Sau sự cố xe tải sụt hố tại Hà Nội, giới luật gia phân tích các kịch bản pháp lý nhằm xác định trách nhiệm của các bên liên quan theo Bộ luật Dân sự.

Bồi thường sụt hố và diễn biến tại hiện trường

Câu chuyện về chiếc xe tải gặp nạn trên đường Nguyễn Trãi chiều 23/4 đã một lần nữa làm nóng lên vấn đề an toàn hạ tầng đô thị. Tại vị trí trước số nhà 108, mặt đường bỗng nhiên rạn vỡ, để lộ một hố sâu hoắm khiến một bánh xe tải lọt thỏm xuống dưới. Cảnh tượng chiếc xe nghiêng vẹo giữa dòng người đông đúc không chỉ gây khó khăn cho giao thông mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về chất lượng thi công các công trình phía dưới lòng đường. Sau nỗ lực tự giải cứu kéo dài nửa giờ đồng hồ, chiếc xe mới có thể thoát ra khỏi hố sâu có đường kính 0,5m này.

Qua quan sát thực tế và đánh giá từ những người có chuyên môn, khu vực xảy ra sự cố nằm trong phạm vi ảnh hưởng của một công trình chống ngập. Có nhiều nghi vấn cho rằng đơn vị thi công sau khi đào đường để lắp đặt thiết bị đã không thực hiện đúng quy trình hoàn trả mặt bằng. Việc không lu lại đường một cách cẩn thận khiến nền đất phía dưới bị rỗng hoặc yếu cục bộ, dẫn tới tình trạng mặt nhựa không chịu nổi tải trọng khi có xe đi qua. Điều này phản ánh sự thiếu chuyên nghiệp trong quản lý thi công, tạo ra rủi ro cho người tham gia giao thông trên trục đường huyết mạch.

Nhìn lại quá khứ gần, các vụ sụt lún tương tự tại đường Trường Chinh hay ngõ 287 Trần Cung trong năm 2025 đã cho thấy một thực trạng đáng báo động về sự xuống cấp hoặc thi công ẩu. Những sự cố này thường xuyên xảy ra nhưng quy trình xác định đơn vị chịu trách nhiệm cuối cùng vẫn thường kéo dài và phức tạp. Người dân không khỏi lo lắng mỗi khi đi qua những khu vực vừa được tái lập mặt đường, bởi họ không biết liệu phía dưới lớp nhựa kia có phải là một cái bẫy đang chờ chực hay không, trong khi các cơ quan quản lý vẫn chưa có giải pháp triệt để.

Bồi thường sụt hố dựa trên xác định yếu tố lỗi

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Hoàng Trọng Giáp nhấn mạnh rằng nguyên tắc “ai gây thiệt hại phải bồi thường” được quy định rất rõ trong Bộ luật Dân sự năm 2015. Điểm mấu chốt để giải quyết vụ việc này là phải xác định chính xác nguyên nhân dẫn đến sụt lún là do thiên tai hay do con người. Nếu lỗi nằm ở khâu quản lý, duy tu thường xuyên không tốt hoặc khâu thi công thiếu an toàn, thì tổ chức đứng sau các hoạt động đó không thể thoái thác trách nhiệm đối với tài sản của công dân bị xâm phạm.

Có hai tình huống pháp lý chính được đặt ra để xem xét trách nhiệm của các đơn vị liên quan. Nếu cuộc điều tra cho thấy các bên đã làm đúng quy trình nhưng sự cố vẫn xảy ra do những yếu tố tự nhiên không thể lường trước, đây sẽ được coi là trường hợp bất khả kháng và họ không phải đền bù. Ngược lại, nếu xác định có sự cẩu thả, bớt xén quy trình trong việc nén nền hoặc bảo dưỡng đường, đơn vị có lỗi phải thanh toán toàn bộ chi phí sửa chữa xe tải. Thậm chí, nếu nhiều bên cùng có lỗi, luật pháp yêu cầu họ phải cùng liên đới chịu trách nhiệm bồi thường cho nạn nhân.

Việc thực hiện bồi thường được ưu tiên thông qua con đường thương lượng giữa chủ phương tiện và đơn vị gây ra lỗi. Mức chi trả sẽ dựa trên những hư hại thực tế của xe tải và các chi phí phát sinh liên quan theo đúng tinh thần của Điều 589 Bộ luật Dân sự. Trong trường hợp các bên không thể thống nhất được mức giá hoặc đơn vị chịu trách nhiệm tìm cách né tránh, người bị hại có quyền đưa vụ việc ra tòa án. Hệ thống tư pháp sẽ là nơi cuối cùng phân xử và cưỡng chế thi hành việc bồi thường để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho chủ sở hữu tài sản.

Theo: Báo Dân trí