Bộ Tài chính vừa công bố 25 thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp, có hiệu lực từ ngày ký. Đáng chú ý, người dân sẽ không phải nộp lại nhiều giấy tờ như sổ bảo hiểm xã hội, giấy khai sinh, giấy chứng tử nếu dữ liệu đã có trên hệ thống quốc gia.

Ngày 19/8/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 2270/QĐ-BTC, công bố 25 thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. Trong đó, 5 thủ tục được ban hành mới, 15 thủ tục sửa đổi, bổ sung và 5 thủ tục bị bãi bỏ.

Các thủ tục mới nhằm cụ thể hóa quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Việc làm và Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi. Bộ Tài chính giao Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức triển khai, trong bối cảnh ngành bảo hiểm đang đẩy mạnh số hóa quy trình xử lý hồ sơ.

Từ 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 có hiệu lực, bổ sung trợ cấp hằng tháng cho người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ thời gian đóng bảo hiểm để hưởng lương hưu và chưa đến tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Tuy nhiên, thủ tục thực hiện chính sách này chưa được quy định đầy đủ. Quyết định 2270/QĐ-BTC lần này bổ sung cơ sở để triển khai.

Trong 5 thủ tục mới, đáng chú ý có thủ tục nhận trợ cấp hằng tháng, cùng các thủ tục liên quan đến chi trả trợ cấp thất nghiệp, hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động và doanh nghiệp, giám định chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.

15 thủ tục được sửa đổi tập trung vào các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, lương hưu, bảo hiểm xã hội một lần và tử tuất. Đây đều là những thủ tục gắn trực tiếp với quyền lợi người tham gia bảo hiểm.

Từ hồ sơ giấy sang dữ liệu

5 thủ tục bị bãi bỏ không đồng nghĩa người dân mất quyền lợi. Theo Bộ Tài chính, những quyền như ủy quyền nhận thay chế độ vẫn được thực hiện theo quy định hiện hành.

Đáng chú ý hơn, trong tổng số 25 thủ tục chỉ có 5 thủ tục bị loại bỏ, còn 20 thủ tục được ban hành mới hoặc sửa đổi. Vì vậy, đợt này chủ yếu là rà soát, tái cấu trúc hệ thống thủ tục để phù hợp với các quy định pháp luật mới, thay vì chỉ cắt giảm số lượng.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, năm 2025 toàn hệ thống tiếp nhận 149,9 triệu hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó 136,4 triệu hồ sơ được giao dịch điện tử, chiếm 91%. Trung bình mỗi ngày có hơn 410.000 hồ sơ được xử lý.

Người lao động thực hiện hồ sơ thanh toán chi phí khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế.
(Ảnh minh họa: MUC)

Ông Nguyễn Văn Thành, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố Đồng Nai, cho rằng việc rút ngắn thời gian xử lý và tăng ứng dụng công nghệ giúp người lao động được hỗ trợ kịp thời, đồng thời hạn chế sai sót và bảo đảm an toàn quỹ bảo hiểm.

Điểm thay đổi đáng chú ý là những giấy tờ từng được yêu cầu trong nhiều năm như giấy khai sinh, giấy chứng tử hay biên bản giám định y khoa có thể không còn phải nộp lại nếu thông tin đã được khai thác từ hệ thống quốc gia.

Điều kiện quan trọng là dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương phải được kết nối, chia sẻ đầy đủ, kịp thời. Khi đó, người dân sẽ giảm một bước giấy tờ, còn cơ quan bảo hiểm có thêm cơ sở xử lý hồ sơ nhanh hơn.

Giấy tờ giảm đi, nhưng yêu cầu phía sau lại rõ hơn: dữ liệu phải chính xác, liên thông và được sử dụng đúng lúc.

Đỗ Vân (tổng hợp)

Từ Khóa: