Hội Nông dân tỉnh Nghệ An làm cầu nối để Công ty CP Dược liệu Pù Mát và Công ty CP Nam Dược ký kết hợp tác phát triển vùng nguyên liệu dược liệu.

Nghệ An hiện có gần 1.000 loài cây thuốc và nấm làm thuốc, chiếm khoảng 25% tổng số loài dược liệu của cả nước, trong đó khu vực Tây Nam tỉnh tập trung nhiều dược liệu quý như sâm Puxailaileng, hà thủ ô đỏ, lan kim tuyến, trà hoa vàng. Trước thực trạng sản xuất còn manh mún, thiếu liên kết và đầu ra chưa ổn định, Hội Nông dân tỉnh đã đứng ra kết nối giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân để hình thành chuỗi giá trị dược liệu bền vững.

Nghệ An được đánh giá là một trong những địa phương có nguồn tài nguyên dược liệu phong phú nhất cả nước. Điều kiện khí hậu và đất đai ở đây phù hợp để phát triển dược liệu dưới tán rừng, vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa góp phần giữ rừng. Tuy nhiên, nhiều năm qua, các mô hình trồng dược liệu chủ yếu vẫn ở quy mô nhỏ lẻ, tự phát, chưa hình thành được vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ ổn định.

Một số mô hình đã cho thấy hướng đi khác. Hợp tác xã Dược liệu Pù Mát hiện duy trì vùng trồng khoảng 23ha, liên kết với người dân địa phương trồng các cây chủ lực như cà gai leo, dây thìa canh, giảo cổ lam, mướp đắng rừng, đạt sản lượng hơn 1.000 tấn mỗi năm. Hợp tác xã hỗ trợ giống, chuyển giao kỹ thuật, thu mua và sơ chế, giúp nhiều sản phẩm được chuẩn hóa và tham gia chương trình OCOP để mở rộng thị trường.

Tại xã Bạch Ngọc, chị Nguyễn Thị Hằng phát triển hơn 15 dòng sản phẩm mang thương hiệu F&P Nature từ những cây thuốc dân gian ít được chú ý, trong đó 10 sản phẩm đã đạt chuẩn OCOP 3 sao. Với hơn 10ha vùng nguyên liệu trồng hương nhu, cỏ mần trầu, sả, tía tô trên đất hoang hóa, chị đồng thời liên kết với hợp tác xã và nông dân để thu mua thêm dược liệu địa phương, qua đó vừa giữ được nguồn gen cây thuốc quý, vừa tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho sản xuất.

Trên cơ sở những mô hình đơn lẻ này, Hội Nông dân tỉnh Nghệ An đã làm cầu nối để Công ty CP Dược liệu Pù Mát và Công ty CP Nam Dược ký kết hợp tác chính thức. Theo thỏa thuận, một bên chịu trách nhiệm tổ chức sản xuất, bố trí vùng trồng, nhân lực, thu hái và sơ chế; bên còn lại đảm nhận hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng quy trình sản xuất, đào tạo nhân lực và bao tiêu sản phẩm đạt chuẩn. Mục tiêu của sự hợp tác là đưa vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn GACP-WHO, bộ tiêu chuẩn quốc tế về thực hành tốt trồng trọt và thu hái dược liệu, được xem là điều kiện để dược liệu Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh việc kết nối doanh nghiệp, Hội Nông dân tỉnh còn tuyên truyền, vận động nông dân tham gia liên kết sản xuất, hỗ trợ xây dựng các mô hình kinh tế tập thể và phối hợp tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách. Ông Nguyễn Viết Hùng, Phó Chủ tịch MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Nghệ An, cho biết việc thúc đẩy liên kết “4 nhà” trong lĩnh vực dược liệu sẽ giúp nông dân yên tâm mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng thu nhập và phát triển bền vững. Khi doanh nghiệp bao tiêu, nhà khoa học hỗ trợ kỹ thuật và Nhà nước tạo hành lang pháp lý, người nông dân sẽ không còn đơn độc trên thị trường.

Theo ông Hùng, việc phát triển dược liệu hiện đang được hậu thuẫn bởi nhiều chính sách lớn, trong đó có Quyết định 376/QĐ-TTg về phát triển công nghiệp dược, cùng quy hoạch phát triển dược liệu của tỉnh Nghệ An và các chương trình mục tiêu quốc gia dành cho khu vực miền núi. Ông nhấn mạnh: “Ở tầm vĩ mô, phát triển dược liệu đang được hậu thuẫn bởi nhiều chính sách lớn như Quyết định 376/QĐ-TTg về phát triển công nghiệp dược, cùng với quy hoạch phát triển dược liệu của tỉnh Nghệ An và các chương trình mục tiêu quốc gia dành cho khu vực miền núi. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả những cơ hội này, vai trò ‘cầu nối’ của các tổ chức như Hội Nông dân vẫn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi liên kết ‘4 nhà’ không thể hình thành một cách tự phát mà cần có sự dẫn dắt, điều phối và tạo niềm tin giữa các bên”.

Diệp Anh (tổng hợp)