Bệnh thận thường diễn tiến âm thầm nhưng có thể được nhận biết sớm qua những thay đổi ở nước tiểu, huyết áp và tình trạng phù nề của cơ thể

Thận giữ vai trò sống còn nhưng dễ bị tổn thương

Dù chỉ chiếm khoảng 0,4% trọng lượng cơ thể, hai quả thận đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu. Mỗi ngày, thận lọc khoảng 180 lít máu, loại bỏ các chất thải chuyển hóa như ure, creatinin, đồng thời duy trì cân bằng nước, điện giải và môi trường axit, bazơ.

Không chỉ lọc máu, thận còn tham gia điều hòa huyết áp, sản xuất erythropoietin kích thích tạo hồng cầu và hoạt hóa vitamin D giúp xương chắc khỏe. Khi chức năng thận suy giảm, toàn bộ các cơ chế này bị rối loạn, kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe toàn thân.

Những dấu hiệu cảnh báo thận đang gặp vấn đề

Ở giai đoạn đầu, bệnh thận hiếm khi gây triệu chứng rầm rộ, nhưng cơ thể vẫn phát ra những tín hiệu cảnh báo nếu chú ý quan sát.Nước tiểu là dấu hiệu phản ánh tình trạng thận rõ ràng nhất. Nước tiểu đỏ hoặc hồng có thể liên quan đến tiểu máu, thường gặp trong viêm cầu thận, sỏi thận hoặc bệnh lý đường tiết niệu. Nước tiểu nhiều bọt nhỏ, dai và lâu tan có thể là biểu hiện của protein niệu, tình trạng protein bị rò rỉ qua thận.

Tiểu ít bất thường có thể liên quan đến tổn thương thận cấp, trong khi tiểu đêm nhiều lần phản ánh khả năng cô đặc nước tiểu của thận đang suy giảm.Phù nề là biểu hiện phổ biến nhưng dễ bị nhầm với tăng cân. Phù mi mắt vào buổi sáng thường gặp ở người mắc bệnh thận do giữ nước và natri. Phù chân ấn lõm, lâu hồi phục có thể liên quan đến suy thận hoặc giảm protein máu.Đáng chú ý, tăng huyết áp vừa là nguyên nhân, vừa là hậu quả của bệnh thận. Khi thận tổn thương, cơ chế điều hòa huyết áp bị rối loạn, khiến huyết áp tăng kéo dài và thúc đẩy bệnh tiến triển nhanh hơn. Ngoài ra, người bệnh có thể mệt mỏi, chán ăn, ngứa da kéo dài hoặc hơi thở có mùi khai do độc tố tích tụ trong cơ thể.

Chế độ ăn nhiều muối có thể gây áp lực lên thận (Ảnh: Chụp màn hình/Tạp Chí Tri Thức)

Những thói quen âm thầm làm hại thận

Nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại là nguyên nhân thúc đẩy tổn thương thận.Chế độ ăn nhiều muối làm tăng huyết áp, khiến cầu thận phải hoạt động quá mức và thúc đẩy protein rò rỉ vào nước tiểu. Muối dư thừa còn làm tăng nguy cơ sỏi thận và đẩy nhanh tiến triển bệnh thận mạn.

Việc lạm dụng thuốc là nguyên nhân phổ biến khác. Thận là cơ quan chuyển hóa và đào thải thuốc, do đó sử dụng kéo dài thuốc giảm đau, một số kháng sinh, thuốc cản quang hoặc dược liệu không rõ nguồn gốc có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng mà người dùng không nhận ra.Ngoài ra, nhịn tiểu kéo dài tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển trong bàng quang, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng ngược dòng lên thận. Lối sống ít vận động và béo phì cũng góp phần làm tăng nguy cơ bệnh thận do rối loạn chuyển hóa và tăng áp lực lọc tại cầu thận.

Phát hiện sớm để bảo vệ thận

Nhiều người lầm tưởng bệnh thận chỉ ảnh hưởng đến tiểu tiện, nhưng thực tế đây là bệnh lý toàn thân. Người mắc bệnh thận có nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ cao hơn người khỏe mạnh.Khi suy thận tiến triển nặng, người bệnh có thể phải lọc máu định kỳ hoặc ghép thận, kéo theo gánh nặng chi phí và suy giảm chất lượng sống. Tin tích cực là bệnh thận hoàn toàn có thể phòng ngừa và làm chậm tiến triển nếu được phát hiện sớm.

Những xét nghiệm đơn giản như tổng phân tích nước tiểu, đo creatinin máu, kiểm tra huyết áp định kỳ có thể giúp phát hiện tổn thương thận ngay cả khi chưa có triệu chứng. Bên cạnh đó, duy trì chế độ ăn giảm muối, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, tăng vận động, kiểm soát cân nặng và không tự ý dùng thuốc là những biện pháp hiệu quả để bảo vệ thận lâu dài.

Theo: Tạp Chí Tri Thức

Từ Khóa: