Với dự án bể ngầm 125 triệu m3, Hà Nội đang nỗ lực tái cấu trúc hạ tầng để không còn bị động trước những trận đại hồng thủy đô thị.

Bể ngầm chống ngập trong kiến trúc đô thị đa cực

Trong định hướng phát triển đến năm 2100, Hà Nội không chỉ mở rộng về không gian bề mặt mà còn chú trọng khai thác tối đa tiềm năng ngầm,. Hệ thống bể ngầm khổng lồ được quy hoạch như một phần của mạng lưới đô thị đa cực, nơi các công trình hạ tầng không tồn tại đơn lẻ mà kết nối mật thiết với nhau,. Các bể chứa này sẽ đóng vai trò là “lá phổi” chứa nước, bảo vệ các trung tâm đô thị mới khỏi nguy cơ ngập lụt.

Mô hình TOD được lựa chọn làm xương sống cho việc phát triển không gian ngầm, giúp tích hợp bể ngầm với các nhà ga tàu điện và bãi đỗ xe,. Cách tiếp cận này giúp tối ưu hóa chi phí đầu tư và mặt bằng, đồng thời kiến tạo những không gian thương mại sầm uất ngay bên dưới lòng đất. Đây là xu hướng của các đô thị hiện đại trên thế giới mà Hà Nội đang quyết tâm theo đuổi để nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Theo lộ trình, giai đoạn 2036-2045 sẽ là thời điểm then chốt để hình thành mạng lưới bể ngầm với tổng dung tích 125 triệu m3,. Việc triển khai quy mô lớn này đòi hỏi sự đồng bộ giữa các cấp chính quyền và các đơn vị tư vấn quy hoạch để đảm bảo tính kết nối xuyên suốt,. Những công trình này kỳ vọng sẽ xóa bỏ định kiến về một thủ đô “cứ mưa là ngập”, thay vào đó là một hình ảnh đô thị hiện đại, thích ứng tốt với môi trường.

Bể ngầm chống ngập và bài học từ thiên tai 2025

Bể ngầm chống ngập
Nhiều khu vực của Hà Nội ngập lụt trong đợt mưa lũ tháng 10/2025. (Ảnh: Báo Khai Mở)

Trận ngập lụt diện rộng vào tháng 10/2025 đã để lại những bài học đắt giá về việc đầu tư hạ tầng thiếu tầm nhìn dài hạn,. Khi đó, nhiều khu vực tại Hà Nội đã bị cô lập hoàn toàn, đời sống người dân bị đảo lộn và các hoạt động kinh tế bị đình trệ nghiêm trọng. Sự cố này đã bộc lộ rõ những điểm yếu trong khả năng thoát nước của thành phố, đặc biệt là khi các hồ điều hòa theo quy hoạch vẫn nằm trên giấy.

Nguyên nhân cốt lõi được xác định là do sự chậm trễ trong việc triển khai các dự án đầu mối thoát nước và sự thiếu đồng bộ giữa các đô thị mới. Việc đầu tư nhỏ giọt và quản lý thiếu chặt chẽ đã khiến hệ thống thoát nước không thể chống đỡ trước cường độ mưa lớn ngày càng tăng. Chính vì vậy, việc xây dựng các bể ngầm khổng lồ không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn đối với an ninh đô thị Hà Nội.

Để không lặp lại kịch bản cũ, quy hoạch mới đề xuất sử dụng các tuynel và hào kỹ thuật lớn để lưu trữ nước mưa tạm thời. Giải pháp này giúp giảm áp lực tức thời cho hệ thống thoát nước chính vốn đã cũ kỹ và xuống cấp. Bằng cách tạo ra các khoảng trống lưu giữ nước khổng lồ ngay dưới lòng đường giao thông, thành phố có thể chủ động kiểm soát lưu lượng nước và ngăn chặn ngập úng cục bộ một cách hiệu quả.

Chiến lược đầu tư và lộ trình triển khai khẩn cấp

Nhằm đối phó với tình hình trước mắt, chính quyền Hà Nội đã phê duyệt nguồn kinh phí 5.579 tỷ đồng cho các công trình thoát nước khẩn cấp. 10 quyết định xây dựng đã được ban hành với mục tiêu hoàn thành các hạng mục chính trước mùa mưa năm 2026. Đây là những nỗ lực cấp bách nhằm giảm thiểu thiệt hại cho người dân trong khi chờ đợi các dự án dài hạn hơn được triển khai.

Song song với các công trình ngầm, Hà Nội cũng tập trung cải tạo hệ thống hồ chứa và xác định lại cốt cao độ an toàn cho toàn thành phố,. Việc bổ sung các hồ điều hòa tại vùng thấp trũng và mở rộng hành lang thoát nước ven sông sẽ hỗ trợ đắc lực cho các bể ngầm,. Sự kết hợp giữa các giải pháp công trình ngầm và bảo tồn thiên nhiên được kỳ vọng sẽ tạo ra một hệ thống thoát nước bền vững và ổn định.

Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm nhấn mạnh vào việc tạo dựng một không gian sống an toàn và hiện đại,. Việc đầu tư vào hệ thống bể ngầm 125 triệu m3 chính là sự chuẩn bị cho tương lai, giúp Hà Nội thích ứng với biến đổi khí hậu và duy trì đà phát triển kinh tế,. Mặc dù đòi hỏi nguồn lực khổng lồ, nhưng đây là cái giá xứng đáng để đổi lấy sự an toàn và phồn vinh lâu dài của Thủ đô,.

Theo: Khai Mở