Bến xe Yên Sở gần 120 tỷ đồng sắp hoàn thiện để chia sẻ áp lực cho cửa ngõ phía Nam Hà Nội, dù từng bị cảnh báo về tính ngắn hạn.

Sau hơn một năm thi công, bến xe khách Yên Sở tại phường Yên Sở, quận Hoàng Mai, Hà Nội đã hoàn thành phần lớn hạng mục. Công trình có diện tích sàn hơn 14.500m², cao 19,2m, gồm ba tầng nổi và một tầng hầm rộng khoảng 5.000m², chỉ còn một số phần việc cuối trước khi hoàn thiện.

Khối nhà trung tâm hình tròn, ốp kính cường lực, nằm trên trục Vành đai 3 và được thiết kế nổi bật vào ban đêm. Công ty CP Bến xe Thanh Trì là chủ đầu tư công trình có tổng vốn gần 120 tỷ đồng.

Bến xe Yên Sở nổi bật với khối nhà hình tròn bên Vành đai 3 Hà Nội. (Ảnh minh họa: MUC)

“Đây sẽ là bến xe khách đầu tiên tại Hà Nội có tầng hầm quy mô lớn dùng để trông giữ phương tiện cho hành khách”, đại diện đơn vị thi công cho biết.

Chủ trương xây dựng bến xe được UBND TP Hà Nội đề cập từ năm 2016. Nhưng dự án sau đó kéo dài nhiều năm, đến đầu năm 2025 mới được UBND TP Hà Nội ký quyết định cho doanh nghiệp thuê hơn 27.500m² đất để triển khai và khởi công trong quý II cùng năm.

Áp lực giao thông thúc đẩy một dự án từng bị cảnh báo

Theo thiết kế, bến xe có khả năng phục vụ 800-1.000 lượt xe mỗi ngày, chủ yếu nhận các tuyến liên tỉnh từ bến xe Giáp Bát chuyển sang, trong đó có nhiều tuyến đi các tỉnh phía Nam. Bến nằm cách bến xe Nước Ngầm khoảng 2km và bến xe Giáp Bát khoảng 5km, được kỳ vọng chia sẻ áp lực cho hai đầu mối thường quá tải vào dịp cao điểm.

Nhưng chính thời gian sử dụng dự kiến lại là điểm gây tranh luận. Năm 2018, Bộ Giao thông Vận tải từng khuyến nghị Hà Nội không nên xây mới những bến xe liên tỉnh chỉ mang tính “quá độ”, vì lo ngại công trình phải di dời sau vài năm và gây lãng phí vốn, quỹ đất.

Đại diện Bộ Xây dựng khi đó đánh giá việc xây một bến xe hiện đại, quy mô lớn nhưng chỉ hoạt động trung hạn là “sự bất cập lớn”. Ông Bùi Danh Liên cũng cho rằng khái niệm “bến xe trung hạn” không tồn tại trong Luật Giao thông và đặt vấn đề về việc dự án được chỉ định thầu.

Bến xe Yên Sở nổi bật với khối nhà chính và các tòa nhà cao tầng bên Vành đai 3. (Ảnh minh họa: MUC)

Đến nay, áp lực thực tế đã tạo lý do để dự án tiếp tục. Dịp Tết Nguyên đán 2026, bến xe Giáp Bát dự báo có tới 16.000 lượt khách mỗi ngày cao điểm, tăng 400% so với ngày thường.

Bến xe Yên Sở vì vậy được đặt vào khoảng trống giữa nhu cầu trước mắt và quy hoạch dài hạn. Thành phố cần thêm năng lực phục vụ ở cửa ngõ phía Nam, trong khi các bến xe liên tỉnh về lâu dài được định hướng ra Vành đai 4.

Nghịch lý là công trình được đầu tư gần 120 tỷ đồng lại được xây trong bối cảnh chính cơ quan quản lý từng cảnh báo về khả năng phải di dời. Việc dự án đình trệ gần một thập kỷ rồi hoàn thành sau hơn một năm thi công cho thấy bài toán giao thông trước mắt đã lấn át câu hỏi về tuổi thọ quy hoạch.

Khi bến xe chuẩn bị sáng đèn, vấn đề không còn là công trình có được xây hay không, mà là số vốn gần 120 tỷ đồng sẽ phục vụ thành phố trong bao lâu trước khi quy hoạch tiếp tục thay đổi.

Vũ Hiếu (tổng hợp)