Sau hơn 150 năm bỏ Tết Âm lịch, người Nhật vẫn giữ trọn tinh thần Tết cổ truyền qua nghi lễ, ẩm thực và đời sống tâm linh đặc trưng.

Tết Nhật Bản và bước chuyển sang Dương lịch

Năm 1873, Nhật Bản chính thức chuyển sang sử dụng Dương lịch trong khuôn khổ cải cách Minh Trị, đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử. Từ đó, Tết cổ truyền không còn diễn ra vào mùa xuân như các nước Á Đông khác mà rơi vào thời điểm đầu tháng 1 dương lịch. Tuy vậy, sự thay đổi này không làm mất đi bản chất của Tết, mà chỉ điều chỉnh thời gian tổ chức cho phù hợp với hệ thống hành chính và giao thương phương Tây.

Tết Nhật Bản và những nghi lễ truyền thống được gìn giữ

Trước thềm năm mới, người Nhật tiến hành Osoji – tổng vệ sinh nhà cửa để thanh tẩy điều xui rủi. Kadomatsu, Shimekazari được đặt trước cửa nhà như biểu tượng đón thần linh và xua đuổi điều xấu. Đêm 31/12 (Omisoka), nghi lễ Joya no Kane với 108 tiếng chuông vang lên tại các ngôi chùa, tượng trưng cho việc gột bỏ 108 phiền não của con người.

Ba ngày đầu năm, gọi là Sanganichi, là thời gian dành cho Hatsumode – nghi lễ viếng đền chùa đầu năm. Người dân cầu bình an, mua bùa may mắn Omamori và rút quẻ Omikuji. Truyền thống này phản ánh chiều sâu tâm linh dù Tết không còn gắn với mùa xuân.

Tết Nhật Bản trong đời sống hiện đại

Ẩm thực ngày Tết vẫn giữ vai trò trung tâm với Osechi-ryori – các món ăn được chuẩn bị sẵn, bày trong hộp sơn mài nhiều tầng, mang ý nghĩa trường thọ, may mắn và thịnh vượng. Trẻ em nhận tiền mừng tuổi trong phong bao Pochi-bukuro, tương tự lì xì ở nhiều nước châu Á.

Tùy vùng miền, Tết Nhật Bản mang sắc thái riêng: Kyoto giữ phong cách truyền thống với món zoni nấu miso trắng; Tokyo dùng nước dùng trong; Okinawa vẫn duy trì nhiều nghi lễ theo lịch âm. Dù diễn ra giữa mùa đông giá lạnh, Tết Nhật vẫn là thời khắc đoàn tụ, thanh lọc tinh thần và khởi đầu mới.

Sau hơn 150 năm, việc chuyển sang Dương lịch không làm phai nhạt bản sắc mà còn cho thấy khả năng dung hòa giữa hiện đại và truyền thống – nét đặc trưng bền vững của văn hóa Nhật Bản.

Theo: VnExpress

Từ Khóa: