Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Tài chính vừa ban hành bảy thông tư mới, siết lại hoạt động dạy học ở bậc tiểu học tư thục, mở đường công nhận tín chỉ liên thông và lần đầu đặt khung quy định cho việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đại học.
- Cán bộ kiểm dịch nhận hối lộ, tiếp tay đường dây buôn lậu 1.000 tỷ đồng
- Mỹ và Israel chuẩn bị không kích cơ sở năng lượng Iran cuối tuần này
- Một người điều hành 17 công ty ma, bán hơn 6.000 hóa đơn khống
Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT về tổ chức trường phổ thông tư thục có hiệu lực từ ngày 8/8, thay thế Thông tư 40/2021, trong khi bốn thông tư liên quan đến đào tạo liên thông, ứng dụng AI và trường mầm non cùng có hiệu lực từ ngày 15/8. Thông tư 58/2026/TT-BGDĐT về quản trị đại học có hiệu lực từ ngày 22/8, còn Thông tư 99/2026/TT-BTC về chính sách ngành điện hạt nhân có hiệu lực từ ngày 28/8, áp dụng trên phạm vi cả nước nhằm siết chặt quản lý giáo dục và mở rộng quyền lợi người học.
Trọng tâm của đợt thay đổi này nằm ở Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT. Văn bản quy định trường phổ thông tư thục vẫn phải theo khung thời gian năm học do Bộ GD&ĐT ban hành, chỉ được tổ chức thêm tối đa 4 tuần học bổ sung mỗi năm và không được thu học phí cho số tuần này.
Ở bậc tiểu học, điều kiện còn chặt hơn: việc học bổ sung chỉ được thực hiện khi có sự đồng thuận của cha mẹ học sinh, nhằm tăng cường kỹ năng sống, bồi dưỡng học sinh năng khiếu hoặc phụ đạo học sinh còn hạn chế. Trường không được dạy trước chương trình của năm học kế tiếp, một số quy định chuyển tiếp sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Song song với siết chặt tiểu học, chính sách đào tạo liên thông theo Thông tư 52/2026/TT-BGDĐT lại nới theo hướng có lợi cho người học. Nếu kết quả học tập đã tích lũy đáp ứng chuẩn đầu ra tương đương, cơ sở đào tạo có trách nhiệm công nhận và không được yêu cầu người học học lại, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định riêng.
Các cơ sở giáo dục cũng được phép ký thỏa thuận công nhận lẫn nhau về tín chỉ, học phần, môn học hoặc chứng chỉ khi tổ chức đào tạo liên thông. Điều kiện đi kèm là toàn bộ dữ liệu học tập phải xác thực, truy xuất và chia sẻ được giữa các cơ sở, đồng thời lưu trữ công khai để phục vụ thanh tra, kiểm định khi cần.
Ở khối đại học và giáo dục nghề nghiệp, Thông tư 49/2026/TT-BGDĐT lần đầu tiên đặt ra quy định tương đối toàn diện về ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, nghiên cứu, quản trị và cung cấp dịch vụ cho người học. Thông tư nêu các nguyên tắc, yêu cầu và điều kiện bảo đảm, hướng tới khai thác hiệu quả công nghệ nhưng vẫn giữ chất lượng đào tạo, tính minh bạch và trách nhiệm của cơ sở giáo dục.
Bậc mầm non cũng được điều chỉnh theo Thông tư 51/2026/TT-BGDĐT, với việc bổ sung nhiệm vụ huy động trẻ đến trường, tổ chức giáo dục hòa nhập cho trẻ có hoàn cảnh đặc biệt hoặc trẻ khuyết tật, đồng thời thực hiện phổ cập giáo dục mầm non. Thông tư sửa quy định về biển tên trường, phân cấp quản lý theo mô hình chính quyền địa phương mới, và quy định lại hội đồng trường tại các trường mầm non dân lập với nhiệm kỳ 5 năm.
Ở cấp quản trị vĩ mô, Thông tư 58/2026/TT-BGDĐT yêu cầu quy chế tổ chức của mỗi trường đại học phải phù hợp với Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, đồng thời quy định rõ cơ cấu tổ chức, phân cấp quản trị, nhân sự, tài chính, đào tạo, nghiên cứu khoa học và trách nhiệm giải trình. Đây là điều kiện để đo hiệu quả thực thi sau này, khi các trường phải công khai cách vận hành thay vì chỉ nêu chủ trương.
Riêng lĩnh vực điện hạt nhân, Thông tư 99/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ tài chính để triển khai chính sách phát triển nguồn nhân lực, trong đó người học được hưởng chính sách học phí gắn với cam kết việc làm, miễn phí ký túc xá, miễn phí giáo trình và sách chuyên khảo. Các khoản hỗ trợ được chi trả theo quy định và trong phạm vi dự toán ngân sách được giao, nghĩa là mức thụ hưởng thực tế còn phụ thuộc vào ngân sách hằng năm chứ không phải một con số cố định.
Nhìn tổng thể, bảy thông tư trên siết chặt một đầu — ngăn dạy trước chương trình tiểu học để giảm áp lực học tập — và nới một đầu khác — công nhận tín chỉ liên thông, mở khung pháp lý cho AI. Trách nhiệm thực thi sau đó thuộc về từng cơ sở giáo dục: mức độ dữ liệu học tập có thực sự truy xuất được, việc học bổ sung có thực sự trên tinh thần tự nguyện hay không, sẽ là điều cần theo dõi khi các thông tư chính thức có hiệu lực.
Nguyễn Hiệp (tổng hợp)