Đề xuất thành lập khu bảo tồn tại Ninh Bình để bảo vệ sơn dương

Các chuyên gia đề xuất thành lập khu bảo tồn tại Ninh Bình nhằm bảo vệ loài sơn dương và voọc mông trắng quý hiếm vừa được phát hiện tại xã Đồng Thái.

• Các trường đại học xét tuyển SAT, IELTS năm 2026
• Đăng ký thế chấp đất chỉ qua dữ liệu
• Hội đồng Bảo an LHQ họp khẩn sau chiến dịch Mỹ tại Venezuela

Giá trị sinh thái đặc biệt của rừng Đồng Thái

Khu rừng phòng hộ tại xã Đồng Thái, huyện Yên Mô cũ, tỉnh Ninh Bình đang trở thành tâm điểm chú ý của giới khoa học sau khi những hình ảnh về động vật hoang dã quý hiếm được công bố. Đây là khu vực núi đá vôi có địa hình hiểm trở, tạo nên một hệ sinh thái tách biệt và an toàn cho nhiều loài thú cư ngụ. Những đợt khảo sát gần đây đã chứng minh rằng, dù diện tích rừng không quá lớn nhưng giá trị đa dạng sinh học lại vô cùng quan trọng đối với khu vực phía Bắc.

Sự hiện diện của loài voọc mông trắng và sơn dương trong cùng một khu sinh cảnh là minh chứng rõ nét cho chất lượng môi trường tại đây. Voọc mông trắng được thế giới xếp vào nhóm “Cực kỳ nguy cấp”, trong khi sơn dương thuộc nhóm “Nguy cơ bị tuyệt chủng”. Cả hai loài này đều đang đối mặt với những thách thức lớn về sinh tồn, và việc tìm thấy chúng tại Đồng Thái mở ra hy vọng mới cho công tác bảo tồn gen quý trong tự nhiên.

Theo đại diện Trung tâm Tài nguyên môi trường và Biến đổi khí hậu (CE REC), kết quả điều tra kéo dài đã giúp nhận diện rõ nét hơn về thực trạng các loài thú tại địa phương. Ngoài các loài linh trưởng và móng guốc, hệ thống bẫy ảnh còn ghi nhận hàng loạt loài chim và thú nhỏ khác, cho thấy một chuỗi thức ăn tự nhiên vẫn đang vận hành ổn định. Tuy nhiên, nếu không có sự quản lý chặt chẽ, các nguồn tài nguyên quý báu này có thể biến mất bất cứ lúc nào do tác động của con người.

Cánh rừng này không chỉ là lá phổi xanh mà còn là di sản thiên nhiên cần được bảo vệ nghiêm ngặt để phục vụ nghiên cứu khoa học. Việc xác nhận sự sinh trưởng của các cá thể non tại hiện trường cho thấy đây là môi trường lý tưởng để các loài nguy cấp phục hồi quần thể. Chính vì vậy, các nhà sinh học đang nỗ lực kêu gọi sự chung tay của cộng đồng và các cấp chính quyền để giữ vững màu xanh cho vùng núi đá vôi Yên Mô.

Khu bảo tồn tại Ninh Bình và tiêu chí thành lập

Căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành về lâm nghiệp và bảo tồn đa dạng sinh học, khu vực rừng Đồng Thái hoàn toàn đủ tiêu chuẩn để chuyển đổi mô hình quản lý. Việc đề xuất thành lập một khu bảo tồn loài và sinh vật cảnh chuyên biệt là bước đi cần thiết và cấp bách trong bối cảnh hiện nay. Điều này sẽ giúp thay đổi vị thế của khu rừng từ mục đích phòng hộ đơn thuần sang chức năng bảo vệ nghiêm ngặt các loài đặc hữu đang có nguy cơ tuyệt chủng.

