HÀ NỘI – Thanh tra Chính phủ xác định 6 doanh nghiệp kinh doanh vàng có vi phạm liên quan giấy phép, phòng chống rửa tiền, thương mại điện tử và nghĩa vụ thuế; hồ sơ giao dịch hơn 2.000 tỷ đồng được chuyển Bộ Công an xem xét.

Thông báo kết luận thanh tra do Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt ký được công bố ngày 08/8. Sáu doanh nghiệp được nêu gồm Bảo Tín Mạnh Hải, Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, Mi Hồng, SJC, PNJ và DOJI.

Các sai phạm được xác định liên quan nhiều nội dung trong hoạt động kinh doanh vàng. Thanh tra đồng thời chuyển Bộ Công an xem xét giao dịch hơn 2.000 tỷ đồng của 7 cá nhân bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc.

Từ năm 2012, hoạt động kinh doanh vàng được quản lý theo Nghị định 24 và được bổ sung bằng Nghị định 232 năm 2025. Theo đó, vàng miếng chỉ được mua bán tại các điểm được cấp phép, không được sử dụng làm phương tiện thanh toán; tổ chức tín dụng cũng không được huy động, cho vay bằng vàng.

Tuy nhiên, kết luận thanh tra cho thấy quản lý thị trường vẫn còn những điểm cần khắc phục. Trong giai đoạn 2023-2025, Ngân hàng Nhà nước chưa cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Đến tháng 9/2025, cả nước có 14.612 doanh nghiệp đăng ký ngành nghề liên quan đến vàng. Chỉ 38 đơn vị, gồm 22 tổ chức tín dụng và 16 doanh nghiệp, được Ngân hàng Nhà nước cấp phép kinh doanh vàng miếng.

Giao dịch hơn 2.000 tỷ đồng được chuyển Bộ Công an xem xét

Trong số các nội dung được nêu, Bảo Tín Mạnh Hải bị xác định nhận đặt cọc của khách mua vàng miếng nhưng không giao vàng ngay. Thanh tra đánh giá hành vi này vi phạm quy định trong giấy phép kinh doanh của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, 2.084 tỷ đồng vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc liên quan 7 cá nhân đã được chuyển Bộ Công an xem xét. Sáu doanh nghiệp cũng bị xác định kê khai thiếu thuế với tổng số tiền 93,7 tỷ đồng.

Nếu quy đổi theo giá vàng SJC bán ra ngày 08/8 khoảng 141,8 triệu đồng/lượng, số vàng nguyên liệu trị giá 2.084 tỷ đồng tương đương gần 14.700 lượng, tức hơn nửa tấn vàng. Khoản thuế 93,7 tỷ đồng tương đương khoảng 660 lượng vàng theo cùng mức giá.

Chuyên gia kinh tế Huỳnh Thanh Điền nhận định thị trường vàng bạc đá quý đang đối mặt với vấn đề về niềm tin khi nhiều thương hiệu lớn bị nêu trong kết luận thanh tra. Theo ông, minh bạch và trách nhiệm giải trình là yếu tố cần thiết để doanh nghiệp củng cố lại niềm tin của khách hàng.

Hoạt động mua bán vàng miếng diễn ra tại TP HCM. (Ảnh minh họa: MUC)

Kết luận thanh tra cho thấy các vi phạm không chỉ nằm ở một khâu riêng lẻ mà liên quan giấy phép, nguồn gốc vàng nguyên liệu, thuế và hoạt động kinh doanh. Những nội dung được chuyển cơ quan chức năng sẽ tiếp tục được xem xét theo thẩm quyền.

Đỗ Vân (tổng hợp)