Thái Nguyên – Sau khi bị hủy hai bản án tử hình vì chưa xác định được ngày sinh, Tráng A Của bị Tòa án nhân dân tỉnh Thái Nguyên tuyên phạt mức án tử hình lần thứ hai về tội mua bán trái phép chất ma túy.
- Mộ gạch cổ ở Nghệ An hé lộ kiếm sắt chưa từng ghi nhận
- Lao động xuất ngoại mở hướng thoát nghèo cho vùng cao Thanh Hóa
- Mỏ đá Thanh Hóa chi tiền tỷ mua đất, di dời dân sát khu vực nổ mìn
Phiên tòa lưu động diễn ra tại Trại tạm giam số 1, Công an tỉnh Thái Nguyên, nơi Hội đồng xét xử xác định bị cáo đã thuê hai người đàn ông vận chuyển 80 bánh heroin, tổng khối lượng hơn 27,7kg, từ tỉnh Sơn La về huyện Đồng Hỷ cũ để giao cho người mua. Vụ án quay lại vạch xuất phát sau khi Tòa án nhân dân tối cao phát hiện ngày, tháng, năm sinh của bị cáo được ghi nhận không thống nhất giữa hai cấp xét xử trước đó.
Theo cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, ngày 10/9/2017, Tráng A Của thuê Hà Văn Định và Mùi Văn Thương, trả công 50 triệu đồng mỗi người, vận chuyển số heroin nói trên bằng ô tô thì bị Công an tỉnh Thái Nguyên phát hiện, bắt giữ. Biết đồng phạm bị bắt, Của bỏ trốn khỏi địa phương, đến ngày 24/12/2019 mới bị Công an tỉnh Sơn La bắt theo lệnh truy nã.

Tại cơ quan điều tra, Của ban đầu khai nhận toàn bộ hành vi, cho biết khoảng tháng 8/2017, qua người quen tên Sồng A Hua, ông ta đến thị trấn Chùa Hang gặp một phụ nữ tên Thảo để chuẩn bị cho việc bán ma túy sau này. Tối 09/9/2017, Hua chở ma túy đến nhà Của, trả công 120 triệu đồng cùng 6 viên ma túy tổng hợp, nhờ chuyển số hàng đến Chùa Hang bán cho Thảo, và Của đã thuê Định, Thương thực hiện việc vận chuyển.
Nhưng lời khai ấy không tồn tại lâu. Trong quá trình điều tra về sau, Của phản cung, phủ nhận quen biết Định và Thương, phủ nhận việc thuê vận chuyển ma túy, và cho rằng những gì mình từng khai tại cơ quan điều tra là không đúng sự thật.
Tháng 9/2020, TAND tỉnh Thái Nguyên xử sơ thẩm và tuyên án tử hình; hơn một năm sau, ngày 22/10/2021, TAND cấp cao tại Hà Nội xử phúc thẩm, xác định Của sinh ngày 9/9/1989 và giữ nguyên bản án. Hai bản án tưởng đã khép lại vụ việc, cho đến khi hồ sơ nhân thân của bị cáo bị lật lại.
Ngày 06/12/2024, Chánh án TAND tối cao ra quyết định kháng nghị giám đốc thẩm, chỉ ra rằng ngày, tháng, năm sinh của Tráng A Của chưa từng được làm rõ khi hồ sơ ban đầu được lập. Tòa sơ thẩm từng ghi 9/6/1994, tòa phúc thẩm lại ghi 9/9/1989 – hai mốc thời gian chênh nhau gần 5 năm, tồn tại song song trong cùng một vụ án mà không ai đối chiếu.
Ngày 15/8/2025, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao ra Quyết định số 11/2025/HS-GĐT, chấp nhận kháng nghị, hủy cả bản án sơ thẩm lẫn phúc thẩm, chuyển hồ sơ cho VKSND tối cao để điều tra lại. Tội danh “Mua bán trái phép chất ma túy” của Của không bị đặt lại vấn đề; thứ cần làm rõ chỉ là ngày sinh – chi tiết tưởng nhỏ nhưng quyết định cách tính tuổi chịu trách nhiệm hình sự.
Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an xác định Của có độ tuổi từ 30 đến 35, tương ứng năm sinh trong khoảng 1990-1995. Sổ hộ khẩu tại Công an xã Vân Hồ và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tính đến ngày 11/4/2025, đều thống nhất ghi Của sinh ngày 9/6/1994.
Trong khi đó, sổ đăng ký khai sinh tại UBND xã Vân Hồ lại ghi ngày sinh 9/9/1989, do chính cha đẻ của Của là ông Tráng A Cải đứng ra khai báo vào ngày 5/12/2011 – hơn hai mươi năm sau khi con trai chào đời, và không kèm theo bất kỳ giấy tờ nào để đối chiếu. Ông Cải đã qua đời ngày 12/4/2020, mang theo cơ sở duy nhất cho mốc thời gian này.
Từ những dữ kiện trên, TAND tối cao xác định tội danh mà hai cấp xét xử trước đó tuyên với Của là có căn cứ; kháng nghị giám đốc thẩm chỉ nhằm làm rõ nhân thân, không thay đổi bản chất hành vi phạm tội. Phiên tòa lưu động tại Trại tạm giam số 1 vì vậy quay lại đúng điểm nó từng đi qua năm 2020, thêm một bước xác minh ngày sinh mà đáng lẽ phải hoàn tất ngay từ đầu.
Luận tội tại tòa, đại diện Viện kiểm sát nêu rõ dù bị cáo không nhận tội, các tài liệu thu thập được – gồm biên bản sự việc lập ngày 11/9/2017, vật chứng 80 bánh heroin hơn 27,7kg, biên bản nhận dạng qua ảnh của Định và Thương, cùng kết luận giám định độ tuổi – đã đủ căn cứ xác định hành vi phạm tội. Đáng chú ý, lời khai gần nhất của Mùi Văn Thương, đưa ra ngày 26/1/2026, tiếp tục khẳng định chính Của là người thuê hai người vận chuyển ma túy.
Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm truy tố theo điểm b khoản 5 Điều 251 Bộ luật Hình sự, đề nghị mức án tử hình. HĐXX TAND tỉnh Thái Nguyên chấp nhận đề nghị này, tuyên phạt Tráng A Của mức án tử hình về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” – khép lại hành trình 5 năm mà bản án chỉ đổi khác ở một dòng ngày tháng năm sinh, còn tội danh và hình phạt vẫn giữ nguyên như lần đầu.
Hà Lê (tổng hợp)