm được đặt trên đĩa, thường dùng như một loại gia vị trong bữa ăn. (Ảnh minh họa: MUC)

Vì thế, ăn tỏi mỗi ngày theo cách thông thường khó cung cấp đủ allicin để tạo tác dụng dược lý rõ rệt như trong phòng thí nghiệm. Ăn thật nhiều tỏi sống với kỳ vọng ngừa ung thư tuyệt đối còn có thể gây kích ứng đường tiêu hóa.

Tỏi vì vậy phù hợp hơn khi được nhìn nhận như một phần của chế độ ăn cân bằng. Nó có thể hỗ trợ giảm nguy cơ bệnh, nhưng không thay thế tầm soát hay điều trị y khoa.

Bùi Hà (tổng hợp) 

Từ Khóa: