Đà Nẵng, những người trẻ trong các đoàn lân sư rồng đang dành nhiều thời gian tập luyện, truyền kỹ thuật và tiếp nối niềm đam mê với Mai Hoa Thung.

Mỗi màn biểu diễn trên giàn cao chỉ diễn ra trong vài giây, nhưng phía sau là nhiều tháng, thậm chí nhiều năm tập luyện. Với người múa lân, khoảng cách giữa các trụ, điểm đặt chân và nhịp phối hợp phải trở thành phản xạ trước khi bước lên sân diễn.

Ngô Văn Đạt, thành viên múa đuôi của Đoàn lân sư rồng Tuấn Nghĩa, bắt đầu theo lân từ năm 15 tuổi. Ban đầu, Đạt chỉ góp nhịp bằng xèng và trống; một năm sau mới học múa đầu rồi chuyển sang múa đuôi vì phù hợp thể hình.

Để đứng trên Mai Hoa Thung, Đạt mất khoảng sáu tháng luyện thuần thục dưới đất và gần một năm tập trên giàn cao trước khi thi đấu. Những kỹ thuật như phóng 2,8 m, xoay 180 độ hoặc phóng 2,5 m kết hợp santo thuận đều đòi hỏi người diễn nhớ chính xác từng vị trí.

Tầm nhìn trong đầu lân bị che khuất phần lớn. Vì vậy, người biểu diễn phải ghi nhớ khoảng cách bằng chân, cảm nhận nhịp trống và phối hợp với người phía sau.

Chấn thương không làm dừng những buổi tập

Đạt từng bị đau cơ khớp và gặp chấn thương khi tập. Một lần thực hiện động tác khom người gánh bạn diễn trong tư thế lộn ngược rồi đi lùi trên cây cột cao nhất, anh bị thương ở gót chân và được bác sĩ dặn nghỉ sáu tháng.

Ba tháng sau, Đạt trở lại sân tập. Khi được hỏi vì sao không chờ thêm, câu trả lời của anh là: “Đam mê.”

Tại Đoàn lân sư rồng Tuấn Nghĩa, Hồ Tuấn vừa lái xe vào ban ngày, vừa dành buổi tối cho sân lân. Đoàn hiện có hơn 20 thành viên, người nhỏ nhất 14 tuổi.

Những ngày đầu, nhiều thành viên tự học qua mạng. Họ xem video, tập theo rồi tự sửa. Quá trình này thay đổi khi những người đi trước từ Đoàn lân sư rồng Tứ Câu Đà Nẵng chủ động hướng dẫn.

Nguyễn Đức Hiệp, Trưởng đoàn lân sư rồng Tứ Câu Đà Nẵng, từng cùng các thành viên Tuấn Nghĩa tập ở khu vực Cẩm Lệ. Khi thấy những người trẻ còn chưa thành thạo, anh em Tứ Câu đứng cạnh chỉnh từng động tác.

Kinh nghiệm được chia sẻ từ cách đánh trống, múa đầu, múa đuôi đến kỹ thuật trên giàn Mai Hoa Thung. Khi cần học bài bản hơn, Hiệp kết nối một người thầy từ Thành phố Hồ Chí Minh ra hướng dẫn. “Anh em cùng chơi thì cứ chia sẻ để cùng nhau phát triển”, Hiệp nói.

Hiệp từng trải qua thời gian tự tìm người để học từng kỹ thuật. Những điều tích lũy được sau nhiều năm vì thế tiếp tục được anh truyền cho người mới.

Điều Hiệp mong muốn là lân sư rồng ở Đà Nẵng không chỉ xuất hiện vào mùa lễ hội. Anh muốn loại hình này được nhìn nhận như một nghệ thuật gắn với đời sống cộng đồng và có thể tiếp tục qua nhiều thế hệ.

Hành trình của Nguyễn Hồng Kha cho thấy rõ hơn quá trình truyền nghề ấy. Sinh năm 1995, lớn lên ở Quế Sơn, Kha mê lân từ nhỏ nhưng không có người hướng dẫn trực tiếp nên chủ yếu tự học qua video.

Năm 2013, Kha ra Đà Nẵng học Trường Đại học Thể dục Thể thao Đà Nẵng, chuyên ngành Quản lý thể dục thể thao. Ba năm sau, anh gia nhập Đoàn lân sư rồng Tứ Câu Đà Nẵng và bắt đầu tập luyện trong một đội hình thực sự.

Kha từng bị trầy xước vùng ngực khi tập ráp đầu lân do tầm nhìn bị che khuất. Với Mai Hoa Thung, yêu cầu còn cao hơn khi mặt giàn hẹp, khoảng cách giữa các trụ ngắn và một sai lệch nhỏ cũng có thể dẫn đến cú ngã.

Theo Kha, người múa đầu và người múa đuôi phải đạt cảm giác “hai người như một”. Người phía trước dẫn hướng, tạo thần thái và thực hiện động tác; người phía sau gánh, đỡ và giữ trọng tâm.

Đội thường tập từ thứ Hai đến thứ Sáu. Gần mùa biểu diễn hoặc trước các giải đấu, lịch tập kéo dài sang cuối tuần; những đợt cao điểm có khi đến nửa đêm, thậm chí 1 giờ sáng.

Kha ban ngày làm nhân viên tài chính ngân hàng, hết giờ lại trở về sân tập. Đơn vị nơi anh làm việc tạo điều kiện để anh tham gia các giải đấu, kể cả những đợt thi đấu kéo dài quá số ngày phép thông thường.

Khi người bạn diễn ở vị trí múa đuôi gặp vấn đề sức khỏe, Kha phải rời Mai Hoa Thung. Anh không rời tiếng trống mà chuyển sang hỗ trợ lớp trẻ, đứng dưới giàn chỉnh từng động tác.

Đoàn lân sư rồng Tứ Câu Đà Nẵng hiện đào tạo hai cặp múa mới, trong đó có hai con trai của Nguyễn Đức Hiệp. Những người đi trước hướng dẫn các em từ cách đặt chân, giữ trọng tâm đến phối hợp giữa đầu và đuôi.

Với những người gắn bó cùng tiếng trống, việc truyền lại kỹ thuật không chỉ giúp một người mới tiến bộ. Nó còn tạo thêm người tiếp tục đứng trên giàn, để những nhịp trống của mùa Trung thu không dừng lại ở một thế hệ.

Bùi Hà (tổng hợp) 

Từ Khóa: