Cơ cấu dân số Việt Nam: Người già tăng, trẻ em giảm rõ rệt

Cơ cấu dân số Việt Nam năm 2025 tiếp tục dịch chuyển khi tỷ lệ người cao tuổi tăng nhanh, trong khi nhóm trẻ em suy giảm do mức sinh thấp kéo dài.

Dân số Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 102,3 triệu người, tăng thêm gần một triệu người so với năm 2024. Tuy nhiên, sự gia tăng về quy mô không đi kèm với sự trẻ hóa dân số. Ngược lại, cơ cấu dân số Việt Nam đang thay đổi theo hướng già hóa rõ rệt,

Theo số liệu của Cục Thống kê, tuổi thọ trung bình của người Việt hiện đạt 74,7 tuổi, thuộc nhóm cao trong khu vực. Trong khi đó, tổng tỷ suất sinh năm 2025 chỉ đạt 1,93 con/phụ nữ,

Tóm tắt nội dung

Cơ cấu dân số Việt Nam thay đổi nhanh theo hướng già hóa

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong cơ cấu dân số Việt Nam là sự suy giảm của nhóm dâ số trẻ. Nhóm trẻ em từ 0–14 tuổi hiện chỉ còn chiếm 22,8% dân số, giảm 0,7 điểm phần trăm so với năm 2024. Đây là hệ quả trực tiếnp của xu hướng sinh ít con kéo dài nhiều năm qua, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu vực có mức sống cao.

Ngược lại, nhóm người từ 60 tuổi trở lên tiếp tục gia tăng, chiếm 14,5% tổng dân số, tương đương khoảng 14,8 triệu người. Như vậy, trung bình cứ 7 người Việt Nam thì có một người cao tuổi. Tốc độ già hóa dân số của Việt Nam được đánh giá là nhanh hơn nhiều quốc gia có cùng mức thu nhập.

Sự thay đổi này đặt ra áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống an sinh xã hội, chăm sóc y tế và chính sách lao động trong tương lai gần.

Cơ cấu dân số Việt Nam vẫn trong giai đoạn dân số vàng

Mặc dù già hóa nhanh, Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn cơ cấu dân số vàng, khi nhóm dân số trong độ tuổi lao động (15–59 tuổi) chiếm gần 63% tổng dân số. Đây được xem là lợi thế quan trọng cho tăng trưởng kinh tế nếu lực lượng lao động được sử dụng hiệu quả và có chất lượng cao.

Về phân bố dân cư, khu vực nông thôn vẫn chiếm tỷ trọng lớn với 62,9 triệu người, tương đương hơn 61% dân số, trong khi dân số thành thị đạt 39,5 triệu người, chiếm gần 39%.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo “cửa sổ dân số vàng” của Việt Nam sẽ không kéo dài lâu. Nếu mức sinh tiếp tục giảm và già hóa diễn ra nhanh, lợi thế này có thể mất đi trong vài thập kỷ tới.

Cơ cấu dân số Việt Nam đối mặt nhiều thách thức dài hạn

Năm 2025, tỷ số giới tính khi sinh đạt 110 bé trai trên 100 bé gái, giảm nhẹ so với mức 111,4 của năm trước nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức cân bằng tự nhiên.

Dự báo trong 10 năm tới, mức sinh tiếp tục xu hướng giảm, khoảng 6‰, nghĩa là cứ 1.000 người thì có khoảng 6 người tử vong mỗi năm. Điều này sẽ khiến tốc độ già hóa diễn ra nhanh hơn, làm thay đổi sâu sắc cấu trúc xã hội và thị trường lao động.

Trước thực trạng đó, ngành dân số xác định từ năm 2026 sẽ vận động mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Luật Dân số mới, dự kiến có hiệu lực từ tháng 7/2026, trao quyền tự quyết về số con, thời điểm sinh và khoảng cách sinh dựa trên điều kiện kinh tế, sức khỏe của từng gia đình.

Ngoài ra, Bộ Y tế đang đề xuất ưu tiên mua nhà ở xã hội cho các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, nhằm tạo động lực thực chất để cải thiện mức sinh, góp phần cân bằng lại cơ cấu dân số Việt Nam trong dài hạn.

Theo: VnExpress