Ngày 2/5/2026, hải quân Iran triển khai cơ chế kiểm soát mới tại eo biển Hormuz theo lệnh lãnh tụ Mojtaba Khamenei nhằm sớm chấm dứt xung đột khu vực.

Eo biển Hormuz và chiến lược quản lý mới của Tehran

Lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa thông báo sẽ thực thi các quy trình quản lý mới đối với vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Đây là chỉ thị từ lãnh tụ Mojtaba Khamenei nhằm khẳng định quyền kiểm soát trên đường bờ biển dài 2.000km của nước này. Tuyên bố nhấn mạnh việc thiết lập các nguyên tắc điều hành mới là bước đi nhằm đảm bảo an ninh và ổn định dòng chảy năng lượng.

Phía Tehran nhận định một giai đoạn mới đang mở ra trong bối cảnh các hoạt động quân sự của Mỹ gia tăng tại khu vực. Bằng cách thắt chặt kiểm soát eo biển, Iran kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường an toàn hơn, ngăn chặn các hành vi mà họ coi là lạm dụng từ phía đối thủ. Mục tiêu lâu dài được giới chức nước này nêu ra là biến vùng biển chiến lược thành nguồn lực phát triển kinh tế cho các dân tộc trong khu vực.

Lãnh tụ Khamenei cũng nhấn mạnh sự gắn kết giữa Iran và các quốc gia láng giềng dọc vịnh Ba Tư và vịnh Oman thông qua những lợi ích chung về an ninh. Tehran khẳng định sẽ tự đảm nhận vai trò giữ gìn trật tự tại vùng Vịnh mà không cần sự can thiệp từ lực lượng bên ngoài. Tuy nhiên, thực tế cho thấy Iran đã duy trì việc phong tỏa một phần eo biển này kể từ khi các căng thẳng với Mỹ và Israel leo thang.

Nỗ lực ngoại giao và rào cản từ các liên minh quốc tế

Eo biển Hormuz đang trở thành tâm điểm tranh chấp khi Mỹ đề xuất thành lập một liên minh quốc tế để bảo vệ tự do hàng hải. Chính quyền Washington đã tích cực vận động các đồng minh tham gia vào sáng kiến này thông qua nhiều kênh ngoại giao khác nhau. Phía Mỹ và các nước phương Tây cho rằng việc duy trì sự lưu thông thông suốt tại đây là điều kiện tiên quyết cho sự ổn định của kinh tế thế giới.

Đáp lại, Đại sứ Iran tại Italy, ông Mohammad Reza Sabouri, khẳng định Tehran không chấp nhận bất kỳ sự hiện diện quân sự nước ngoài nào tại vùng biển này. Ông cho rằng mọi sáng kiến liên quan đến eo biển Hormuz phải có sự đồng thuận và phối hợp chặt chẽ từ phía quốc gia ven biển là Iran. Tehran đồng thời cáo buộc các nước phương Tây đang áp dụng tiêu chuẩn kép và phớt lờ các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.

Các quan chức Iran hiện đang thúc đẩy một giải pháp ngoại giao để chấm dứt vĩnh viễn xung đột với điều kiện Mỹ phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển,. Họ thừa nhận sự mất lòng tin sâu sắc sau các đợt tấn công và khẳng định chỉ tiến hành đàm phán dựa trên những cam kết an ninh cụ thể. Iran bày tỏ sẵn sàng tiến xa hơn trên bàn hội nghị nếu những rào cản kinh tế mấu chốt được giải quyết triệt để.

Theo: Báo Dân trí

Từ Khóa: