Từ năm 2026, việc đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất sẽ không ghi trên sổ đỏ mà được quản lý tập trung qua cơ sở dữ liệu đất đai.

Đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất theo quy định mới

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 254/2025/QH15, trong đó quy định rõ việc đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, nhà ở và tài sản gắn liền với đất sẽ chỉ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai, không xác nhận trên Giấy chứng nhận đã cấp.

Quy định này có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và được xem là bước cải cách quan trọng trong quản lý giao dịch bảo đảm liên quan đến đất đai.

Bộ Tư pháp, thông qua Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước, đã có văn bản hướng dẫn triển khai nhằm bảo đảm các địa phương thực hiện thống nhất.

Đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất

Theo hướng dẫn, các Văn phòng đăng ký đất đai sẽ không ghi chú hay đóng dấu xác nhận thế chấp trên sổ đỏ, sổ hồng. Thay vào đó, thông tin về biện pháp bảo đảm sẽ được lưu trữ, quản lý và tra cứu trên hệ thống dữ liệu đất đai.

Theo Nghị định 99/2022, đăng ký biện pháp bảo đảm là việc ghi nhận thông tin về việc sử dụng tài sản để bảo đảm nghĩa vụ. Văn phòng đăng ký đất đai vẫn là cơ quan có thẩm quyền thực hiện đăng ký, thay đổi hoặc xóa đăng ký thế chấp.

Việc chuyển sang quản lý bằng dữ liệu số được đánh giá là phù hợp với xu hướng hiện đại hóa quản lý nhà nước, đồng thời hạn chế các rủi ro phát sinh từ việc quản lý song song hồ sơ giấy.

Đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất – Trường hợp đặc biệt

Trong trường hợp người sử dụng đất đã đăng ký thế chấp và nội dung này đã được ghi trên Giấy chứng nhận trước thời điểm 1/1/2026, khi có yêu cầu xóa đăng ký hoặc rút bớt tài sản thế chấp, cơ quan đăng ký sẽ thực hiện đồng thời hai việc.

Cụ thể, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ cập nhật nội dung xóa đăng ký thế chấp vào cơ sở dữ liệu đất đai, đồng thời xác nhận nội dung xóa đăng ký trên Giấy chứng nhận. Đây là giải pháp bảo đảm tính liên thông, nhất quán trong giai đoạn chuyển đổi.

Hiện Bộ Tư pháp đang phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan, bảo đảm đồng bộ giữa Nghị quyết của Quốc hội và các nghị định hướng dẫn thi hành.

Theo: VnExpress