Đại dương hấp thụ lượng nhiệt kỷ lục năm 2025, đạt khoảng 23 zettajoule, mức cao nhất từ thập niên 1950. Lượng nhiệt khổng lồ này làm gia tăng mực nước biển, thúc đẩy bão mạnh hơn và đe dọa nghiêm trọng các hệ sinh thái biển, đặc biệt là rạn san hô.

Kỷ lục nhiệt chưa từng có trong đại dương

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Advances in Atmospheric Sciences, đại dương toàn cầu đã hấp thụ khoảng 23 zettajoule nhiệt trong năm 2025. Đây là mức cao nhất kể từ khi con người bắt đầu ghi chép dữ liệu hiện đại. Lượng nhiệt này tương đương 37 năm tiêu thụ năng lượng toàn cầu ở mức năm 2023.

Nghiên cứu được thực hiện bởi hơn 50 nhà khoa học từ 31 viện nghiên cứu trên thế giới. Nhóm sử dụng nhiều nguồn dữ liệu độc lập. Trong đó có dữ liệu từ hàng nghìn robot nổi theo dõi đại dương. Các thiết bị này đo nhiệt độ từ bề mặt đến độ sâu 2.000 mét.

Theo các nhà khoa học, việc phân tích tầng nước sâu cho thấy bức tranh đầy đủ hơn. Đại dương phản ứng chậm nhưng dai dẳng trước áp lực khí thải của con người. Nhiệt tích tụ lâu dài tạo ra những thay đổi khó đảo ngược.

Vai trò điều tiết khí hậu của đại dương

Đại dương đóng vai trò then chốt trong hệ thống khí hậu Trái Đất. Khoảng 90% lượng nhiệt dư thừa do khí nhà kính được hấp thụ vào đại dương. Phần lớn nhiệt này đến từ CO₂ sinh ra do đốt nhiên liệu hóa thạch.

Khi đại dương ấm lên, độ ẩm khí quyển tăng. Điều này cung cấp thêm năng lượng cho bão nhiệt đới. Những trận mưa lớn và cực đoan vì thế xuất hiện thường xuyên hơn. Nước biển ấm cũng giãn nở, trực tiếp làm mực nước biển dâng.

Hệ quả sinh thái rất nghiêm trọng. Các đợt sóng nhiệt trên biển kéo dài khiến san hô bị tẩy trắng. Nhiều rạn san hô nhiệt đới đã chết hàng loạt. Môi trường sống của nhiều loài biển trở nên quá khắc nghiệt.

Sự ấm lên không đồng đều giữa các đại dương

Nghiên cứu cho thấy đại dương không ấm lên đồng đều. Trong năm 2025, khoảng 16% diện tích đại dương ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục. Khoảng 33% diện tích khác nằm trong nhóm ba năm ấm nhất lịch sử.

Những khu vực ấm lên nhanh nhất gồm vùng nhiệt đới. Phía nam Đại Tây Dương cũng ghi nhận mức tăng mạnh. Bắc Thái Bình Dương và Nam Đại Dương nằm trong nhóm chịu tác động rõ rệt.

Nhiệt độ mặt biển trung bình năm 2025 giảm nhẹ so với năm trước. Tuy nhiên, mức này vẫn cao thứ ba trong lịch sử quan trắc. Sự giảm nhẹ liên quan đến chuyển dịch từ El Nino sang La Nina. Hiện tượng này chỉ mang tính tạm thời.

Các nhà khoa học cảnh báo xu hướng dài hạn vẫn rất đáng lo ngại. Nồng độ khí nhà kính trong khí quyển tiếp tục tăng. Điều này khiến tốc độ ấm lên của đại dương ngày càng nhanh.

Theo nhà hải dương học Karina von Schuckmann, chừng nào Trái Đất còn tích tụ nhiệt, đại dương sẽ tiếp tục nóng lên. Các kỷ lục mới có thể còn bị phá vỡ. Mực nước biển sẽ tiếp tục dâng cao.

Tuy vậy, giới nghiên cứu nhấn mạnh vẫn còn cơ hội hành động. Việc cắt giảm phát thải nhanh và sâu có thể hạn chế tác động trong tương lai. Điều này giúp bảo vệ khí hậu và hệ sinh thái. Xã hội con người cũng có thêm không gian để thích ứng bền vững.

Theo: VnExpess

Từ Khóa: