Hải quân Mỹ đang nghiên cứu sử dụng phương tiện lặn không người lái để chuyển linh kiện cho tàu ngầm hạt nhân đang hoạt động dưới nước, giảm nhu cầu phải nổi lên hoặc quay về cảng tiếp tế.

Ý tưởng được Chuẩn đô đốc Chris Cavanaugh, Tư lệnh Lực lượng Tàu ngầm thuộc Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, trao đổi với Chuẩn đô đốc Marcos Jasso, Tư lệnh Nhóm tác chiến tàu sân bay số 9, trong chuyến thăm tàu sân bay USS Theodore Roosevelt ngày 30/7/2026. Lầu Năm Góc công bố nội dung cuộc gặp ngày 13/8, sau khi giai đoạn tác chiến trên biển của RIMPAC 2026 kết thúc.

Theo thông tin được công bố, Hải quân Mỹ đang xem xét cách để các phương tiện lặn không người lái, hay UUV, đảm nhận thêm vai trò hậu cần. Ông Cavanaugh cho biết: “Lực lượng Tàu ngầm Thái Bình Dương đang đầu tư mạnh vào năng lực không người lái để bổ trợ cho các tàu ngầm có người lái và duy trì lợi thế dưới lòng biển.”

RIMPAC 2026 diễn ra từ 24/6 đến 31/7 quanh quần đảo Hawaii, với sự tham gia của 30 quốc gia, hơn 30 tàu mặt nước, 5 tàu ngầm và khoảng 30.000 quân nhân. Cuộc tập trận này cũng thử nghiệm hơn 35 dự án liên quan đến các hệ thống không người lái.

Từ nhiệm vụ chiến thuật đến tiếp tế dưới nước

Việc dùng UUV để tiếp tế cho thấy Hải quân Mỹ muốn mở rộng chức năng của các hệ thống không người lái. Thay vì chỉ thực hiện nhiệm vụ trinh sát hoặc hỗ trợ tác chiến, những phương tiện này có thể được sử dụng để đưa linh kiện tới tàu ngầm đang hoạt động xa bờ.

Orca, UUV cỡ lớn do Boeing chế tạo, là một trong những nền tảng được chú ý. Tháng 7/2026, Orca hoàn thành hành trình tự hành dài hơn 1.000 hải lý, tương đương khoảng 1.850 km, trên vùng biển phía Đông Thái Bình Dương, lập quãng đường dài nhất từ trước đến nay đối với dòng UUV cỡ lớn XLUUV.

Khả năng triển khai và thu hồi UUV từ tàu ngầm cũng đã được thử nghiệm. Năm 2025, tàu ngầm tấn công lớp Virginia USS Delaware phóng và thu hồi thành công UUV Yellow Moray qua ống phóng ngư lôi ngoài khơi Na Uy, hoàn thành ba nhiệm vụ chiến thuật mà không cần thợ lặn hỗ trợ.

Bài toán mà Hải quân Mỹ muốn giải quyết nằm ở yêu cầu vừa duy trì khả năng tàng hình, vừa bảo đảm hậu cần cho tàu ngầm. Trước đây, Mỹ từng cân nhắc đóng thêm tàu tiếp tế chuyên dụng, nhưng việc đưa loại tàu này tiếp cận tàu ngầm trong khu vực bị đối phương giám sát chặt có thể gặp nhiều khó khăn.

UUV được xem là một phương án khác, cho phép chuyển linh kiện dưới nước mà không buộc tàu ngầm phải lộ diện. Tuy nhiên, Hải quân Mỹ hiện chỉ mô tả đây là “khả năng đang được khám phá”, chưa phải một chương trình chính thức.

Để mô hình này hoạt động, UUV phải xác định chính xác vị trí của một tàu ngầm đang chủ động ẩn mình và hoàn thành điểm hẹn mà không phát tín hiệu làm lộ vị trí. Hàng hóa cũng cần được bảo vệ trước áp suất và rung chấn dưới biển sâu.

Nếu những rào cản này được giải quyết, hệ thống tiếp tế bằng UUV có thể kết hợp với hệ thống phóng ngư lôi đa năng “Revolver” mà Hải quân Mỹ đang phát triển cho tàu ngầm lớp Virginia. Cách làm này có thể giúp kéo dài thời gian hoạt động của tàu ngầm tại các vùng biển tranh chấp và giảm sự phụ thuộc vào tiếp vận trên mặt nước.

Khi hệ thống không người lái được đưa vào cả nhiệm vụ hậu cần, cuộc đua dưới lòng đại dương không chỉ xoay quanh khả năng phát hiện hay tàng hình. Khả năng duy trì hoạt động của tàu ngầm trong thời gian dài cũng có thể trở thành một phần quan trọng của cuộc cạnh tranh công nghệ này.

Phạm Mai (tổng hợp)

Từ Khóa: