Việc xem video ngắn liên tục đang được đặt cạnh những lo ngại về chú ý và kiểm soát hành vi, trong khi dự thảo mới tính đến việc hạn chế trẻ em tương tác trên mạng xã hội.
- Nhiều tuyến cao tốc sẽ kẻ vạch, lắp biển báo xử phạt vi phạm khoảng cách
- Vợ chồng Việt biến xơ mướp già thành hàng xuất khẩu
- Từ những lần đưa tiền đến vụ án của trưởng phòng thuế
Dự thảo sửa đổi Nghị định 147/2024/NĐ-CP đang được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn thiện, với một nội dung đáng chú ý là hạn chế trẻ dưới 16 tuổi đăng bài, bình luận và tương tác trên mạng xã hội. Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh chuyên gia tâm lý, an ninh mạng cảnh báo video ngắn không chỉ lấy đi thời gian mà còn có thể kéo theo nguy cơ lừa đảo và lộ thông tin cá nhân.
Tại hội thảo lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Lê Quang Tự Do cho biết các đề xuất được xây dựng dựa trên nhiều nghiên cứu về bắt nạt mạng, lừa đảo trực tuyến và tác động tới sức khỏe tâm lý trẻ em.
Bộ VH-TT-DL đưa dự thảo ra lấy ý kiến từ cuối tháng 7/2026, sau hội thảo tại Hà Nội với đại diện nhiều nền tảng, trong đó có Meta. Theo nội dung được nêu, tài khoản trẻ dưới 16 tuổi sẽ không được đăng bài, bình luận, chia sẻ hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội, đồng thời phải đăng ký bằng thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ.
Các nền tảng xuyên biên giới được yêu cầu có giải pháp kỹ thuật nhận diện người dùng là trẻ em để phân phối nội dung phù hợp độ tuổi. Đáng chú ý, trong bản dự thảo đang được Bộ Tư pháp thẩm định gần đây, mốc tuổi bị siết chặt nhất được điều chỉnh xuống dưới 13 tuổi.
Thói quen xem video ngắn lại đang phổ biến ở nhiều nhóm tuổi. Bạn đọc Mr.Duong mô tả cảnh thường gặp nơi công cộng: “Không chỉ giới trẻ, cả người lớn tuổi cũng xem những video ngắn này… mở loa lớn rồi cười ằng ặc”.
Phân tích gộp đăng trên Psychological Bulletin năm 2025 tổng hợp 71 nghiên cứu với 98.299 người tham gia cho thấy mức độ dùng video ngắn càng cao thì kết quả nhận thức càng kém. Hai lĩnh vực thể hiện rõ nhất là khả năng kiểm soát – ức chế phản ứng và sự chú ý.
TS-BS Nguyễn Minh Tuấn Việt, Trung tâm Sinh học thần kinh F.M Kirby (Đại học Y Harvard), cho rằng: “Video ngắn không hoàn toàn có hại, vấn đề nằm ở việc xem liên tục trong thời gian dài và khó chủ động dừng lại”.
Nếu hình dung bằng một tỷ lệ quen thuộc, khoảng một trong ba người dùng video ngắn nhiều có thể gặp khó khăn rõ rệt hơn trong việc kiểm soát hành vi bốc đồng. Với lớp học gần 40 em, điều đó tương đương hơn chục em.
Đại diện Meta cho rằng việc cấm hoàn toàn trẻ dưới 16 tuổi tương tác có thể tạo hệ quả ngoài mong muốn. Ngược lại, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử khẳng định quy định mới sẽ giúp quản lý chặt hơn để bảo vệ trẻ trên môi trường mạng.
Từ nghiên cứu về khả năng chú ý đến đề xuất quản lý tài khoản trẻ em, câu chuyện đang chuyển từ việc xem gì sang việc người dùng có còn chủ động được thời điểm dừng lại hay không.
Vũ Hiếu (tổng hợp)