Khu bảo tồn tại Ninh Bình khi được thành lập sẽ tạo ra một hàng rào pháp lý vững chắc để ngăn chặn các hoạt động xâm hại như săn bắn hay khai thác lâm sản trái phép. Theo các chuyên gia, việc có một ban quản lý chuyên trách sẽ giúp công tác tuần tra, giám sát được thực hiện thường xuyên và chuyên nghiệp hơn. Đây cũng là tiền đề để thu hút các nguồn vốn đầu tư từ tổ chức quốc tế vào các dự án bảo tồn động vật hoang dã tại địa phương.

Ngoài ra, việc thiết lập khu bảo tồn còn giúp đồng bộ hóa các dữ liệu về sinh thái, tạo điều kiện cho các nhà khoa học thực hiện các chương trình giám sát dài hạn. Các chỉ số về số lượng cá thể, cấu trúc quần thể và tình trạng sức khỏe của sơn dương hay voọc mông trắng sẽ được cập nhật liên tục. Từ đó, các cơ quan chức năng có thể đưa ra những quyết định quản lý dựa trên bằng chứng khoa học thực tế, đảm bảo sự phát triển bền vững cho hệ sinh thái.

Việc xây dựng khu bảo tồn tại Ninh Bình cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ sinh cảnh sống cốt lõi cho các loài thú lớn. Sơn dương vốn là loài cần không gian di chuyển rộng và các vách đá dốc để lẩn trốn kẻ thù, do đó việc giữ nguyên hiện trạng rừng đá vôi là yếu tố sống còn. Một khi khu bảo tồn đi vào hoạt động, những “thánh địa” của loài sơn dương sẽ được hồi sinh, tránh khỏi nguy cơ bị chia cắt môi trường sống bởi các hoạt động phát triển hạ tầng.

Khu bảo tồn tại Ninh Bình gắn với du lịch bền vững

Mô hình khu bảo tồn không chỉ hướng đến việc đóng cửa rừng mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế xanh thông qua du lịch sinh thái. Nếu được quy hoạch bài bản, đây sẽ là điểm đến hấp dẫn cho những người yêu thiên nhiên và các nhà nghiên cứu sinh vật cảnh từ khắp nơi trên thế giới. Ninh Bình vốn đã nổi tiếng với các di sản văn hóa và thiên nhiên, việc có thêm một khu bảo tồn động vật quý sẽ càng làm gia tăng sức hút cho ngành du lịch tỉnh nhà.

Hoạt động du lịch sinh thái tại khu bảo tồn sẽ được tổ chức theo cách tôn trọng tối đa sự yên tĩnh của động vật hoang dã. Khách tham quan có thể tìm hiểu về đời sống của loài sơn dương hay voọc mông trắng thông qua các trung tâm giáo dục môi trường hoặc các tour quan sát từ xa. Điều này vừa giúp nâng cao nhận thức cộng đồng, vừa tạo ra nguồn thu để phục vụ ngược lại cho công tác bảo tồn và cải thiện đời sống cho người dân vùng đệm xung quanh.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, việc phát triển du lịch trong khu bảo tồn phải đi đôi với các biện pháp kiểm soát chặt chẽ để không làm thay đổi tập tính của động vật. Người dân địa phương xã Đồng Thái có thể được đào tạo để trở thành các hướng dẫn viên hoặc tham gia vào lực lượng bảo vệ rừng cộng đồng. Khi người dân thấy được lợi ích kinh tế từ việc bảo tồn, họ sẽ trở thành những “cánh tay nối dài” hiệu quả nhất trong việc bảo vệ sơn dương và các loài thú quý.

Tầm nhìn về một khu bảo tồn loài và sinh vật cảnh tại Yên Mô đang dần hình thành với những hy vọng lớn lao. Sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế sẽ là bài học kinh nghiệm quý báu cho nhiều địa phương khác. Hy vọng trong tương lai gần, Ninh Bình sẽ không chỉ có Tràng An, Cúc Phương mà còn có một khu bảo tồn Đồng Thái rộn rã sức sống của những loài động vật quý hiếm nhất hành tinh.

Theo: Khai Mở