Tehran khẳng định sẽ duy trì việc kiểm soát chặt chẽ tuyến hàng hải chiến lược Hormuz cho đến khi đạt được một thỏa thuận hòa bình thực sự bền vững.

Eo biển Hormuz và yêu sách kiểm soát hoạt động quá cảnh

Thông tin từ Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18/4 cho biết họ đang trong quá trình phân tích các đề xuất hòa bình mới do phía Mỹ gửi tới. Các đề xuất này được chuyển giao thông qua trung gian là Tổng tư lệnh quân đội Pakistan, ông Asim Munir, sau một loạt các cuộc thảo luận kín. Tuy nhiên, thay vì một phản hồi tích cực ngay lập tức, Tehran lại tái khẳng định các yêu sách chủ quyền đầy mạnh mẽ tại vùng vịnh.

Lập trường của Iran hiện tập trung vào việc áp đặt quyền giám sát toàn diện đối với eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch của năng lượng toàn cầu. Phía Tehran lý giải rằng việc kiểm soát quá cảnh là cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia và ngăn chặn các nguồn cung ứng cho lực lượng quân sự Mỹ tại khu vực. Họ tuyên bố sẽ chỉ chấm dứt các biện pháp này khi một nền hòa bình lâu dài và công bằng được thiết lập thông qua các văn bản ký kết chính thức.

Để triển khai kế hoạch này, Iran dự kiến áp dụng hệ thống quản lý tàu thuyền bằng cách thu phí và cấp phép lưu thông theo danh mục. Mọi tàu bè đi qua đây sẽ phải tuân thủ các tuyến đường cố định và chịu sự kiểm soát của lực lượng chức năng Iran. Đây là một động thái cho thấy Tehran sẵn sàng sử dụng lợi thế địa chính trị của eo biển Hormuz để đáp trả các áp lực kinh tế và quân sự từ phía Washington trong giai đoạn căng thẳng.

Ngoại giao con thoi và thách thức trong việc tìm tiếng nói chung

Trong bối cảnh ngoại giao đang diễn ra phức tạp, các nhà đàm phán Iran tuyên bố sẽ không thực hiện bất kỳ sự thỏa hiệp nào làm tổn hại đến lợi ích quốc gia. Sự kiên quyết này được đưa ra sau khi các nỗ lực đối thoại tuần trước không mang lại kết quả, dẫn đến việc Mỹ phong tỏa các cảng biển của Iran. Tehran phản pháo rằng đây là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn và họ sẽ giữ eo biển Hormuz trong tình trạng kiểm soát đặc biệt.

Về phía Bộ Ngoại giao Iran, Thứ trưởng Saeed Khatibzadeh nhấn mạnh rằng việc ấn định ngày đàm phán tiếp theo vẫn còn bỏ ngỏ do những khác biệt về quan điểm. Tehran yêu cầu Mỹ phải có một thái độ thực tế hơn và từ bỏ những đòi hỏi quá mức trên bàn thương lượng. Mặc dù Pakistan được chọn làm địa điểm dự kiến cho vòng gặp mặt vào ngày 20/4, nhưng sự thiếu hụt một khung hiểu biết chung đang khiến triển vọng này trở nên mờ mịt.

Ông Khatibzadeh cũng khẳng định Iran luôn mong muốn duy trì sự ổn định cho dòng chảy thương mại quốc tế qua eo biển chiến lược này. Tuy nhiên, sự an toàn và lưu thông tự do của các tàu thương mại sẽ chỉ được đảm bảo nếu các bên tuân thủ đúng các điều khoản ngừng bắn và không có các hành vi gây áp lực đơn phương. Tình hình sắp tới sẽ phụ thuộc vào việc liệu Washington có đưa ra được một khuôn khổ đàm phán khả thi và tôn trọng chủ quyền của Iran hay không.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: