Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth công bố kết quả tinh giản đội ngũ lãnh đạo quân đội và kế hoạch thành lập bộ chỉ huy chuyên trách vũ khí tự hành.

Ngày 30/9 theo giờ Mỹ (rạng sáng 1.10 giờ Hà Nội), tại căn cứ Thủy quân lục chiến Quantico, bang Virginia, ông Pete Hegseth phát biểu trước khoảng 600 sĩ quan cấp úy và hạ sĩ quan. Ông xác nhận quân đội đã cách chức 10% số tướng lĩnh, đô đốc và xóa bỏ thêm 10% vị trí cấp tướng, đưa tổng mức cắt giảm lên 20%.

Đây là lần thứ hai trong năm ông Hegseth có bài phát biểu quy mô lớn tại Quantico. Một năm trước, ông từng chỉ trích tình trạng mà ông gọi là “tướng lĩnh béo phì” cùng các chính sách đa dạng trong quân đội, trước sự hiện diện của các tướng lĩnh và đô đốc cấp cao.

“Giới truyền thông gọi đó là một cuộc thanh trừng. Còn tôi gọi đó là trách nhiệm giải trình – việc lẽ ra phải được thực hiện từ lâu”, ông nói.

Chủ trương cắt giảm nhân sự cấp tướng đã được ông Hegseth đưa ra từ tháng 5.2025. Khi đó, ông ký bản ghi nhớ yêu cầu giảm ít nhất 20% số tướng bốn sao tại ngũ và tướng Vệ binh Quốc gia, đồng thời cắt 10% tổng số sĩ quan cấp tướng và chuẩn tướng trên toàn quân.

Thời điểm đó, quân đội Mỹ có 38 tướng, đô đốc bốn sao tại ngũ. Ông Hegseth thường đặt con số 44 vị trí cấp tướng hiện nay bên cạnh 17 tướng bốn và năm sao trong Thế chiến II, dù quân số Mỹ khi ấy khoảng 12 triệu người, so với 2,1 triệu hiện tại.

Bài phát biểu ngày 30/9 đánh dấu sự mở rộng mục tiêu ban đầu. Thay vì chỉ tập trung vào một số nhóm tướng lĩnh, kế hoạch được nâng thành cắt giảm 20% trên toàn bộ cấp tướng, đô đốc từ một đến bốn sao.

Đáng chú ý, ông Hegseth trình bày chính sách trước lực lượng cấp dưới, thay vì trực tiếp hướng đến những người chịu tác động từ việc tinh giản. Khoảng 600 sĩ quan cấp úy O-3 và hạ sĩ quan E-6 tham dự sự kiện. Đây là nhóm nhân sự được xem là lực lượng trực tiếp triển khai cải tổ tại các đơn vị.

Ngoài vấn đề nhân sự, ông Hegseth tiếp tục đề cập đến các tiêu chuẩn thể hình và ngoại hình quân nhân, những nội dung từng gây tranh cãi trong bài phát biểu năm trước. Ông đồng thời công bố thành lập Bộ Chỉ huy Chiến tranh Tự hành (Autonomous Warfare Command), đơn vị tác chiến hợp nhất cấp bốn sao đầu tiên chuyên trách drone, robot và vũ khí trí tuệ nhân tạo.

Bộ chỉ huy mới dự kiến vận hành đầy đủ từ tháng 10/2027. Ông Hegseth mô tả đây là “sự dịch chuyển nhanh nhất trong lịch sử quân đội Mỹ thời bình”.

Việc giảm số lượng lãnh đạo cấp cao diễn ra song song với kế hoạch hình thành một bộ chỉ huy công nghệ mới. Quy mô tinh giản và định hướng đầu tư cho vũ khí tự hành vì thế trở thành hai nội dung trọng tâm trong quá trình tái cơ cấu quân đội Mỹ, trong khi câu hỏi về cơ cấu quyền chỉ huy những năm tới vẫn chưa có lời giải.

Vũ Quyến (tổng hợp).